اثرات مخرب باتری‌ها در محیط زیست

علیرضا صفاری ـ دانشجوی دکتری کشاورزی، کارشناس سازمان عمران شهرداری قزوین

استفاده از باتری‌های قابل شارژ، راه‌حلی جهت جلوگیری از آلودگی محیط زیست

به طور قطع یکى از امورى که زمینه‌ساز سعادت و کمال انسان در دنیا و آخرت است؛ داشتن محیطى سالم و امن است که انسان بتواند در پناه آن، به تربیت جسم و جان خویش بپردازد‌. زباله‌های سمی خانوارها می‌تواند حاصل مصرف یک خانه، مجتمع‌های آپارتمانی، هتل‌ها و انواع اقامتگاه‌ها باشد. شناخت گام به گام مواد سمی و خطرناک یکی از راه‌‌هایی است که نه ‌تنها تا حد زیادی از تاثیرات منفی ناخواسته این مواد بر سلامت انسان می‌کاهد؛ بلکه تاثیرات ثانویه زیست‌محیطی را نیز تا حد زیادی کاهش خواهد داد. یکی از مواد سمی و خطرناکی که ما در زندگی روزمره با آن سر و کار داریم، باتری است. باتری‌ها معمول‌ترین پسماند سمی در خانه‌ها هستند.

باتری در اشکال و ابعاد مختلف بی‌تردید یکی از اجزای لاینفک زندگی مدرن است. از مهمترین دلایل افزایش استفاده از باتری‌های خانگی در سراسر دنیا، مـی‌تـوان به قابلیت استفاده ساده و قابل حمل بودن این منبع انرژی اشاره کرد‌. رد پای باتری‌ها را می‌توان براحتی در ساعت، تلفن همراه، اسباب‌بازی‌ها و کنترل‌های تلویزیون دید. یک تلفن همراه شیک بدون باتری، فقط چند ده گرم وزن اضافی به جیب شما می‌افزاید. دستگاه آی پاد شما که باتری آن خالی شده، نمی‌تواند موسیقی دلخواهتان را پخش کند. گاهی اوقات شهروندان دانسته و یا از روی عدم آگاهی اقدام به رها‌سازی زباله‌های خطرناک در طبیعت کرده و یا آنها را با زباله‌های شهری مخلوط می‌کنند و صدمات جبران‌ناپذیری به سلامت سایر افراد جامعه و همچنین محیط زیست می‌زنند‌. باتری‌ها محتوی مواد سمی مانند کادمیوم، کبالت، سرب‌، نیکل‌، جیوه و غیره هستند. هر‌گونه سوراخ، شکستگی و یا حتی ترکیدگی در باتری‌هایی که کاربرد خانگی دارند و باعث تماس ترکیبات شیمیایی باتری‌‌ها با پوست بدن شود؛ ممکن است خطرناک باشد با توجه به این‌که عمر هر باتری‌ دیر یا زود تمام می‌شود و به زباله تبدیل می‌گردد، مصرف روزافزون باتری‌ها خطر بالقوه‌ای برای سلامت انسان‌ها و سایر موجودات زنده خواهد داشت.

علت ضرورت بازیافت صحیح باتری و رها نکردن آن در سطل‌های معمولی دقیقاً به واسطه ترکیبات شیمیایی موجود در آن خصوصاً فلزات سنگین اعم از جیوه، سرب، کادمیوم و نیکل است که در رده مواد سمی جای دارند. بنابراین بهترین راه‌حل، آگاه کردن مردم از خطرات زیست‌محیطی رها کردن باتری‌های مستعمل در خارج از مبادی جمع‌آوری زباله می‌باشد. همچنین ترغیب مصرف‌کننده به استفاده از باتری‌های قابل شارژ تا حد زیادی حجم پسماند تولیدی را کاهش خواهد داد.