فردای بهتر و امن ایران با حضور و ظهور همه مردم

دکتر رئوف پیشدار ـ استاد دانشگاه و روزنامه‌نگار

مدیران جامعه در همه سطوح از انتخابی تا انتصابی باید بدانند که آن‌چه دولت‌ها از مردم دریافت می‌کنند دو اختیار اعمال قدرت مشروع برای اجرای تعهدات و تنظیم‌گری امور اجتماع طبق قانون است و غیر این نیست. در هیچ نظام دموکراتیکی دولت‌ها (به معنای عام) نمی‌توانند و حق آن‌را ندارند که نقشی غیر از آن‌چه گفته شد، برای خود قائل باشند.

در تئوری‌های مربوط به جنبش‌ها و اعتراضات و حتی انقلاب‌ها، این بحث مطرح است که حکومت‌های موفق، حکومت‌هایی هستند که بتوانند عوامل و دلایل بروز نارضایتی‌ها را قبل از حاد شدن و بروز آن شناسایی کرده و درصدد رفع آن بربیایند. در واقع حکومت‌های موفق با پاسخ دادن به مطالبات و حل کردن مشکلات، از انباشت مطالبات و نارضایتی‌ها جلوگیری می‌کنند. اما تقریبا در هیچ کجای دنیا حکومتی وجود ندارد که بتواند همه مطالبات و مشکلات را کامل بشناسد و حل کند، بنابراین نارضایتی‌ها ظهور می‌کند و در این بین حکومت‌هایی موفق هستند که کوشش می‌کنند که اعتراضات را که مُعَرّف کمبودها و مشکلات هستند، با دفع ریشه‌ها برطرف کنند.

باارزش‌ترین و حیاتی‌ترین عنصر حیات‌بخش هر نظام، حکومت و دولتی، «سرمایه اجتماعی» یا همان حمایت و اقبال توده‌ها است. سرمایه اجتماعی تحت تاثیر گذاره‌ها و متغیرهای زیادی شکل می‌گیرد، ارتقاء پیدا می‌کند، و یا حتی ممکن است از بین برود، که اصلی‌ترین آن‌ها اعتماد و اطمینان و باورمند بودن به این است که آن نهاد، می‌تواند و برنامه مدون و روشن و کارشناسی و حمایت شده از سوی نخبگان جامعه را برای تحقق آمال و خواسته‌های مردم دارد.

آنچه در این شرایط خاص و ویژه کشور، در هر دو بُعد داخلی و خارجی باید مورد توجه عموم قرار گیرد، این مهم است که راه توسعه و پیشرفت تنها با سیاست میانجی و کیش شخصیت راه به جایی نخواهد برد. فردای بهتر و امن ایران با حضور و ظهور همه مردم در عرصه‌های اجتماعی و آموزش‌های همدلانه با تکیه بر اخلاق مدنی ممکن است.

همگان بویژه نشستگان بر مسند قدرت باید بدانند؛ می‌بایست میل به قدرت را بخاطر باز تولید ارزش‌ها و امید در جامعه کنار نهاد، و با مشارکت فعال و واقعی عموم مردم در اداره امور، به فرداهای بهتر امید بست. مشق تاریخی برای فرزندان ایران زمین در همه دوران، بویژه حال حاضر، تقویت وجدان عمومی و ارتقاء خردمحور نقش و جایگاه خود در جامعه، پذیرش مسئولیت فردی و جمعی، تلاش برای همزیستی صلح‌خواهانه و گفت‌وگویی همدلانه برای تحقق دموکراسی مشارکتی است.

کسی نمی‌تواند منکر این باشد که کشور با یک جنگ ترکیبی بزرگ درگیر است. جنگ نظامی یا جنگ سخت، موجب وحدت ملّی می‌شود، اما این جنگ اقتصادی است که جوامع را فرو می‌پاشد و دشمنان نقطه تمرکزشان الان همین جنگ اقتصادی است.

کاهش مستمر ارزش پول ملی، اقتصاد کشور را با بحران فزاینده‌ای روبرو کرده است که یکی از خطرناک‌ترین آن‌ها برای ثبات جامعه، افزایش شکاف طبقاتی و فقر و از میان رفتن طبقه متوسط جامعه است که لرزش‌های خطرناک اجتماعی و سیاسی را به دنبال دارد.