وقتی سرعت، محرمانگی را میبلعد
- شناسه خبر: 82854
- تاریخ و زمان ارسال: 27 اردیبهشت 1405 ساعت 00:30
- بازدید :
آرزو سلخوری
هفته ارتباطات و روابط عمومی امسال در شرایطی فرا میرسد که هوش مصنوعی دیگر نه یک فناوری آیندهنگر و نه ابزاری لوکس است؛ بلکه بیسروصدا وارد اتاقهای خبر، واحدهای روابط عمومی و حتی جلسات اداری شده است؛ از تبدیل صوت به متن و خلاصهسازی نشستها گرفته تا تولید خبر، گزارش، تحلیل و پاسخگویی خودکار، فناوریای که قرار بود کارها را سادهتر کند، اکنون پرسشهای تازهای درباره امنیت اطلاعات، اعتبار محتوا و مرزهای حرفهای ایجاد کرده است.
یکی از مخاطراتی که کمتر درباره آن سخن گفته میشود، عادی شدن بارگذاری اطلاعات در سامانههای هوش مصنوعی است. امروز بسیاری برای صرفهجویی در زمان، فایلهای صوتی جلسات، مذاکرات یا نشستهای داخلی را در اختیار ابزارهای تبدیل صوت به متن قرار میدهند تا نسخه مکتوب آن را دریافت کنند.
اقدامی که در ظاهر یک میانبر کاربردی و هوشمندانه به نظر میرسد، اما ممکن است بیآنکه متوجه باشیم، مرزهای محرمانگی را جابهجا کند.
بخشی از جلسات سازمانی، دارای سطوح مختلف محرمانگی هستند؛ از مباحث مدیریتی و تصمیمسازی گرفته تا اطلاعات مالی، اداری و حتی گفتوگوهای پیش از اعلام رسمی؛ زمانی که این دادهها وارد یک سامانه هوش مصنوعی میشوند، پرسشهایی اساسی مطرح میشود: این اطلاعات دقیقاً به کجا میروند؟ چگونه ذخیره میشوند؟ چه کسانی امکان دسترسی به آنها را دارند؟ و مهمتر از همه، آیا کاربران واقعا از مسیر گردش و سرنوشت این دادهها آگاهاند؟
در گذشته، نگرانی درباره درز اطلاعات، بیشتر به اسناد کاغذی، فایلهای فیزیکی یا خطاهای انسانی محدود میشد؛ اما امروز شکل تازهای از مخاطره در حال ظهور است: خروج داوطلبانه اطلاعات توسط خود کاربران؛ نه از سر سوءنیت، بلکه به نام سرعت، سهولت و بهرهوری بیشتر.
مخاطره دیگر به تولید محتوا بازمیگردد؛ هوش مصنوعی میتواند در چند ثانیه خبر بنویسد، گزارش تولید کند و متنهای رسمی آماده سازد؛ اما سرعت بالا، الزاما به معنای دقت بالا نیست.
گاهی متنهایی تولید میشوند که از نظر نگارشی بینقص و از نظر ظاهری حرفهایاند اما از نظر تحلیل، راستیآزمایی و درک زمینههای واقعی تهی هستند در واقع خطاهای آماری، برداشتهای نادرست، نقلقولهای نامعتبر یا حتی اطلاعات ساختگی، میتوانند در قالب متنی منظم و قابلاعتماد منتشر شوند.
خطر اصلی شاید خودِ هوش مصنوعی نباشد؛ بلکه اعتماد بیچونوچرای انسان به خروجیهای آن باشد، اگر روابط عمومیها بهتدریج نقش تحلیلگر و ناظر را کنار بگذارند و صرفا به ماشین تکیه کنند، خطر بزرگتری رخ خواهد داد: جایگزینی قضاوت انسانی با بازتولید الگوریتمی.
اینجاست که نقش روابط عمومی در عصر هوش مصنوعی، تعریفی تازه پیدا میکند. روابط عمومی نباید صرفا مصرفکننده ابزارهای نوین باشد؛ بلکه باید برای استفاده از آنها، قواعد و پروتکلهای مشخص طراحی کند. تدوین دستورالعمل محرمانگی برای استفاده از سامانههای هوش مصنوعی، تعیین سطح دسترسی به دادهها، آموزش کارکنان درباره امنیت اطلاعات، ممنوعیت ورود دادههای حساس به سامانههای عمومی و الزام به راستیآزمایی محتوای تولید شده، دیگر یک انتخاب نیست؛ ضرورتی حرفهای است.
در عصر هوش مصنوعی، روابط عمومی فقط مسئول انتقال پیام نیست؛ مسئول حفاظت از مرز میان «اطلاعات» و «اطلاعات در معرض خطر» نیز هست.
شاید پرسش اصلی آینده این نباشد که هوش مصنوعی چه چیزهایی تولید میکند؛ بلکه این باشد که ما چه چیزهایی را بیاحتیاط در اختیار آن قرار میدهیم.
این پرسشی است که پاسخ آن، آینده اعتماد را رقم خواهد زد.
