نمونه سرمایه‌گذاری در دوران شاهنشاهی


سید ابوالفضل هاشمی
پیش از انقلاب اسلامی به نام زیبای سرمایه‌گذاری در خارج از کشور، مبالغ هنگفتی از پول نفت و مردم صرف اقداماتی شد. بالاترین پولی که از مردم ایران در خارج از کشور به یغما رفته در آمریکا و به مبلغ 14 میلیارد دلار است. همچنین هزار و 400 میلیون دلار در شرکت «اب لندن» نمونه دیگر است. این‌ها جدای از تسهیلات پراختی بود که به شرکت‌های اروپایی پرداخت می‌شد، به عنوان مثال سه میلیارد دلار به فرانسه، 800 میلیون دلار به سازمان ملی انگلیس (بازپرداخت پنج ساله)، 200 میلیون دلار به لهستان و 160 میلیون دلار به بلغارستان پرداخت شد، البته «هویدا» سال 1353 اعلام کرد که مبلغ وام‌های پرداختی به غربی‌ها 9 میلیارد دلار بوده است. برای نمونه، توضیح کوتاهی از یکی از سرمایه‌گذاری را در آلمان مرور می‌کنیم؛ در جنگ اعراب و اسرائیل در سال 1351 کشورهای عربی از سلاح نفت برای اِعمال فشار بر آمریکا استفاده کردند که یک پل هوایی برای رژیم اسرائیل ایجاد کرده بود. در آن زمان حکومت شاهنشاهی ایران که متحد آمریکا بود در پشتیبانی از آمریکا و اسرائیل، به صدور نفت ادامه داد و از این طریق سود کلانی به جیب زد زیرا قیمت هر بشکه نفت از یک و نه دهم دلار به حدود سیزده دلار در سال 1352 رسید، این رویداد باعث انباشت مالی چشمگیر در خزانه حکومت پهلوی شد و محمدرضا شاه تصمیم گرفت این سودهای سرشار را برای سرمایه‌گذاری به خصوص در بخش آهن وارد بازارهای جهانی کند. در آن زمان، اصفهان قطب صنعت آهن ایران بود که با فناوری روسی فعالیت می‌کرد، اما بعد از حمایت تسلیحاتی مسکو از عرب‌ها در جنگ سال 1351، ایران در حالی که کارخانه‌های فولاد را در جنوب کشور با استفاده از فناوری‌های غربی به خصوص آلمان تاسیس می‌کرد به تدریج از زیر سایه روسیه خارج شد و در شراکت با آلمان‌ها طرح ساخت نیروگاه برق هسته‌ای بوشهر را آغاز کرد. در سال 1352 ایران بیست و پنج و دو دهم درصد از سهام یک شرکت آلمانی تولید آهن را به بهای 330 میلیون مارک خریداری کرد، در حالی که ارزش واقعی این سهام 145 میلیون مارک بود، پس از آن بیست و پنج و یک دهم درصد از سهام شرکت «فرید کروپ» را به بهای 875 میلیون مارک خریداری کرد در حالی که ارزش واقعی آن 175 میلیون مارک بود؛ در واقع تهران درآمد مازاد خود را به اقتصاد آلمان پیشکش کرد؛ زیرا این دو شرکت آلمانی در آن روزها در آستانه ورشکستگی بودند؛ به این ترتیب «علی غضنفری» نماینده ایران در این دو شرکت شد. حکومت شاهنشاهی سقوط کرد و سپس جنگ ایران و عراق رخ داد. سود شرکت آلمانی تحت تاثیر این شرایط به یک درصد رسید و شرکت های «کروپ» و «تیسن» در یکدیگر ادغام شدند و از تملک بخش خصوصی به تملک بخش عمومی درآمدند؛ در نتیجه ادغام با دیگر شرکت‌ها، سهم ایران به هفت و هفتاد و نه صدم درصد رسید و یک ایرانی به عنوان عضو هیات مدیره شرکت جدید منصوب شد. پس از حوادث یازدهم سپتامبر سال 2001 که جورج بوش پسر رئیس جمهور اسبق آمریکا، ایران را جزو «محور شرارت» اعلام کرد، آمریکا از شرکت آلمانی «تیسن کروپ» (ThyssenKrupp) خواست سهم ایران را در این شرکت کاهش دهد تا واشنگتن با امضای قرارداد با آن موافقت کند در نتیجه، ایران برای جلوگیری از تحریم‌های بیشتر، تصمیم گرفت سهمش را در این شرکت به زیر پنج درصد کاهش دهد که در این صورت دیگر امکان تعیین نماینده در هیات مدیره شرکت را نداشت. در عمل نیز شرکت «تیسن کروپ» تصمیم گرفت سهام ایران را به قیمت 11 یورو به ازای هر سهم خریداری کند اما تهران بر قیمت 24 یورو برای هر سهم اصرار داشت. بعد از شش ماه مذاکره، مذاکره‌کننده ایرانی موفق شد سهام خود را با مبلغ مورد نظرش بفروشد و مجموع ارزش سهام فروخته شده ایران در این شرکت به 406 میلیون یورو رسید که طبق شرط طرف ایرانی، به صورت نقدی به ایران پرداخت شد. فشارهای آمریکا موجب شد شرکت "تیسن کروپ" از حضور نماینده ایران در کمیته نظارت بر شرکت جلوگیری کند و در سال 1382، محمد مهدی نواب نماینده ایران از شرکت اخراج شد. ایران در حالی که چهار و نیم درصد سهام این شرکت را در اختیار داشت، نمی‌توانست بر هیچ یک از قرادادهای امضا شده نظارت داشته باشد، از این رو سهام باقیمانده ایران در سال 1385 به فروش گذاشته شد بدون آن که قیمتش که در آن زمان 700 میلیون دلار برآورد شد، اعلام شود اما تا به امروز خریداری برای آن پیدا نشده است. شرکت «تیسن کروپ» از سال 1383 وارد عرصه ساخت کشتی، ناوشکن و زیردریایی شد و حال چند سالی است که ساخت ناوهای جنگی و زیردریایی برای رژیم غاصب اسرائیل از سوی این شرکت به موضوعی قابل توجه تبدیل شده است.

دوشنبه 15 بهمن 1397
05:02:32
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT