انتخابات؛ اجرای اصل هشتم قانون اساسی


رضا محمدزاده
امر به معروف و نهی از منکر به عنوان دو واجب الهی (بالحاظ شرایط) و دو فرع از فروع ده‌گانه دین اسلام میباشند که به جهت اهمیت موضوع در قرآن کریم در 34 آیه به آن اشاره شده است، ضمن اینکه در کلام معصومین (علیهم‌السلام) و بزرگان دینی ما نیز بارها به این مسئله اشاره شده است که مبین جایگاه رفیع این مسئله میباشد. امام کاظم (ع) فرموده‌اند: اگر امر به معروف نکنید، اشرار بر شما حاکم می‌شوند و هر چه دعا کنید، مستجاب نخواهد شد، همچنین امام علی (ع) نیز به این موضوع اشاره کرده‌اند که اگر حاکمان اصلاح شوند، مردم اصلاح می‌شوند. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز که به عنوان عالی‌ترین پیمان بین ملت و حاکمیت می‌باشد و اصول آن به عنوان یک قانون فرادستی باید جامه عمل بپوشد، به این مسئله توجه شده است. ـ اصل هشتم ق.ا.ج.ا: در جمهوری‏ اسلامی‏ ایران‏ دعوت‏ به‏ خیر، امر به‏ معروف‏ و نهی‏ از منکر وظیفه‌ای‏ است‏ همگانی‏ و متقابل‏ بر عهده‏ مردم‏ نسبت‏ به‏ یکدیگر، دولت‏ نسبت‏ به‏ مردم‏ و مردم‏ نسبت‏ به‏ دولت‏. شرایط و حدود و کیفیت‏ آن‏ را قانون‏ معین‏ می‏‌کند. به نظر نگارنده مهمترین نکته‌ای که از اصل هشتم استنباط می‌شود اینکه قانوگذار اجرای امر به معروف و نهی از منکر را به عنوان یک وظیفه (برای دولت ـ و ملت) در نظر گرفته است نه به عنوان یک حق. در تبیین این مهم باید این‌گونه بیان کرد که شهروندان می‌توانند از حقوق خود (مثلا دریافت خدمات دولتی) صرف نظر کنند، اما نسبت به انجام وظیفه (مثلاپرداخت مالیات) نمی‌توانند امتناع کنند. با بررسی قوانین مربوط به اجرای اصل هشتم قانون اساسی به مفاهیمی، همچون لزوم رفتار برادرانه در جامعه، حفظ امنیت اجتماعی، رعایت نظم عمومی و رفاه همگانی، تحقق آزادی‌ها و حقوق فردی با رعایت قانون، پی می‌بریم که از جمله مصادیقی می‌باشد که در اسناد حقوق بشری نیز آورده شده است و تا حدود قابل ملاحظه‌ای قابلیت هم‌سویی و هم‌پوشانی با مفاهیم و ابعاد امر به معروف و نهی از منکر دارد. صاحب جواهر در کتاب ارزشمند خود جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام که بین روحانیان شیعه از ارزش بالایی برخوردار است بالاترین امر به معروف و نهی از منکر را تشکیل حکومت اسلامی می‌داند. در جمهوری اسلامی نیز که طبق قانون اساسی کلیه قوانین باید طبق شریعت اسلام باشد امکان اجرای امر به معروف و نهی از منکر مردم نسبت به دولت از طریق انتخابات فراهم می‌باشد، بدین‌گونه که مردم با حضور در انتخابات و با بررسی کاندیداها (در همه سطوح) می‌توانند نسبت به اجرای این فریضه الهی اقدام کنند. با توجه به در پیش بودن انتخابات در خرداد 1400 لزوم تبیین بیش از پیش مسئله از ابعاد سیاسی حقوقی مذهبی توسط رسانه‌ها و صاحب‌نظران احساس می‌شود تا عموم جامعه با درک درستی از مسئله نسبت به شایسته‌گزینی اقدام نمایند چرا که؛ انسان اسلامی از جمله مسئولیت‌ها و تعهدهایی که دارد مسئولیت سیاسی است. او باید بنگرد در مدیریت جامعه چه می‌گذرد و مسائل سیاسی جامعه در مسیر درست قرار دارد یا انحرافی و نادرست است؟ در صورتی که صحیح است باید مدیربت جامعه را تقویت کند و با کمک‌رسانی و تشویق و تقدیر، ادامه راه را برای مدیران خوب هموارتر و آسانتر سازد و در صورت انحراف از بیان اشتباهات خودداری نکند و امر به معروف و نهی از منکر را که بخش مهمی از آن مربوط به امر به معروف و نهی از منکر حاکمان می‌باشد را اجرایی کند.

چهارشنبه 25 فروردين 1400
04:41:13
 
 
Copyright © 2021 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT