با اراده حاکمیتی و مشارکت مردم می‌توان بر چالش‌های آبی غلبه کرد

گزارش خبری ـ مریم بهبهانی‌فر: مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان با اشاره به چالش‌ کمبود منابع مالی و منابع آبی بر ضرورت مشارکت شهروندان در مدیریت مصرف آب و توجه به بازچرخانی آب و استفاده از پساب‌ها تاکید کرد.

به مناسبت شصتمین سال «اجرای لوله کشی آب آشامیدنی شهر قزوین» عصر فرهنگ و تاریخ با موضوع «پروژه شبکه آب آشامیدنی بهداشتی چگونه کلید خورد»؛ در سالن اجتماعات شرکت آب و فاضلاب قزوین برگزار شد‌.

این رویداد با روایت شیما کبیری دانش‌آموخته دکتری مهندسی منابع آب و پژوهشگر میراث فرهنگی با رویکرد «ساختار آب‌رسانی در قزوین دوره‌های قاجار و پهلوی» و روایت محمدحسن سلیمانی پژوهشگر تاریخ معاصر و قزوین‌پژوه با موضوع «چگونگی شکل‌گیری شبکه آب لوله‌کشی قزوین و ماجرای تبانی در این پروژه در سال ۱۳۴۵» همراه بود که میزبانی آن را داراب بیرنوندی رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان بر عهده داشت.

حضور رضا فرج‌زاده‌ها نخستین سکاندار شرکت آب و فاضلاب استان نیز بر غنای این نشست افزود.

لزوم مشارکت ذینفعان در مدیریت منابع آب

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان در این مراسم با اشاره به چالش‌های حکمرانی صحیح در حوزه منابع آب، اظهار کرد: با وجود دغدغه‌ها و مشکلات موجود در بحث منابع مالی به‌ویژه در حوزه آب، به آینده امیدوار هستم و باور دارم با پیگیری‌های مستمر می‌توان بر این مشکلات فائق آمد.

داراب بیرنوندی با بیان اینکه در گذشته با سیاسی‌کاری، مجوز بیش از 300 هزار حلقه چاه غیرمجاز صادر شده است که این امر ضربه مهلکی به منابع آب زیرزمینی کشور وارد کرده است، تصریح کرد: در استانی صنعتی مانند قزوین، برای پساب مشتری نداریم و سیاست‌های نادرست، مشکلاتی را ایجاد کرده است.

این مسئول با تاکید بر لزوم مشارکت ذینفعان در مدیریت منابع آب عنوان کرد: متاسفانه در حال حاضر، بیشتر تمرکز بر دریافت اعتبارات دولتی است، در حالی که بایستی از ظرفیت‌های مردم بهره گرفته شود؛ چراکه از این آب برای کشاورزی استفاده می‌کنند.

بیرنوندی با بیان اینکه یکی از چالش‌های اساسی در حوزه آب، عدم وجود منابع مالی کافی است؛ بیان کرد: هزینه‌های زیرساختی در کشور بالا است و بدون در نظر گرفتن منابع مالی، نمی‌توان سیاست‌گذاری موثری انجام داد.

او مهم‌ترین عامل در تحقق حکمرانی صحیح آب را اراده حاکمیتی و سیاسی دانست و افزود: این اراده باید با اهلیت لازم همراه باشد تا بتواند مشکلات را حل کرده و رضایت همه ذی‌نفعان را جلب کند.

مدیرعامل شرکت آبفای استان با اشاره به ظرفیت‌های استان در حوزه بازچرخانی آب، تشریح کرد: در حال حاضر دو تصفیه‌خانه در استان فعال هستند که روزانه بیش از ۳۴ میلیون متر مکعب آب را بازیافت می‌کنند و با راه‌اندازی تصفیه‌خانه الوند ظرف دو سال آینده این میزان به بیش از ۴۶ میلیون متر مکعب خواهد رسید.

بیرنوندی دربخش دیگری از سخنانش با مقایسه صنعت آب و فاضلاب با صنعت خودروسازی پیکان، بیان کرد: همانطور که ورود صنعت خودرو به کشور بدون توجه به فرهنگ استفاده از آن، تلفات جاده‌ای را افزایش داد، صنعت آب و فاضلاب نیز نیازمند توجه به زیرساخت‌ها و مدیریت صحیح است تا بتواند به بهترین شکل به مردم خدمات‌رسانی کند.

لزوم تقویت فرهنگ مصرف آب

او با اشاره به بحث فرهنگ مصرف آب عنوان کرد: متاسفانه هنوز فرهنگ صحیح مصرف آب در جامعه نهادینه نشده است. مردم از اینکه آب را صرف مصارف غیرضروری مانند شستشوی ماشین یا پاک کردن محیط کنند، لذت می‌برند؛ چرا که این فرهنگ هنوز به درستی ترویج نیافته است.

این مسئول با اشاره به اینکه دولت‌ها باید ایجاد فرهنگ مدیریت مصرف آب را در جامعه نهادینه کنند؛ مطرح کرد: سال گذشته، 5 همت در حوزه آب، هم توسط آب منطقه‌ای و هم آبفا، هزینه شده است؛ اما این هزینه‌ها به دست مصرف‌کننده نهایی نمی‌رسد.

بیرنوندی با مقایسه سرانه مصرف آب در ایران با کشورهای دیگر، بیان کرد: در کشوری مانند هلند، سرانه مصرف آب حدود ۱۱۴ لیتر است، در حالی که در ایران، این رقم در استان قزوین در سال گذشته بالای ۱۹۰ لیتر و در تابستان به ۲۲۲ لیتر هم رسید. این در حالی است که وضعیت منابع آبی ما قابل قیاس با آن کشور نیست.

او با بیان اینکه متاسفانه در کشور با کمبود آب مواجه هستیم؛ اضافه کرد: با وجود این چالش هنوز مهارت‌های لازم برای استفاده بهینه از آب، مانند استفاده از شیرآلات کاهنده مصرف و سایر تکنیک‌های صرفه‌جویی به طور کامل فراگرفته نشده است.

این مسئول تاکید کرد: تا زمانی که فرهنگ صحیح مصرف آب در جامعه شکل نگیرد، هر تلاشی در زمینه مدیریت منابع آب، به نتیجه مطلوب نخواهد رسید و رضایت ذینفعان، چه از نظر کمی و چه از نظر کیفی حاصل نخواهد شد.

بیرنوندی همچنین بیان کرد: امیدوارم با همکاری و همدلی، بتوانیم مدیریت منابع آب کشور را به گونه‌ای اصلاح کنیم که آیندگان از اقدامات ما خاطرات خوبی داشته باشند و ایران به عنوان تمدنی که با وجود خشکی شکل گرفته است، بتواند در این زمینه نیز موفق عمل کند.

از چالش‌های تاریخی تا توسعه پایدار

در ادامه رضا فرج‌زاده‌ها، موسس شرکت آب و فاضلاب استان و عضو هیات مدیره شرکت آب و فاضلاب تهران در سخنانی به تشریح تاریخچه تاسیس و توسعه این شرکت در استان پرداخت.

او با اشاره به چالش‌های اجرای شبکه آب در گذشته، از دشواری‌های حفاری در کوچه‌های تنگ و تاریخی قزوین که منجر به برخورد با تاسیسات زیرزمینی و لزوم اجرای لوله‌ها با دیوارچینی آجری می‌شد؛ اظهار کرد: اجرای این شبکه‌ها با لوله‌های آزبست و بدون امکان استفاده از ماشین‌آلات، نشان از همت بلند پیشکسوتان این عرصه دارد که یادگار ارزشمندی برای نسل‌های بعد به ارمغان گذاشته‌اند.

فرج‌زاده‌ها در ادامه سخنانش با اشاره به روند اداری و تشکیلاتی شرکت آب و فاضلاب قزوین تصریح کرد: ابتدا شرکت آب و فاضلاب استان زنجان متولی آب استان بود و دو استان زنجان و اصفهان تنها استان‌هایی بودند که آب و فاضلاب مستقل داشتند تا اینکه در سال ۱۳۷۱، با ابلاغ ارائه شده، کار تاسیس شرکت فاضلاب استان قزوین در ساختمان خیابان فلسطین آغاز شد. پس از طی مراحل قانونی، شرکت فاضلاب قزوین در اردیبهشت ماه ۱۳۷۲ به ثبت رسید و رسما فعالیت خود را آغاز کرد.

او با یادآوری امکانات ضعیف شرکت در ابتدای کار، از جمله نداشتن بودجه کافی برای خرید یک وسیله نقلیه، مطرح کرد: با جذب نیروهای متخصص و اقدامات موثر در مدت کوتاه، کمبود آب در استان به صورت موقتی برطرف و برنامه‌ریزی برای توسعه آغاز شد.

فرج‌زاده‌ها با اشاره به رشد همگام تاسیسات آب و فاضلاب با افزایش جمعیت در استان بیان کرد: خوشبختانه با تلاش همکاران، تاسیسات آب و فاضلاب به موازات رشد جمعیت استان توسعه یافت و مردم دچار مشکل نشدند. در زمینه ادغام شرکت‌های آب و فاضلاب شهری و روستایی که یک معضل در کشور بود نیز این امر در استان قزوین با کمترین تنش و به بهترین نحو اجرا شد.

گفتنی است؛ ارائه تاریخ شفاهی، معرفی کتاب، اجرای موسیقی،  تحلیل عکس‌های تاریخی و بازدید از منبع آب و  اولین سازه هوایی آب قزوین از دیگر بخش‌های این عصرانه تاریخی بود./ی