یاداشت

امید مافی بازارچه سپه همچون تابلویی رنگارنگ و فریبنده، در آفتاب سرد آبان ماه می‌درخشد. چیدمانِ هنرمندانه‌ی میوه‌ها، از سرخی انار تا طلای درخشان لیمو و پرتقال و نارنجی خرمالو، چشم را می‌دوزد و نفس را در سینه حبس می‌کند. اما این زیبایی، رازی تلخ در خود نهفته دارد؛ رازی به نام قیمت. در پس این همه رنگ و رونق، زنی ایستاده است. قامتش، خمیده زیر بار سنگین روزگار و در کنارش، چهار فرشته‌ی کوچک و یتیم، چشم به دستان تهیِ مادر دوخته‌اند. چشمانِ زن، مانند پرنده‌ای تشنه، بر روی میوه‌ها فرود می‌آید و سپس بر چرخ‌‌های دستی فلزیِ فروشنده...

معرفی کتاب/ ایران از آغاز تا اسلام/ رومن گیرشمن کتاب «ایران از آغاز تا اسلام»، نوشته رومن گیرشمن و با ترجمه دکتر محمد معین، یکی از آثار کلاسیک و بنیان‌گذار در زمینه باستان‌شناسی و تاریخ ایران پیش از اسلام است. گیرشمن، باستان‌شناس فرانسوی اوکراینی‌تبار، در این کتاب گذشته ایران را از حدود ۱۵ هزار سال قبل از میلاد تا حمله اعراب به تفصیل و با رویکردی علمی بررسی کرده است. این کتاب به دلیل جامعیت، تحلیل‌های عمیق باستان‌شناختی و ترجمه معتبر، همچنان یکی از منابع اصلی برای مطالعه این دوره در میان محققان و علاقه‌مندان به شمار می‌رود. درباره نویسنده...

در جهان امروز که رسانه‌ها، فناوری‌های ارتباطی و فضای مجازی با شتابی بی‌سابقه در حال گسترش‌اند، شناخت پدیده‌هایی چون «پوپولیسم» بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. سرعت انتشار اطلاعات، کاهش نقش نهادهای واسطه‌ای مانند احزاب و رسانه‌های سنتی، و افزایش احساس نارضایتی عمومی از وضعیت سیاسی و اقتصادی، بستری مناسب برای رشد جنبش‌ها و رهبران پوپولیست فراهم کرده است. پوپولیسم، در واقع، پاسخی است به شکاف فزاینده میان حاکمان و مردم؛ زمانی ظهور می‌کند که شهروندان احساس کنند نهادهای رسمی نماینده‌ی واقعی آن‌ها نیستند و سیاستمداران درک درستی از نیازهای‌شان ندارند. بنابراین، این پدیده صرفا مفهومی نظری نیست،...

الهام علی بخشی در روزگاری که خرید و فروش تنها به تبادل کالا و پول تقلیل یافته، هنوز کسانی هستند که یادشان نرفته «احترام» و «توجه» بخش جدایی‌ناپذیر هر معامله‌اند. از چند خیابان پایین‌تر، راهم را کج کردم به سمت یک گل‌فروشی بزرگ. پیش‌تر بارها از او خرید کرده بودم؛ مردی صبور و باحوصله بود. وقتی برایم دسته‌گل می‌پیچید، نه فقط فروشنده، که همراهی مهربان برای درست کردن بهترین ترکیب دسته‌گل به نظر می‌رسید. با دقت گل‌ها را انتخاب می‌کرد، سلیقه‌اش را می‌گفت، چند بار شاخه‌ها را جا‌به‌جا می‌کرد تا بهترین چینش به دست آید. حتی اگر گلی به دسته...

امنیت هوشمند در خدمت جامعه دکتر اباذر کریمی ـ عضو آکادمی علوم اروپا و متخصص هوش مصنوعی در شماره گذشته «مغز دیجیتال»، درباره نقش هوش مصنوعی در حمایت از کسب‌وکارهای خرد صحبت کردیم. اما این‌بار به سراغ موضوعی می‌رویم که مستقیما با امنیت عمومی و نظم شهری در ارتباط است: «نقش هوش مصنوعی در تقویت عملکرد پلیس و نهادهای انتظامی». وقتی الگوریتم‌ها به یاری قانون می‌آیند هوش مصنوعی امروز به یکی از مهم‌ترین ابزارهای پلیس‌های مدرن تبدیل شده است. سامانه‌های مبتنی بر بینایی ماشین و تحلیل داده می‌توانند تصاویر دوربین‌های شهری را به ‌صورت زنده بررسی کنند، پلاک خودروها را...

امید مافی در میان انبوه واژه‌ها، گاه چهره‌هایی می‌درخشند که واژه‌ها در برابر شکوهشان سترون و خاموش می‌مانند و گزاره‌ها در مقابل هیمنه‌شان حقیر به نظر می‌رسند. او یکی از آن چهره‌هاست. آن روز که در آتشباران جنگ پاهایش را بر سنگفرش میدان نهاد، تصور نمی‌کرد با یک پا به خانه برگردد. اما چه تفاوتی می‌کند؟ پای راست مرد سال‌هاست در میدان مین جا مانده اما ریشه‌های او در ژرفای خاکی است که برایش ایستاد و ایستاده مردن را بسی افتخار قلمداد کرد. حالا سال‌هاست جنگ تمام شده و مردی که یک پا ندارد با نگاهی از فراز همه مصائب،...

مرتضی رویتوند‌‌‌ از زندگی‌اش راضی بود؛ چندان اهل جار و جنجال نبود و تصمیم گرفته بود سرش به زندگی خودش باشد. از سال‌ها پیش سکوت را انتخاب کرده بود. کم‌حرف نبود، تقریبا حرف نمی‌زد. از سال‌ها پیش به این نتیجه رسیده بود که حرفی برای گفتن ندارد. بیشتر از حرف، نگاه می‌کرد. اما در ذهنش حرف‌های نگفتنی زیادی داشت. بعضی روزها ساعت‌ها در گوشه‌ای می‌ایستاد و به آدم‌ها نگاه می‌کرد. یک روز حواسش به گذر آدم‌ها بود، اتوبوسی در کنار خیابان ایستاد و ماموران درون اتوبوس او و چندین جوان دیگر را دعوت به سوارشدن به اتوبوس کردند. البته جدی‌تر...

انسیه بخارایی در روزگاری که روح و جسم انسان در زندگی پُرشتاب و پراضطراب شهری فرسوده می‌شود، طبیعت‌گردی و کوهنوردی بیش از پیش به پناهگاهی برای آرامش، خودشناسی و بازگشت به ریشه‌ها تبدیل شده‌ است. اما آیا ما با طبیعت همان‌گونه رفتار می‌کنیم که شایسته‌اش است؟ باید به کوهنوردی و طبیعت‌گردی، فراتر از یک تفریح یا ورزش بنگریم؛ رفتن به طبیعت و کوهستان نوعی زیست اخلاقی و اجتماعی می‌طلبد که همگان ندارند یا هنوز در جامعه ما فرهنگسازی نشده است. کوه‌ها فقط شامل سنگ و خاک نیستند؛ بلکه حافظان سکوت‌اند، معلمان صبر، و مأمنی برای تأمل در خویشتن. صعود به...

نجات مشاغل کوچک در عصر دیجیتال دکتر اباذر کریمی ـ عضو آکادمی علوم اروپا و متخصص هوش مصنوعی در شماره گذشته «مغز دیجیتال»، درباره تحول سینما در عصر هوش مصنوعی صحبت کردیم. اما این‌بار به سراغ موضوعی می‌رویم که مستقیماً با معیشت و آینده شغلی مردم در ارتباط است. «نقش هوش مصنوعی در تقویت و بقای کسب‌وکارهای خرد و محلی» وقتی هوش مصنوعی دستیار مغازه‌دار می‌شود در گذشته، ابزار موفقیت در بازار، تجربه و ارتباط بود. اما امروز، داده و هوش مصنوعی مهم‌ترین دارایی هر کسب‌وکار ـ even کوچک‌ترین مغازه‌ها ـ به‌شمار می‌رود. هوش مصنوعی می‌تواند به کسب‌وکارهای خرد در...

اما آن شب نور مهتابی محو دکان، در صفحه کوچکی غرق شده بود که از جیب کتش آویزان بود. نوری سرد و بی‌ریشه، بر چهره چروک خورده‌اش می‌تابید و حلقه‌های عینکش، همچون دو دریچه بی‌رویت، به دنیایی دیگر گشوده می‌شدند. انگشتانش، که سال‌ها ترازو را با ظرافت می‌گرداندند، اکنون با شتابی کودکانه بر روی آن شیشه صاف و سرد می‌لغزیدند. از چهره‌های بی‌تکرار بلاگرهایی که در رقص نور و رنگ محو شده بودند، تصاویر خوراکی‌هایی که هرگز طعمشان را نچشیده بود و ویدیوهای کوتاهی که در سکوت، دنیایی از شلوغی را به نمایش می‌گذاشتند. پیرمرد غرق در نوایی بود که...