یاداشت

یادداشت تحلیلی درباره عبور از خط قرمز رسانه و پاسخ صداوسیما آرزو سلخوری آن‌چه روی آنتن شبکه افق رفت، نه «اشتباه لفظی» بود، نه شوخی بی‌مزه؛ عبور آشکار از خطوط قرمز اخلاق حرفه‌ای رسانه بود. مجری برنامه «خط‌خطی» در بخش مسابقه پیامکی، با سؤال و ادبیاتی که مستقیم به پیکر و مرگ جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه می‌پرداخت، مرگ را به موضوع طنزی زشت و عامدانه تبدیل کرد؛ رفتاری که هم در سطح حرفه‌ای و هم در حس جمعی جامعه در هیچ رسانه معتبر قابل‌پذیرش نیست. نقد و اعتراض عمومی به این بخش، به‌سرعت از فضای کاربران شبکه‌های اجتماعی فراتر رفت و...

امید مافی دلش کوره آتش است، با آهن‌های تفته و گداخته بی‌شمار. باد چادرش را پس می‌زند و به گردنش می‌پیچد. جای خالی پسر جوانی که شهید اقتدار شده در خیالش جاری می‌شود و با آوازی بلند دردهای خفته‌اش را می‌خواند. از روزی که جنازه بی‌سر پسر را آوردند بذر آرزوهای محال در گلدان قلب مادر کاشته شد، به امید روییدن در جایی دیگر، زمانی دیگر. مادر اما در چند روز تمام موهایش به برف نشست. مادر شبیه پاییز شد در شیب تند زمستان! حالا قلب زن در قاب تنگ سینه‌اش تکه‌ای از وجود جگرگوشه‌ای است که برای دفاع از...

نفیسه کلهر در گزارشم از سرشماری حیات وحش طارم با عنوان «همیاران به یاری محیط زیست آمدند»، درباره شهر سیردان، مرکز بخش طارم نوشته بودم: «یک ساعت تا نیمه شب مانده، وقتی که از مسیر جاده‌های پر پیچ‌وخم طارم به سیردان می‌رسیم؛ شهری که به گفته بعضی‌ها کوچک‌ترین شهر ایران با کمتر از ۱۰۰ خانوار جمعیت است.» این مطلب از طرف اهالی این شهر مورد اعتراض واقع شد و این پرسش مطرح شد که چرا نویسنده به آمار رسمی جمعیت اشاره نکرده است؟ بنابراین لازم می‌دانم برای مخاطبانم توضیح دهم که اگر بنا بر استناد به آمار رسمی بود، باید...

الهام علی‌بخشی مدتهاست قطع رابطه با فامیل مد فضای مجازی شده است. آن هم به خاطر دلایلی مثل اینکه فامیل در کارمان دخالت می‌کند یا سوالاتی می‌پرسد مثل: «درست کی تمام می‌شود؟»، «چرا ازدواج نمی‌کنی؟»، «چرا بچه‌دار نمی‌شوی؟»، «چرا سر کار نمی‌روی؟» نسل همان بچه‌هایی که معلم مدرسه جرات ندارد بگوید بالای چشمشان ابرو است؛ همانها ضد فامیل هم شده‌اند! بزرگتر و کوچکتری هم برایشان معنی ندارد! هر سوالی درباره حال و روزشان محکوم است به انگی مثل دخالت، فضولی، پررویی. حال آنکه بسیاری از این پرسش‌ها از روی محبت و به منظور احوالپرسی است. شاید بررگترها فقط شیوه درست...

حیدر ولی‌زاده در ادبیات سیاسی و روابط بین‌الملل، واژه‌ای وجود دارد که قدرت را نه در شلیک گلوله‌ها یا ابهت جنگده‌ها و تانک‌ها، بلکه در نفوذ نامرئی بر اندیشه و فرهنگ جست‌وجو می‌کند: «هژمونی». این اصطلاح که از ریشه‌های یونان باستان تا سلول‌های زندان فاشیستی ایتالیا سفر کرده است، امروز کلید درک نظم جهانی، تداوم قدرت‌های بزرگ و چرایی پذیرش داوطلبانه‌ی ارزش‌های حاکم توسط توده‌هاست. هژمونی تنها به معنای «برتری» نیست؛ بلکه هنری است که طی آن، حاکم یا قدرت مسلط، جهان‌بینی خود را به گونه‌ای ترویج می‌کند که به «امر بدیهی» و «عقل سلیم» برای همگان تبدیل شود. از...

حیدر ولی‌زاده کتاب «روان‌شناسی توده‌ها» اثر گوستاو لوبون، یکی از تاثیرگذارترین کتاب‌های قرن بیستم است که هنوز هم پس از ۱3۰ سال، کلید درک رفتارهای جمعی، شورش‌ها و جنبش‌های سیاسی محسوب می‌شود. این کتاب نه یک رمان، بلکه یک مانیفست علمی ـ تحلیلی است که به ما می‌گوید چرا انسان‌ها وقتی در قالب یک «جمع» قرار می‌گیرند، متفاوت‌تر از زمانی که تنها هستند فکر و عمل می‌کنند. کتاب معتقد است که تاریخ بشر را توده‌ها ساخته‌اند؛ اما سوال اینجاست که چه چیزی یک جمعیت پراکنده را به یک نیروی واحد و گاه ویرانگر تبدیل می‌کند؟ گوستاو لوبون در شاهکار خود،...

سمیه ذوالقدر کارشناس آموزش همگانی شرکت آب و فاضلاب استان قزوین دیدن برف و روزهای سرد، برای همه ما دلنشین است؛ حس تازگی می‌آورد و امید به بهتر شدن اوضاع. اما واقعیت این است که سرزمین ما سال‌هاست با خشکسالی روبه‌روست و بارش‌های مقطعی، هر چقدر هم زیبا و دلگرم‌کننده باشند، به‌تنهایی نمی‌توانند کمبودهای انباشته‌شده منابع آبی را جبران کنند. آنچه امروز بیش از همیشه به آن نیاز داریم، تداوم بارش برف و باران و در کنار آن، مصرف آگاهانه آب است. مدیریت مصرف آب فقط مخصوص تابستان‌های گرم و روزهای اوج مصرف نیست. اتفاقاً همین روزهای سرد و برفی،...

امید مافی ـ از خانه بیرون زده بود تا برای دردانه‌اش دفتر صدبرگ بخرد. از گرانی گله داشت اما با هیچ کس سر جنگ نداشت. رفته بود که برگردد تا دستمال خیسی روی خرت و پرت‌های خانه‌اش بکشد و برای دخترکش فرنی درست کند. در تاریکی شب اما چشم‌هایی که چشم دیدن بانویی با چادرمشکی را نداشتند در غوغا به او شلیک کردند تا دفتر صدبرگ از دستش بیفتد و برای آب دادن گلدان ماه به آسمان برود. … و شهر از عطر دست‌های مادر پر شد، وقتی در انتهای کوچه بن‌بست جان داد. وقتی گلوله را روی پیشانی‌‌اش مشق...

آرزو سلخوری در بحران‌ها و جنگ‌ها، اولین قربانی فقط زیرساخت و جان انسان‌ها نیست؛ «ذهن کودک» هم آسیب می‌بیند. کودکی که نه ابزار تحلیل دارد، نه تجربه زیسته، اما به‌واسطه رسانه‌ها در معرض حجم عظیمی از تصاویر، خبرها، شایعات و روایت‌های خشونت‌بار قرار می‌گیرد. اینجاست که سواد رسانه‌ای از یک مهارت جانبی، به یک ضرورت تربیتی و امنیت روانی تبدیل می‌شود. کودک، رسانه و بحران؛ یک رابطه نابرابر رسانه‌ها برای بزرگسالان طراحی شده‌اند، نه برای کودکان. زبان خبر، تصویر جنگ، عدد تلفات، تحلیل‌های سیاسی و حتی موسیقی پس‌زمینه اخبار، همگی حامل بار اضطراب‌اند. کودک اما این پیام‌ها را بدون فیلتر...

ولی‌ا… حسین‌زاده اعتراض به‌معنای نارضایتی و مخالفت است. نارضایتی‌ای که می‌تواند در ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی بروز یابد. اساساً اعتراض نه تهدید، بلکه نشانه‌ای روشن از پویایی اجتماعی، توسعه‌یافتگی و امید به آینده است. در واقع اعتراض، صدای زندگی است؛ نجوای جامعه‌ای که هنوز زنده است؛ جامعه‌ای که امکان اعتراض در آن وجود نداشته باشد، جامعه‌ای خمود، بی‌روح، سرخورده و ناامید است؛ جامعه‌ای که سکوت در آن نه از رضایت، بلکه از انباشت نارضایتی حکایت دارد. اصل ۲۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، برگزاری هرگونه تجمع و راهپیمایی را با دو شرط مشخص ـ مخل نبودن به مبانی...