از دوستی با فقر تا دشمنی با فقرا


سید‌ابوالفضل هاشمی
حضور و مشارکت مردم در اهدای کمک‌های مختلف به نیازمندان اعم از مستضعفان و آسیب‌دیدگان اقتصادی کرونا، صحنه‌های زیبایی است که نشان از محبت، دلسوزی، همدلی، مواسات و انسانیتی دارد که ریشه‌ی آن فرهنگی و دینی است. انفاق، صدقه، زکات و خمس یکی از ضرورت‌های جامعه اسلامی است؛ آیات 264، 265، 267، 271، 272 و 273 سوره مبارکه بقره، آیه 29 سوره مبارکه فاطر، آیه 39 سوره مبارکه سبا، آیه 9 سوره مبارکه حشر، آیه 6 سوره مبارکه مدثر، آیه 92 سوره مبارکه آل‌عمران، آیه 7 سوره مبارکه حدید، آیات 75 و 79 سوره توبه، آیه 114 سوره نساء، آیه 35 سوره احزاب و آیه 27 سوره مائده بر انفاق و برکات آن اشاره و تاکید دارد. در آیه 24 سوره مبارکه معارج و آیه 19 سوره ذاریات به صراحت تکلیف ما اعلام شده است که حقی معلوم در اموال و درآمدهایمان قرار داده شده که باید به محرومان و نیازمندان بدهیم حتی در آیه 10 سوره مبارکه منافقون، مهلت جدی و اساسی درخواستی انسان پس از مرگ، فرصت برای صدقه اعلام شده است. همه این آیات و روایت‌های مختلف از سیره عملی اهل بیت‌(ع) و حتی انبیای الهی نشان می‌دهد که شیوه‌های اجرای طرح‌های "رزمایش کمک مومنانه" از سوی صاحب منصبان، اصحاب فرهنگ و رسانه‌های جمعی در انحرافی عمیق نیازمند آسیب‌شناسی و اصلاح است، چرا که هدف از مواسات اسلامی، غمخواری، همدلی و کمک به فقرا و مستضعفان جامعه است بنابراین قرار نیست فقر و استضعاف در جامعه به رسمیت شناخته شود، بلکه تکلیف عقلی و دینی ما، دشمنی با فقر است از این‌رو به نظر می‌رسد رویکرد فعلی بیش از این که دوستی با فقرا باشد دشمنی با فقرا و دوستی با فقر است. در این گفتار بنای تفسیر آیات و روایات و ارائه رویکرد و الگوی دقیقی از شیوه انفاق ندارم که چنین امری مستلزم دریافت دیدگاه بزرگان دینی و جمع‌بندی نظرات اساتید حوزه و دانشگاه است، اما در کلامی رسانه‌ای و با دیدگاه انقلابی باید گفت که چه زیباست که به جای رفع نیازهای چند روزه و تغذیه‌ای نیازمندان، به فکر رفع دایمی فقر و فلاکت آنها باشیم؛ اینکه حرم‌ها و مصلاها از بسته‌های معیشتی پر شود و مسئولان از افزایش میلیونی تعداد بسته‌ها و کمک‌ها به کمک‌های مردمی و فقر بخشی از اقشار جامعه برای خود وجاهتی بسازند، افتخار ندارد. روی دیگر این آمارهای بزرگ و افتخارآمیز مسئولان، رشد بی‌سابقه فقر و افزایش جمعیت فقراست حالا مردم به کنار، مسئولان جامعه چه فکری برای اپیدمی فقر در جامعه اسلامی ما کرده‌اند؟! کاش در کنار آمار بسته‌ها و کمک‌ها، حواسشان کمی هم به این آمارها و رقم‌هایی باشد که صغری و کبرای سخنانشان می‌کنند! نکته‌ دیگری آفت و آسیب مواسات ناشیانه است که نتیجه‌ی آن له کردن کرامت انسان‌هاست، وقتی فردی کلافه از بیکاری کرونایی، با دریافت یک بسته غذایی مزین به آرم فلان سازمان خوشحال می‌شود و مشکل اقتصادی خودش را حل شده می‌بیند، از خود بپرسید که فرزندان رانندگان، کارگران فصلی و دیگر مشاغل با دیدن این کلیپ چه احساسی نسبت به شغل و حتی شخصیت پدرشان پیدا می‌کنند؟! جز اینکه از له شدن کرامت شغلی و شخصی پدرشان، تحقیر می‌شوند و بغض می‌کنند؟! مگر هرکس که گرفتار بیکاری و مشکل اقتصادی شد، باید مستحق دریافت صدقه باشد؟! پس بیمه‌های بیکاری و حوادث و یا وام‌های ضروری و قرض‌الحسنه بانک‌ها کی و کجا به درد مردم خواهند خورد؟! آسیب‌دیدگان اقتصادی کرونا، به اندازه‌ی همه ما کرامت دارند و نیازی به صدقه من و شما یا فلان ارگان و نهاد هم ندارند! به جای چسباندن برچسب فقر به ایشان، به فکر ساز و کارهای بیمه‌ای، قانونی و البته بدون منت برای حمایت اقتصادی از ایشان باشیم! ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که اساس محور فکری و عملی‌مان باید دین باشد؛ سیره عملی امیرالمومنین علی(ع) در مواسات فقرا و مستضعفان، پرهیز از نمایشی کردن موضوع و تاکید بر کمک پنهانی بوده است با این وجود کدام شعور دینی اجازه داده که جماعتی زیر فلاش دوربین‌های عکاسی و فیلمبرداری بسته معیشتی را تحویل یک خانواده نیازمند بدهند! آیا هشدارهای مختلف اخلاقی و دینی ما را بر مراقبت هشدار نداده که نیت ما از مواسات قرب الهی و حفظ کرامت و آبروی مستضعفان باشد، پس چگونه است که گاهی ارضای هوس‌های خیریه‌ای و شخصیت پردازی معنوی برای نفس خودمان برجسته می‌شود! نگاهی به سیره علمی و عملی اهل بیت‌(ع) و بزرگان دینی نشان می‌دهد که محور اصلی جامعه اسلامی توجه به مستضعفان است، ولی این رویکرد با عدالت پیگیری می‌شود؛ از این‌ رو تا در مسیر پیاده‌سازی عدالت قرار نگیریم، امکان ریشه‌کنی و حتی مهار فقر را پیدا نخواهیم کرد، از همین روست که مقام معظم رهبری فرمودند: هر کس می‌خواهد با آمریکا مبارزه اساسی کند به این مردم خدمت کند. عدالت در کشورمان حاصل می‌شود، ولی باید نخبگان و اقشار فرهیخته و رسانه‌ها برای جریان عدالت‌خواهی بکوشند تا جریان بیمار مدیریتی کشور درمان و سرطان‌هایش ریشه‌کن شود. باید دستگاه‌های مختلف ایجاد‌کننده‌ی فقر شناسایی شوند، تکلیف فراریان مالیاتی، دوتابعیتی، فیش‌های نجومی، آقازاده‌های آلوده، نظام‌های قبیله‌ای و فامیلی، قانون‌شکنی‌ها و بسیاری از مسائلی از این دست روشن و پرسشگری‌ها، شفافیت‌سازی، رسیدگی به مفاسد جدی‌تر مورد پیگیری قرار گیرد. شاید برخی تصور کنند که این حرف‌ها شعار است و محقق شدنی نیست، ولی باید گفت که چنین نیست و در دوره‌های مختلف تاریخی و در تاریخ معاصر، مردم ایران ثابت کرده‌اند که خواستن، توانستن است.

دوشنبه 19 خرداد 1399
03:55:52
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT