همراهی رسمی و آزمون روایت رسانهها در چهلم جانباختگان دی
- شناسه خبر: 77992
- تاریخ و زمان ارسال: 29 بهمن 1404 ساعت 07:30
- بازدید :
مرضیه محمدی
چهلم در سنت ایرانی، فراتر از یک آیین مذهبی است؛ این مناسک تاریخی، فرصتی برای هضم فقدان جمعی و بازاندیشی در رخدادهای تلخ فراهم میآورد.
جامعه در طول چهل روز، فرصت دارد که اندوه اولیه را پشت سر بگذارد، خاطرهها را مرور کند و معنای تازهای از فقدان پیدا کند، در این بازه، سوگ فردی تبدیل به تجربه جمعی و همدلی اجتماعی میشود و زمینه شکلگیری روایت تثبیتشده فراهم میشود.
حوادث دیماه ۱۴۰۴، با جانباختن جمعی از هموطنان، بار سنگینی از اندوه بر خانوادهها و جامعه تحمیل کرد. در این شرایط، دولت برای نخستین بار با شفافیت و همراهی واقعی با مردم، اقدام به اعلام رسمی اسامی جانباختگان کرد.
این اقدام فراتر از یک گزارش آماری است؛ ابزاری برای تثبیت روایت رسمی و انسانی رخداد و پاسخی به نیاز جامعه به شفافیت و ثبت حقیقت است.
رسانهها، چه سنتی و چه اجتماعی، نقش کلیدی در بازنمایی این اقدام دارند و میتوانند پیام همراهی دولت و احترام به رنج مردم را منتقل کنند.
گام بعدی، برگزاری مراسم سراسری چهلم در مراکز استانها، از جمله قزوین، است. این مراسم فرصتی است تا دولت به شکل عملی و علنی، با سوگ مردم همراه شود و رنج آنها را درک کند. در عین حال، رسانهها باید دقت کنند که بازنمایی مراسم، هم همدلی واقعی را نشان دهد و هم از اغراق یا دوقطبیسازی پرهیز کند.
چالش اصلی رسانهها، انتقال پیام همراهی بدون تبدیل آن به ابزار سیاسی یا نمادین است.
فلسفه مراسم چهلم، ایجاد فاصله زمانی برای هضم اندوه و تثبیت خاطرههاست، انتشار اسامی جانباختگان، نقطه آغاز تثبیت روایت رسمی و انسانی است و مراسم سراسری، ادامه مسیر آن است. وقتی رسانهها این فرآیند را درست بازنمایی کنند، سوگ فردی تبدیل به تجربه جمعی و یادآوری عمومی میشود و امکان شکلگیری روایت غالب فراهم میشود.
با این حال، پذیرش این همراهی هنوز یک آزمون است؛ رسانهها و دولت باید ببینند که مردم این همراهی رسمی و انسانی را میپذیرند یا خیر. میزان پذیرش، بازتاب دهنده اعتماد عمومی، حس تعلق و سرمایه اجتماعی خواهد بود.
در نهایت، چهلم جانباختگان دی ماه نه فقط یک آیین سنتی، بلکه نمادی از ثبت جمعی رنج، تثبیت روایت و آزمون همراهی مردم با دولت و قدرت رسانهها در شکلدهی افکار عمومی است.
