کارنامه دولت را مردم مینویسند
- شناسه خبر: 89981
- تاریخ و زمان ارسال: 4 شهریور 1405 ساعت 07:30
- بازدید :
نگار موحد
هفته دولت فرصتی برای دیدن آن چیزی است که میان آمارها و زندگی روزمره مردم اتفاق میافتد.
هفته دولت هر سال با یک رسم قدیمی همراه است؛ ارائه کارنامهای از آنچه در یک سال گذشته انجام شده است. پروژههایی که به بهرهبرداری رسیدهاند، اعتبارهایی که هزینه شده، طرحهایی که آغاز شده و برنامههایی که برای آینده در نظر گرفته شدهاند.
این آمارها مهماند. دولت و مدیریت اجرایی نمیتوانند بدون عدد و گزارش، درباره عملکرد خود سخن بگویند. تعداد پروژهها، میزان سرمایهگذاری، اشتغال ایجادشده و حجم خدمات ارائهشده، بخشی از تصویری است که باید در اختیار افکار عمومی قرار گیرد.
اما کارنامه یک دولت فقط در جدولهای آماری نوشته نمیشود.
بخش مهمتری از این کارنامه، جایی شکل میگیرد که عددها از روی کاغذ خارج میشوند و وارد زندگی مردم میشوند؛ جایی که شهروند باید نتیجه تصمیمها و برنامهها را در زندگی روزمره خود احساس کند.
ممکن است در یک گزارش، تعداد زیادی پروژه افتتاحشده باشد، اما پرسش مردم چیز دیگری باشد: آیا زندگی بهتر شده است؟ آیا خدمات با کیفیت بیشتری ارائه میشود؟ آیا دسترسی به امکانات آسانتر شده؟ آیا فرصت شغلی ایجاد شده؟ آیا هزینههای زندگی یا تولید کاهش پیدا کرده است؟ آیا آینده برای یک خانواده، یک جوان، یک کارگر یا یک صاحب کسبوکار قابل پیشبینیتر شده است؟
این پرسشها به معنای نادیده گرفتن اقدامات انجامشده نیست؛ برعکس، اهمیت آنها را بیشتر میکند. هر پروژه و هر تصمیم زمانی ارزش واقعی خود را پیدا میکند که بتواند مسئلهای را حل کند.
در مدیریت عمومی، افتتاح نباید پایان یک پروژه تلقی شود. افتتاح در واقع آغاز دورهای است که مردم باید نتیجه سرمایهگذاری انجامشده را ببینند. یک طرح باید بتواند کار کند، خدمات ارائه دهد، برای آن نگهداری و پشتیبانی در نظر گرفته شود و در نهایت مشخص شود که آیا به هدفی که برای آن تعریف شده، رسیده است یا نه.
این نگاه از یک جهت دیگر هم اهمیت دارد؛ منابع دولت بینهایت نیست. هر تصمیم برای هزینه کردن، انتخابی میان چند اولویت است. بنابراین جامعه حق دارد بداند منابع عمومی چگونه هزینه شده و حاصل این هزینهکرد چه بوده است.
شفافیت در اینجا فقط انتشار رقمها نیست. شفافیت واقعی یعنی مردم بتوانند رابطه میان اعتبار، پروژه و نتیجه را ببینند.
اگر برای یک طرح هزینهای انجام شده، باید مشخص باشد چه مسئلهای قرار بوده حل شود. اگر پروژهای افتتاح شده، باید معلوم باشد چه تعداد از مردم از آن استفاده میکنند. اگر شغلی ایجاد شده، باید بتوان درباره پایداری آن شغل نیز صحبت کرد. اگر یک برنامه اقتصادی اجرا شده، باید آثار آن در تولید و سرمایهگذاری قابل سنجش باشد.
این نوع نگاه، البته فقط برای سنجش عملکرد دولت نیست؛ برای اصلاح سیاستها نیز ضروری است. ممکن است طرحی با هدفی درست آغاز شده باشد، اما در مرحله اجرا نتیجه مورد انتظار را ایجاد نکرده باشد. پذیرفتن این واقعیت، شکست نیست. اتفاقاً یکی از نشانههای مدیریت حرفهای آن است که بتواند از نتیجه یک برنامه یاد بگیرد و مسیر را اصلاح کند.
از سوی دیگر، در شرایطی که جامعه با مسائل اقتصادی، محدودیت منابع و نگرانی درباره آینده روبهروست، مسئله اعتماد عمومی اهمیت بیشتری پیدا میکند. اعتماد با شعار ساخته نمیشود؛ با تجربه روزمره مردم شکل میگیرد.
شهروند زمانی به یک وعده اعتماد میکند که نمونهای از تحقق آن را دیده باشد. زمانی به برنامههای آینده امیدوار میشود که نتیجه برنامههای گذشته را لمس کرده باشد. فاصله میان وعده و عمل، همان جایی است که اعتماد عمومی میتواند تقویت یا تضعیف شود.
به همین دلیل، هفته دولت را میتوان فرصتی برای یک گفتوگوی دوطرفه دانست؛ دولت از عملکرد خود میگوید و جامعه نیز حق دارد درباره نتیجه آن سؤال کند.
این گفتوگو اگر فقط به تعریف و تمجید محدود شود، بخش مهمی از کارکرد خود را از دست میدهد. کارنامه زمانی معنا پیدا میکند که در کنار دستاوردها، درباره کاستیها، پروژههای نیمهتمام، مشکلات اجرایی و اولویتهای باقیمانده نیز صحبت شود.
اتفاقاً پذیرش اینکه هنوز کارهایی باقی مانده، میتواند بخشی از یک روایت صادقانه از عملکرد باشد. هیچ دولتی نمیتواند همه مشکلات را در یک سال یا حتی یک دوره حل کند. آنچه اهمیت دارد، مشخص بودن اولویتها، قابل سنجش بودن وعدهها و پاسخگویی درباره میزان پیشرفت آنهاست.
برای همین، شاید بهتر باشد در هفته دولت، به جای آنکه فقط بپرسیم «چند پروژه افتتاح شد؟»، چند سؤال سادهتر اما مهمتر نیز مطرح کنیم: چه مسئلهای حل شد؟ چه تغییری در زندگی مردم ایجاد شد؟ چه چیزی هنوز باقی مانده است؟ و برای سال آینده چه هدفی باید دنبال شود؟
این پرسشها نه در برابر دولت، بلکه در خدمت حکمرانی بهتر است.
قزوین نیز مانند هر استان دیگری، برای توسعه به پروژه، سرمایهگذاری و زیرساخت نیاز دارد؛ اما توسعه در نهایت چیزی فراتر از ساختن و افتتاح کردن است. توسعه یعنی تبدیل منابع به فرصت، تبدیل برنامه به نتیجه و تبدیل نتیجه به کیفیت بهتر زندگی.
هفته دولت میتواند از یک مناسبت تقویمی فراتر برود؛ فرصتی باشد برای اینکه میان مسئولان و مردم درباره آنچه انجام شده، آنچه انجام نشده و آنچه باید انجام شود، گفتوگویی روشن شکل بگیرد.
در این میان، شاید مهمترین داور کارنامه دولت نه عددهای روی کاغذ باشند و نه مراسم افتتاح.
مردماند که در نهایت این کارنامه را مینویسند؛ با تجربهای که هر روز از کیفیت خدمات، وضعیت اقتصاد، فرصتهای شغلی و چشمانداز آینده خود دارند.
اگر نتیجه سیاستها در زندگی مردم دیده شود، آمارها معنا پیدا میکنند؛ و اگر مردم تغییر را احساس کنند، امید نیز از یک واژه به یک تجربه واقعی تبدیل خواهد شد.
