پاسخی برای اظهارات شهردار

نفیسه کلهر

اخیرا بازتاب خبر سخنان شهردار قزوین در مصاحبه با خبرنگار ایرنا در رسانه‌های سراسری هم  دیده می‌شود، سخنانی که بویی از اهمیت بافت تاریخی و حفظ میراث کهن این شهر ندارد.

مهدی صباغی در خصوص طرح احداث انصاری شرقی در این مصاحبه گفته است: اگر فعالان میراث فرهنگی ادعا دارند خانه‌های تاریخی در مسیر این طرح قرار دارد، بیایند این خانه‌ها را احیا کنند و بسازند. مگر یک شهر چند حمام تاریخی می‌خواهد؟ پنج حمام فاخر را انتخاب و آنها را مرمت و احیا کنند.

نمی‌شود که در هر محله‌ای یک حمام تاریخی را حفظ کرد.

این صحبت‌ها که با بهت و نگرانی بسیاری فعالان و دوستداران میزاث فرهنگی مواجه شده، واکنش‌های زیادی داشته است.

امیرحسین زنجانچی؛ معمار قزوینی نیز در پاسخ به این صحبت‌ها اظهار کرد: تصوری که جناب شهردار از شهر دارند این است که شهر مجموعه‌ای از چند خیابان و کوچه و چند خانه است. قطعا اداره کردن شهری با این تعریف زحمت چندانی ندارد.

جمله «چند حمام تاریخی و خانه قدیمی لازم داریم؟» نشان می‌دهد که ایشان میراث فرهنگی را مانند یک کالای قابل شمارش می‌بینند که پس از رسیدن به یک سقف مشخص، مازاد آن «غیرلازم» می‌شود. این در حالی است که: ارزش این بناها در تکرارپذیری نیست، بلکه در هویت‌بخشی، تداوم تاریخی و تشکیل یک بافت زنده و خوانا است.

این مهندس معمار افزود: یک شهر، موزه نیست که فقط چند اثر نمونه را در خود جای دهد؛ یک موجود زنده است که هویت آن از طریق تاروپود تاریخی‌اش تعریف می‌شود.

زنجانچی با تاکید بر اینکه نابودی بافت تاریخی فقط تخریب چند بنای منفرد نیست؛ اظهار کرد: نابودی یک کلیت ارگانیک است.

• محله‌های بلاغی، باغ دبیر و حمدا… مستوفی تنها مجموعی از خانه‌ها و حمام‌های قدیمی نیستند، بلکه شبکه‌ای از خاطرات جمعی، روابط اجتماعی، معماری بومی سازگار با اقلیم و الگوی زندگی شهری هستند.
• با نابودی این بافت، شهر حافظه خود را از دست می‌دهد و به فضایی بی‌ریشه و یکسان‌سازی‌شده تبدیل می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: این نگاه، دقیقا در نقطه مقابل اندیشه‌هایی مانند «شهر فلامکی» قرار دارد که بر تداوم، خوانش بافت و احترام به حافظه تاریخی تاکید دارد. از دیدگاه فلامکی، توسعه‌ای که به قیمت نابودی هویت شهر تمام شود، پیشرفت نیست، عقبگرد است.