خرید مجازی؛ فرصت یا تهدید؟


نفیسه کلهر
«برای خرید هر وسیله ورزشی به پیغمبریه می‌رفتیم یا برای خرید لباس و کیف و کفش طول خیابان خیام را قدم می‌زدیم. هنوز زمان زیادی نمی‌گذرد از آن روزها که با طی کردن یک خیابان خیالمان راحت بود که تمام اجناس موجود در بازار را دیدیم و حالا از بینشان می‌شود یکی را انتخاب کرد.» حالا اما گشتن در میان صفحات مجازی و یا سایت‌های فروش یا واسطه‌های وارد کننده از خارج، آنقدر زیاد هستند که نمی‌شود همه شان را گشت. اما خرید به روال سابق با لمس جنس و امتحان کردن آن و قدم زدن طول یک خیابان دیگر خیلی کمتر شده است. مشتریان ترجیح می‌دهند روی مبل در منزلشان بنشینند و با یک انگشت صفحه‌ها را بالا و پایین کنند و اجناس مورد پسندشان را انتخاب کنند. و با این حساب معلوم نیست سرنوشت مغازه‌ها و فروشگاه‌ها با هزینه‌ی اجاره گزاف چه خواهد شد؟  کلاه گشاد خرید مجازی مریم از مخالفان خرید اینترنتی است که به ناچار تن داده به این وضعیت: «خب از خرید حضوری راحتتر است. اما من که تقریبا هر چیزی خریدم سرم کلاه رفته.» او توضیح می‌دهد: «یک بار یک شلوار خوش آب و رنگ از اینترنت خریدم. فروشنده در قشم بود. شلوار که رسید دیدم جنسش پلاستیک است. آنقدر ناراحت شدم که به فروشنده شکایت کردم که چرا موقع خرید نگفته که جنس شلوار چیست و او هم گفت خب با این قیمتی که شما خریدید انتظار جنس ابریشمی داشتید؟ یک بار دیگر هم از یکی از مزون‌های بالای شهر تهران لباسی که تن فروشنده بود خریدم. یک جلیقه سبز و یک پیراهن سفید. هر دو فری سایز. اولا که پشت دستم را داغ گذاشتم دیگر به هیچ وجه لباس فری سایز نخرم چون به تنم زار می‌زد و فروشنده از بی‌تجربگی خریدار استفاده می‌کند چرا که جنس فری سایز باید برای لباسی باشد که سرشانه و قد آستین ندارد و عموما گشاد است. اما جلیقه که افتضاح بود. آنقدر رنگش در نورپردازی موقع عکاسی و ویرایش عکس تغییر داده شده بود که وقتی به دستم رسید باورم نمی‌شد این همان است. یک سبز بدرنگ و یک دست لباس فوق العاده زشت را با بهای گران خریده بودم و هیچ وقت از هیچ خریدی این قدر پشیمان نبودم. اگر خرید حضوری بود محال بود حتی موقع رد شدن از کنار این لباس لحظه‌ای توقف کنم. اما کلاه گشادی بود که سرم رفته بود و کاریش هم نمی‌شد کرد.» هرچند مریم هنوز هم نیمی از خریدهایش را اینترنتی انجام می‌دهد اما سعی می‌کند هرچیزی را هم اینترنتی نخرد.  خرید از سایت معتبر سحر از جمله کسانی است که تقریبا همه چیز را اینترنتی می‌خرد. او درباره مزیت‌های خرید اینترنتی اینطور توضیح می‌دهد: «تقریبا همه چیز خرید اینترنتی بهتر است. من به جای اینکه کلی از وقتم را صرف گشتن در خیابان‌ها کنم و باز هم چیزی که می‌خواهم را پیدا نکنم و از سر ناچاری بین کالاهای موجود یکی را انتخاب کنم ترجیح می‌دهم در سایت‌هایی که مورد پسندم هستند و سلیقه‌ام به سلیقه آن‌ها نزدیکتر است بگردم و خرید کنم.» هرچند او تائید می‌کند که همیشه هم اینطور نیست که کالایی که انتخاب می‌کنید عینا همانی باشد که می‌خواستید: «خب من از واسطه‌های فروش لباس که از ترکیه اجناسشان را وارد می‌کنند خرید می‌کنم. سایت‌های خارجی اندازه و سایز را دقیق می‌گویند و جنس و کیفیت و مشخصاتش همان است که می‌گویند.» هرچند مواردی بوده که او هم از خریدش ناراضی باشد: «یک لباسی بود که تن مانکن خیلی زیبا بود در واقع گول عکس را خوردم. وقتی دستم رسید بیشتر متوجه شدم که عکس خیلی خوش آب و رنگ بوده و لباس چیز خیلی خاصی نبود. نه دوخت خاصی داشت و نه مدل متفاوتی. یک پیراهن دکمه‌دار ساده بود. موقع خرید اینترنتی خیلی باید هوشیار بود که هیجان زده نشویم و خرید از روی هیجان نکنیم ولی خب این اتفاق ممکن است در هر خرید هم دیگری بیفتد؛ چقدر هم شده که حضوری خرید کرده‌ایم اما بعدش ناراضی بودیم.»  زیان فروشندگان مهران یک فروشنده لباس در شهرصنعتی الوند است. او که از اینترنتی شدن خرید مردم رضایت ندارد از سازگاری‌اش با این روند برای «ولایت» اینطور می‌گوید: «اولش سعی کردم من هم مثل بقیه فروشگاهم را اینترنتی کنم. یک صفحه ساختم و تعداد زیادی هم عضوش شدند. خیلی خوشحال بودم. هر جنسی که به مغازه می‌آمد با گوشی موبایل عکاسی می‌کردم و عکسش را با قیمت و مشخصات در صفحه می‌گذاشتم. اما موضوع این بود که از این تعداد بالای افرادی که در صفحه‌ام بودند اما افراد زیادی نبودند که خرید کنند. شاید در ماه 2 کالا می‌فروختم آن هم برای شهرهای بسیار دور. بازاریابی در فضای مجازی خودش سختی‌های زیادی دارد.» او در نهایت با اشاره به اینکه موفق نشد کسب و کارش را اینترنتی کند اما از ادامه این شغل به صورت قبل هم ناراضی است: «مشتریان من اکثرا آقایان هستند که خداروشکر آنقدرها هم به خرید اینترنتی رو نیاوردند. بیشتر خانم‌ها هستند که این روزها حوصله گشتن در صفحات مجازی و خرید اینترنتی را دارند. فعلا من مشتری‌هایم را دارم هرچند که خیلی کم شده! اما در آینده نزدیک امیدی به ادامه این شغل ندارم و شاید به شغلی رو بیاورم که نیاز به سرمایه اولیه کمتری داشته باشد.»  هرچند خرید اینترنتی فرصتی برابر برای همه خریداران در سراسر کشور را پدید آورده؛ افراد در دورترین روستاها و شهرهای کشور می‌توانند همان کالایی را تهیه کنند که اهالی ساکن پایتخت می‌توانند. از طرف دیگر سوغات و صنایع دستی و حتی محصولات روستاها و شهرهای دور بدون واسطه می‌تواند به هر نقطه ایران برسد؛ ولی به نظر می‌رسد این مرحله شروعی است برای از بین رفتن بعضی مشاغل خرد و تغییر اساسی بازار. با این وجود ضمانت تحویل و برگشت کالا و ارائه مطلوب توضیحات و مشخصات هنوز از ضعف‌های فروشندگان کالا هست و آشنا نبودن مصرف کننده به حقوقش مجال را برای فرصت‌طلبان و سودجویان فراهم کرده است و راه درازی تا رسیدن به بازار ایده‌آل باقی است.

دوشنبه 26 ارديبهشت 1401
03:14:16
 
 
Copyright © 2022 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT