پیامدهای امداد نادرست در کوهستان

بخش اول

انسیه بخارایی

کوهنوردی یکی از ورزش‌های جذاب، پرطرفدار و در عین حال پرخطر است که نیازمند آمادگی جسمانی، تجهیزات مناسب و آگاهی از اصول ایمنی می‌باشد. در هنگام وقوع حادثه، نحوه امدادرسانی نقش بسیار مهمی در حفظ جان مصدوم دارد. امداد ناصحیح در کوهستان می‌تواند نه تنها به بهبود وضعیت فرد کمک نکند، بلکه آسیب‌های او را تشدید نماید.

هر ساله بسیاری از علاقه‌مندان به ورزش کوهنوردی و طبیعت‌گردی راهی ارتفاعات می‌شوند تا ضمن بهره‌مندی از مناظر طبیعی، توانایی‌های جسمی و روحی خود را به چالش بکشند. با این حال، کوهستان محیطی است که کوچک‌ترین اشتباه در آن می‌تواند به حادثه‌ای جدی تبدیل شود. در چنین شرایطی، امدادرسانی صحیح اهمیت حیاتی پیدا می‌کند؛ زیرا امداد نادرست نه‌تنها موجب نجات مصدوم نمی‌شود، بلکه ممکن است آسیب‌های وارده را تشدید کرده و حتی جان فرد را به خطر بیندازد!

در سال‌های اخیر، افزایش تعداد کوهنوردان و طبیعتگردان سبب شده است که آمار حوادث کوهستانی نیز رشد پیدا کند. سقوط از ارتفاع، لغزش روی مسیرهای یخ‌زده، بهمن، گم‌شدن در مسیر، سرمازدگی و مشکلات ناشی از ارتفاع از مهم‌ترین حوادثی هستند که کوهنوردان را تهدید می‌کنند. در بسیاری از این موارد، افراد حاضر در صحنه حادثه با نیت کمک وارد عمل می‌شوند، اما به دلیل نداشتن دانش کافی در زمینه کمک‌های اولیه و اصول امداد و نجات، ناخواسته شرایط را دشوارتر و گاهی جبران‌ناپذیر می‌کنند.

اشتباهات رایج در امدادرسانی

ـ یکی از شایع‌ترین خطاها، جابه‌جایی سریع مصدوم بدون ارزیابی وضعیت اوست. فردی که از ارتفاع سقوط کرده است ممکن است دچار آسیب ستون فقرات یا شکستگی‌های متعدد شده باشد. حرکت دادن چنین فردی بدون تثبیت بدن و رعایت اصول ایمنی می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به نخاع وارد کند و حتی باعث فلج دائمی شود. در بسیاری از حوادث کوهستانی، این اقدام عجولانه به اندازه خود حادثه خطرناک است.

ـ مشکل دیگر، استفاده نادرست از تجهیزات امدادی است. برخی افراد بدون آموزش کافی تلاش می‌کنند از طناب، برانکارد یا سایر وسایل نجات استفاده کنند. این مسئله نه‌تنها برای مصدوم بلکه برای امدادگران نیز خطرآفرین است. در محیط کوهستان که شرایط جوی به سرعت تغییر می‌کند، هر اشتباه کوچکی می‌تواند به حادثه‌ای بزرگ تبدیل شود.

علاوه بر موارد بالا، شرایط محیطی کوهستان مانند سرما، باد شدید و ارتفاع نیز اهمیت امدادرسانی صحیح را دوچندان می‌کند. امدادگران و کوه‌نوردان باید با اصول کمک‌های اولیه، کنترل خونریزی، ثابت نگه داشتن اندام‌های آسیب‌دیده و پیشگیری از هیپوترمی(سرمازدگی) آشنا باشند.