یاداشت

مریم  هاشمی چهلم در ایران فقط یک مناسک مذهبی نیست؛ یک «مکانیزم اجتماعی» است. جامعه ایرانی به ‌صورت تاریخی، فقدان‌های جمعی را در بازه چهل‌روزه هضم می‌کند. این فاصله زمانی، کارکرد ارتباطی دارد: هیجان اولیه فروکش می‌کند، روایت‌ها پالایش می‌شوند و افکار عمومی آماده بازتعریف معنای رخداد می‌شود. به همین دلیل، چهلم جان‌باختگان دی‌ماه ۱۴۰۴ صرفا یک مراسم نیست؛ نقطه تثبیت روایت غالب درباره آن حوادث است. در حوادث دی‌ماه، فضای رسانه‌ای تحت تاثیر سرعت و هیجان بود. شبکه‌های اجتماعی، با منطق اقتصاد توجه، روایت‌های کوتاه، احساسی و گاه قطعی تولید کردند، رسانه‌های رسمی، محتاط‌تر و مبتنی بر جمع‌بندی‌های نهادی...

مرضیه محمدی چهلم در سنت ایرانی، فراتر از یک آیین مذهبی است؛ این مناسک تاریخی، فرصتی برای هضم فقدان جمعی و بازاندیشی در رخدادهای تلخ فراهم می‌آورد. جامعه در طول چهل روز، فرصت دارد که اندوه اولیه را پشت سر بگذارد، خاطره‌ها را مرور کند و معنای تازه‌ای از فقدان پیدا کند، در این بازه، سوگ فردی تبدیل به تجربه جمعی و همدلی اجتماعی می‌شود و زمینه شکل‌گیری روایت تثبیت‌شده فراهم می‌شود. حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴، با جانباختن جمعی از هموطنان، بار سنگینی از اندوه بر خانواده‌ها و جامعه تحمیل کرد. در این شرایط، دولت برای نخستین بار با شفافیت و...

امنیت روانی، به زبان ساده، یعنی شهروند احساس کند در محیطی قابل پیش‌بینی زندگی می‌کند. بداند اگر اتفاقی افتاده، منبعی معتبر آن را توضیح می‌دهد. بداند شایعه جای واقعیت را نمی‌گیرد. اما در سال‌های اخیر، شبکه‌های پیام‌رسان ــ به‌ویژه تلگرام ــ عملا به میدان اصلی تولید و توزیع خبر تبدیل شده‌اند؛ میدانی که در آن، سرعت، مهم‌تر از صحت است و هیجان، جای دقت را گرفته است. مشکل از کجا شروع می‌شود؟ از خلأ اطلاع‌رسانی رسمیِ سریع و شفاف. هر جا خبر رسمی با تأخیر، ابهام یا سکوت همراه شود، همان‌جا شایعه متولد می‌شود. جامعه امروز منتظر نمی‌ماند. اگر پاسخ...

آرزو سلخوری در ماه‌های اخیر، یک رفتار مشترک در بازارهای مختلف کشور دیده می‌شود؛ سکوتی که بیش از هر آماری معنا دارد. نمایشگاه‌های خودرو خلوت‌ترند، معاملات مسکن کندتر شده، فروش لوازم خانگی با احتیاط پیش می‌رود و حتی بازار کالاهای سرمایه‌ای خرد نیز رونق سابق را ندارد. پرسش اینجاست: آیا فقط گرانی عامل این وضعیت است؟ یا پای متغیر مهم‌تری به نام «نااطمینانی» در میان است؟ اقتصاد فقط با پول و کالا حرکت نمی‌کند؛ با انتظار حرکت می‌کند. مردم وقتی احساس کنند آینده قابل پیش‌بینی نیست، تصمیم‌های بزرگ را متوقف می‌کنند. خرید خانه، خودرو یا حتی آغاز یک کسب‌وکار جدید،...

مرتضی میرزاحسینی پنجم دی‌ماه امسال خبری تلخ از دیار غربت کام همه‌مان را تلخ کرد؛ بهرام بیضایی در روز تولدش رخت از جهان بربست. برای نسل‌های ما که شیفته او بودیم بیضایی همیشه هوای تازه بود، طراوت بهاری داشت و تلنگرهای اساسی‌اش فراموش ناشدنی بود. نقد گزنده‌ روحیه غالب جامعه‌ ایران در داستان‌ها و فیلم‌هایش موجب شد تا به تجربه زیست تاریخی‌مان هم شک کنیم و هم بیشتر فکر کنیم، تجربه پربار از دروغ‌گویی و فرصت‌طلبی و منفعت‌طلبی که همواره مورد نقد تند او بود، اگرچه او به گفته خودش از این چیزها رهاشده بود اما همچون بیننده ورزیده دائم...

الهام علی‌بخشی یکی از آشنایانم که در رشته تخصصی خودش منابع علمی بسیار ارزشمندی جمع‌آوری کرده بود، هیچ‌وقت حاضر نمی‌شد اسناد و مدارکش را به راحتی در اختیار دیگران بگذارد. او در ظاهر فردی سخت‌گیر به نظر می‌رسید و حتی گاهی این رفتار برایم ناخوشایند بود. با خودم می‌گفتم مگر چه می‌شود اگر دانش و اطلاعاتمان را با دیگران تقسیم کنیم؟ مگر علم برای همه نیست؟ چرا باید این‌قدر محافظه‌کار بود؟ تا مدت‌ها نیت او را درک نمی‌کردم. فکر می‌کردم شاید نوعی خودخواهی یا خساست پشت این رفتار است. اما یک روز حرفی زد که نگاه مرا تغییر داد. گفت:...

گردآوری و تنظیم: ا. امیردیوانی 1ـ مهار میزان قندخون، فشار خون و معالجه فوری عفونت‌ها احتمالا به جلوگیری از آسیب‌رسانی به کلیه می‌انجامد. 2ـ صدمه ابتدایی کلیه بی‌نشانه است. مواد زایدی که باید از راه ادرار دفع گردند، در بدن باقی می‌مانند و آنچه که تن انسان به آن نیازمند است، توسط ادرار خارج می‌شود. آزمایش خون و ادرار ممکن است به کشف زودرس لطمه کلیوی، پیش از آن که به بروز علایم بیانجامد، کمک کند. 3ـ آسیب اولیه کلیه را می‌شود توسط برنامه غذایی و دارو مداوا کرد. کشف و معالجه زودهنگام ناراحتی‌های کلیوی بسیار اهمیت دارد، زیرا به...

حیدر ولی‌زاده واژه‌ «آرمان‌شهر» یا یوتوپیا (Utopia)برساخته‌ی ذهنی توماس مور در قرن شانزدهم، ترکیبی از دو واژه‌ی یونانی OU (نه) و Topos (مکان)؛ به عبارتی «ناجا» یا مکانی که وجود ندارد. اما این «بی‌مکانی» مانع از آن نشده است که فلاسفه در طول تاریخ، ذهن خود را صرف طراحی نقشه‌هایی برای زیباترین و عادلانه‌ترین شکل زندگی بشری نکنند. آرمان‌شهر در فلسفه، تنها یک رویای شاعرانه نیست، بلکه ابزاری انتقادی است برای سنجش کاستی‌های واقعیت موجود. در ادامه، سیر تحول این مفهوم را در اندیشه‌ی فیلسوفان مهم بررسی می‌کنیم. افلاطون و نخستین الگوی آرمانی: کالپولیس نخستین و اثرگذارترین طرح آرمان‌شهری در...

احسان کریم‌پور ـ دکترای مدیریت آموزشی در دنیای امروز استفاده از نظرات، تجربیات و دانش بزرگان در توسعه فردی و اجتماعی بسیار مهم است. در حال حاضر اقتصاد و توسعه آن، به یکی از چالش‌های خانواده‌ها تبدیل شده و توسعه آن مد نظر بسیاری خانواده‌ها است. در حقیقت جایگاه مهارت‌های آموزشی در توسعه اقتصاد خانوارها بسیار حائز اهمیت است. در دنیای امروزی که تغییرات سریع اقتصادی، اجتماعی و تکنولوژیکی رخ می‌دهند، افراد با داشتن مهارت‌های آموزشی می‌توانند از ظرفیت‌های موجود بهره‌برداری بیشتری داشته باشند و بر این اساس، قادر به بهبود شرایط مالی و اجتماعی خود و خانواده‌شان خواهند بود....

 ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ چه پیامی داشت؟ آرزو سلخوری دی و بهمن ۱۴۰۴ برای فضای اجتماعی و سیاسی کشور، ماه‌هایی متفاوت بود. هر دوره‌ای از تنش اجتماعی، فارغ از روایت‌ها و تحلیل‌های متنوع، یک پرسش محوری را پیش می‌کشد: «سطح مشارکت سیاسی جامعه چه تغییری می‌کند؟ آیا فاصله‌گیری رخ می‌دهد یا بازتعریف رابطه میان مردم و ساختار سیاسی شکل می‌گیرد؟» پاسخ این پرسش را نمی‌توان صرفاً در شبکه‌های اجتماعی جست‌وجو کرد؛ باید به صحنه‌های عینی رجوع کرد. ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ یکی از همین نقاط سنجش بود. راهپیمایی سالروز پیروزی انقلاب اسلامی، همواره یک شاخص نمادین از میزان حضور اجتماعی به شمار...