قزوین، خاستگاه و مهد هنر تعزیه کشور است
- شناسه خبر: 39070
- تاریخ و زمان ارسال: 24 تیر 1403 ساعت 07:30
- بازدید :
مرضیه قنبری
تعزیه هنری اصیل و آیینی است که ریشه در اعتقادات و باورهای مردم دارد، هنری که با محبت به اهل بیت(ع) گره خورده است…
در حالی دهه اول محرم را پشت سر میگذاریم که شاهد اجرای مراسم تعزیه در جایجای این دیار هستیم….
این روزها عدهای با تعزیهخوانی و عده دیگر با تماشای تعزیه، به ذکر مصیبتهای ابا عبدا… الحسین(ع)، خانواده و یاران ایشان پرداخته و به نوعی ارادت و محبت خود را به آنان اعلام میکنند.
«سید علی حسینی» جوان ۳۵ سالهای است که تحصیلکرده رشته اندیشه سیاسی در اسلام در مقطع کارشناسی ارشد میباشد.
وی با وجود برخورداری از تحصیلات عالیه، به دلیل علاقه شخصی که به این هنر داشته از نوجوانی پا به این عرضه گذاشته و امروز به عنوان یک تعزیهخوان تحصیلکرده، در این عرصه فعال است.
این جوان قزوینی تعزیهخوان در گفتوگو با ولایت از علاقه خود به تعزیه، جایگاه تعزیه قزوین و علاقهمندی نوجوانان و نوجوانانی میگوید که دوست دارند وارد این عرصه شوند.
ـ آقای حسینی بزرگوار به عنوان سوال اول بفرمایید از چه سنی تعزیهخوانی را آغاز کردید؟
از دوران کودکی. با توجه به جذابیتی که تعزیه برایم داشت، عاشق تعزیه بودم و هر جا که در محلهمان تعزیه برگزار میشد، میرفتم و به تماشا مینشستم.
خاطرم است که در این دوران با توجه به علاقهای که به این هنر داشتم، تحت تاثیر فضای تعزیهای که میدیدم، با یک سری وسایل همچون چوب، پلاستیک و یا حصیرهای قدیمی، شمشیر، کلاهخود و … درست میکردم.
در نهایت همین علاقه باعث شد تا از دوران نوجوانی پا به این عرصه گذاشته و کمکم شروع به خواندن تعزیه کنم.
ـ استاد شما چه کسی بود؟
آقای مجتبی حسنبیگی من را وارد تعزیه کرد؛ ایشان طوری تعزیه را برای من تفهیم کردند که در واقع میتوانم بگویم با راهنماییهای آقای حسنبیگی بزرگوار وارد عرضه تعزیه شدم.
بعد از آن، مدتی تحت تعلیم آقای مصطفی حسنبیگی (برادر ایشان) قرار گرفتم، کمکم با گروههای دیگر وارد تعامل شدم و به این ترتیب با بهرهگیری از تجربیات و آموزشهای افراد و اساتیدی که در این گروهها بودند، در مسیر تعزیهخوانی قرار گرفتم.
ـ در حال حاضر در تغزیه، بیشتر چه نقشهایی اجرا میکنید؟
هم موافق میخوانم و هم مخالف خوانم.
اما در موافقخوانی چون باید دستگاههای موسیقی را بلد باشی و آواز را بدانی، باید کلاس رفته باشی و یا حتما باید تحت تعلیم استاد باشی، بنده در حال حاضر کلاسهای موسیقی را دنبال میکنم؛ البته در کنار آن ضمن مخالفخوانی در عرصه طراحی لباس تعزیه فعال هستم.
ـ فکر میکنید در چه نقشهایی بیشتر تسلط دارید؟
بنده روی نقشهای مخالف شکسته، به عبارتی نقشهایی که بیشتر احساسی و عاطفی است، مسلطتر هستم و این نقشها را دوست دارم… مثل نقشهای قطام در تعزیه امام علی(ع)، نقش جوانمرد قصاب و …
ـ به نظر شما در جامعه امروزی، مردم چقدر به تعزیه علاقهمند هستند؟
با توجه به فضای مجازی و از سویی گستردگی تفریحات زیارتی، سیاحتی و … احساس میکنم یک مقدار رغبت مردم برای تماشای تعزیه کمتر از گذشته شده است.
قبلا تعزیه تقریبا همه چیز مردم بود و رغبت بیشتری به دیدن تعزیه داشتند.
ولی با تمامی این گفتهها در شرایط امروزی هم اگر تعزیه با کیفیت برگزار شود، مردم علاقه نشان میدهند. مخصوصا این هنر برای خیلی از نوجوانان و جوانان جذابیت دارد و وقتی به تماشای تعزیه مینشینند، دوست دارند، وارد این عرصه شوند و تعزیه بخوانند. ما در اجراهایی که داریم این علاقهمندی را میبینیم.
ـ هنر تعزیه در زندگی شما چه جایگاهی دارد؟
اولویت اول بنده در اوقات فراغت، تعزیه است… یا شعر حفظ میکنم و یا فیلمهایی از تعزیههای اجرای شده را میبینم و آسیبشناسی میکنم؛ برای آسیبشناسی و کیفیت بخشی به اجراها، یکی از کارهایی که معمولا با همکاران و دوستان تعزیهخوان داریم آن است که تعزیهها را ببینیم و آسیبشناسی کنیم تا در اجراهای بعدی، کارهای با کیفیتتری را ارائه کنیم.
ـ در کنار اجرای تعزیه، در چه زمینهای فعال هستید؟
بنده دانش آموخته کارشناسی ارشد در رشته اندیشه سیاسی در اسلام هستم.
در اصل در حوزه کارهای آموزشی و فرهنگی فعالیت میکنم، مشاوره تحصیلی میدهم و با توجه به رشته تحصیلی که دارم، در حوزه آموزش در یک سری مراکز غیردولتی فعالیت دارم.
ـ چه توصیهای به جوانان علاقهمند به تعزیه دارید؟
تعزیه یک هنر آئینی، ملی و مذهبی است؛ این هنر جدای از دیگر هنرها، یک هنر چند بعدی هم محسوب میشود.
فردی که قصد ورود و فعالیت به این زمینه را دارد، نیاز است تا حدودی موسیقی یاد بگیرد، شعر و نمایش بلد باشد.
مردم را بشناسد، بتواند با مخاطبان ارتباطگیری خوبی برقرار کند تا بتواند در نهایت اجرای موفقی داشته باشد.
اگر فردی صرفا به دلیل داشتن صدای خوب وارد تعزیه شود ولی اگر بقیه تکنیکها را بلد نباشد، نمیتواند یک اجرای موفقی داشته باشد.
ـ به نظر شما هنر تعزیه استان قزوین در چه جایگاهی قرار دارد؟
اگر از اساتید تعزیه استانهای مطرح بپرسید، همه آنها اذعان میکنند که قزوین خاستگاه و مهد تعزیه ایران است.
قزوین تعزیهخوانانی به جامعه ارائه داده که تاکنون نظیر نداشتهاند.
ما در عصر معاصر، تعزیهخوانانی داشتیم که با فقدان آنها، هنوز افرادی که بتوانند در آن سطح، تعزیهخوانی کنند نداشتهایم و با وجود گذشت چندین سال هنوز خلاء آنها در تعزیه احساس میشود.
به عنوان مثال مرحوم استاد احمد گیوهکش که معروف به احمد بلبل بودند یکی از اساتید به نام تعزیهخوان قزوین بودند که در سال ۸۶ مرحوم شدند و یا مرحوم رضا مشایخی که در سال نود مرحوم شدند از دیگر اساتید تعزیه قزوین بودند که با گذشت سالیان سال، هنوز کسی که در حد و اندازه ایشان در عرصه تعزیه نقشآفرینی کند، ندیدهایم.
مرحوم مشایخی نه تنها تعزیهخوان ملی، بلکه تعزیهخوان بینالمللی بودند و در بسیاری از کشورها اجرا کرده بودند.
وقتی ایشان مرحوم شدند؛ جامعه تعزیه در پیامهای تسلیت خود عنوان میکردند که پدر تعزیه ایران مرحوم شدند و یا تعزیه ایران یتیم شد.
چون در بعضی از نقشهایی که میخواندند منحصر به فرد بودند.
ـ به عنوان کلام آخر، اگر صحبتی با مخاطبین ولایت دارید، بفرمایید…
اولا اینکه انشاءا... عزاداری همه مقبول حق قرار گیرد، امیدوارم هر کسی که میخواهد وارد تعزیه شود، به شکل درست وارد شود.
یعنی در این عرصه برای یادگیری از وجود یک استاد متبحر بهره گیرد و یا با گروهی باشد که این گروه استاد داشته باشد. چرا که اجرای یک نقش کوتاه ولی با کیفیت بالا، بهتر از آن است که یک نقش اصلی داشته باشد ولی نتواند آنطور که باید حق مطلب را در اجرای خود ادا کند.
