یاداشت

وقتی تخیل و فناوری در یک قاب قرار می‌گیرند دکتر اباذر کریمی ـ عضو آکادمی علوم اروپا و متخصص هوش مصنوعی در شماره گذشته «مغز دیجیتال»، درباره نقش هوش مصنوعی در پیش‌بینی آب‌وهوا و مدل‌سازی اقلیمی صحبت کردیم. این بار به سراغ صنعتی می‌رویم که قلب هنر و فناوری را در کنار هم می‌تپاند: سینما. انقلاب هوش مصنوعی در دنیای تصویر هوش مصنوعی دیگر فقط ابزار پشت صحنه نیست؛ امروز، فیلم‌سازان از الگوریتم‌های هوشمند برای نوشتن فیلمنامه، طراحی صحنه، جلوه‌های ویژه و حتی خلق بازیگران مجازی استفاده می‌کنند. پلتفرم‌هایی مانند Runway، Sora و Pika توانسته‌اند تنها با چند خط توضیح...

الهام علی‌بخشی در میان جمعی از مادران آراسته و کودکان خوش‌پوش، زنی با کفش کتانی و تیشرت گشاد، معنای دیگری از «مادر بودن» را به تصویر کشید؛ سادگی، حضور، و عشق بی‌وقفه. در یک مهمانی در فضای باز، چند مادر با فرزندانشان گرد هم آمده بودند. هر کسی سعی کرده بود با بهره زیادی از زیبایی و آراستگی در جمع حاضر شود؛ لباس‌های شیک، موهای مدل داده، آرایش‌هایی که معلوم است ساعت‌ها زمان برده‌اند. بعضی موها آن‌قدر مرتب و درخشان بودند که می‌شد مسیر مراقبتشان را حدس زد: شست‌وشو با شامپوهای مخصوص، ماسک مو، حالت‌دهنده، پیچیدن، باز کردن، و در...

سارا عباسی هفته‌ گذشته همراه چند نفر از دوستانم به دل طبیعت رفتیم. برای من این سفرها فقط تفریح نیستند؛ نوعی بازگشت به منبع الهام‌اند. هر بار که در دامنه‌ی کوه یا کنار تپه‌ای می‌نشینم، در میان رنگ‌ها و بافت‌های زمین، ایده‌های تازه‌ای برای نقاشی‌هایم شکل می‌گیرد. آن روز هوا آفتابی بود و باد ملایمی از سمت دشت می‌وزید. در حال بالا رفتن از تپه‌ای در کنار جاده بودیم که خانواده‌ای را دیدیم. زیراندازی پهن کرده بودند و آتشی روشن کرده بودند تا چای درست کنند. صحنه‌ای معمولی بود، چیزی که هر هفته در گوشه‌ای از طبیعت تکرار می‌شود. چند...

نسرین منتظری ما در زندگی معاصرِ قرن بیست‌ویکم، هر روز چقدر فرصت می‌کنیم که در زندگی و چیستیِ آن تدبر و تدقیق کنیم و به یاد بیاوریم آموزه‌هایی را که در ما ریشه کرده بودند؟ یادمان بیاید که دنیا را در کودکی چگونه تفسیر می‌کردیم و دعاهای آخرِ شبمان چه بود؟ چند نفر از ما، آدم‌های شتاب‌زده، به خاطر داریم که پیش از این خدا برایمان کجای جهان حساب می‌شد و زورش به انجام کدام غیرممکن می‌رسید؟ خدای یک کودک و یک شهروند واقع‌بین معاصر، هرگز یکسان نیست. تجربه زندگی از ما، آدم‌های جدیدی می‌سازد که جهان‌بینی تازه‌ای دارند. لویی...

نگار موحد خشونت علیه زنان فقط در خانه‌ها اتفاق نمی‌افتد؛ در خیابان، اداره، رسانه و حتی در گفتار روزمره ما تکرار می‌شود. اگر دقیق‌تر نگاه کنیم، این خشونت دیگر یک رفتار فردی نیست؛ یک الگوی اجتماعی نهادینه‌شده است. از تحقیر در محیط کار تا قضاوت درباره پوشش و از بی‌اعتنایی قانونی تا نادیده‌گرفتن صدای زنان در تصمیم‌گیری‌ها، همه و همه نشانه‌هایی از جامعه‌ای‌اند که هنوز با مفهوم برابری، فاصله دارد. ما معمولاً وقتی از خشونت علیه زنان حرف می‌زنیم، ذهنمان می‌رود سراغ کتک‌زدن، تهدید یا قتل؛ اما ریشه‌های اصلی خشونت، در همان لحظه‌ای شکل می‌گیرد که زن مجبور می‌شود برای...

وحید حاج‌سعیدی یادش بخیر یک زمانی کتاب، یار غار و رفیق گرمابه و گلستان خلق‌ا… بود و ملت با رسیدن به صفحات پایانی یک کتاب خوب و جاندار، عزا می‌گرفتند و حسابی پکر می‌شدند. از طرفی با ابتیاع یا به امانت گرفتن کتابی جدید همچنان مسرور و مبتهج می‌گشتند که گویی یارانه 300 هزار تومانی یلدا به حسابشان واریز شده و در پوست خود نمی‌گنجیدند! بماند که کتاب‌های خواندنی را هم چند بار آچارکشی می‌کردند و تا قورچ کتاب را در نمی‌آورند، ول‌کن ماجرا نبودند و اگر هم چند روز می‌گذشت و کتاب جدید گیر نمی‌آورند نَسَخی شدید به سراغشان...

مرتضی رویتوند‌‌‌ از خواب بیدار شد. ساعت شش صبح. باید سر کار می‌رفت. آیدا لباس‌هایی که دوست داشت را پوشید. لباس‌هایی با رنگ‌های شاد. در مسیرش تا خیابان کسی به او خیره نشد و کسی هم چیزی به او نگفت. کنار خیابان برای گرفتن تاکسی ایستاد. جز دو تاکسی هیچ ماشینی برایش بوق نزد. سوار تاکسی دوم شد. در صندلی پشت، دو مرد نشسته بودند. با ورود آیدا، آن دو مرد جمع و جور نشستند تا آیدا به راحتی بنشیند. در مسیر، راننده تاکسی از آینه به آیدا نگاه نکرد. در میانه راه ماشینی که راننده‌اش دختری جوان بود جلوی...

ولی‌ا… حسین‌زاده در سال‌های پس از جنگ، به پیشنهاد ستاد کل نیروهای مسلح، ۳۱ شهریور تا ۶ مهر به عنوان «هفته دفاع مقدس» در تقویم رسمی ایران ثبت شده است؛ این هفته به یاد آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در سال ۱۳۵۹ نامگذاری شده است. البته برگزاری یادبود جنگ‌ها در کشورهایی که درگیر جنگ و دفاع بوده‌اند، امری مرسوم است. شاید این سوال مطرح شود که چرا هفته آغاز جنگ با عنوان هفته دفاع مقدس نامگذاری شده است؟ باید گفت به این جهت که رژیم بعثی عراق بود که ابتدا به کشور ما حمله کرد؛ بنابراین ما آغاز کننده...

مهدی سلطانیه ـ نائب رئیس کمیسیون تامین مالی و سرمایه‌گذاری اتاق بازرگانی بخش دوم عدالت‌خواهی در فرهنگ ایرانی آزمایش اولتیماتوم به خوبی نشان می‌دهد که انسان‌ها در ذات خود عدالت‌خواه‌اند، حتی اگر هزینه‌اش را بدهند. اما این میل به انصاف، در فرهنگ‌های مختلف، شدت و شکل متفاوتی دارد. در ایران، عدالت نه‌تنها یک خواست فردی، بلکه یک ارزش فرهنگی، دینی، و تاریخی است؛ ریشه‌دار در ادبیات، عرفان، و تجربه‌ی زندگی جمعی. در فرهنگ ایرانی، مفاهیمی چون «حق‌الناس»، «انصاف»، «عدالت علوی»، و «مروت» بارها در شعر، دین، و روایت‌های عامیانه تکرار شده‌اند. مردم ایران، حتی در تعاملات روزمره، حساسیت بالایی نسبت...

آرزو سلخوری ما همیشه درباره مردان خشونت‌گر حرف زده‌ایم؛ اما کمتر درباره اینکه چگونه مردان غیرخشونت‌گر بسازیم، صحبت کرده‌ایم. نتیجه؟ نسل‌هایی از پسرانی که احساسات‌شان سرکوب شده، رقابت‌پذیر و حق‌طلب بار آمده‌اند و وقتی خواسته‌هایشان رد شود، به خشونت روی می‌آورند. این یک مشکل فردی نیست؛ بحران سیستماتیک اجتماعی، آموزشی و رسانه‌ای است که باید از ریشه اصلاح شود. اگر نمی‌خواهیم قربانیان بعدی بسازیم، باید از سنین پایین و در لایه‌های مختلف جامعه وارد عمل شویم. منابع بین‌المللی و مطالعات نشان می‌دهند پیشگیری ممکن است، اما نیازمند سیاست‌گذاری، بودجه و اراده سیاسی است. 1ـ رفتار والدین؛ مدرسه اول مردانگی پسرها...