نوشتن راه نجات

محمد آقاجانی  ـ وکیل دادگستری، استاد و نویسنده حقوقی

قسمت اول

قراردادها پیوندهای نامرئی بین ما و دیگران هستند. هر روز که از خواب بیدار می‌شویم تا شب، ده‌ها قرارداد بین خودمان و دیگران منعقد می‌کنیم؛ از خرید نان و بلیط اتوبوس و مترو تا قراردادهای کاری و ملکی و عاطفی که به آن‌ها عقد یا قرارداد ازدواج می‌گوییم.

ارزش همه قراردادها در یک حد و اندازه نیستند، بخاطر همین برخی از آنها را مانند خریدهای سوپرمارکتی و کیف و کفش وکتاب و لباس و … مکتوب نمی‌کنیم.

در حقوق به این نوع قراردادها «قرارداد شفاهی» گفته می‌شود؛ و اختلاف در موضوعات آنها به دلیل ارزش مالی اندک، کمتر به دادگاه و کلانتری کشیده می‌شود، و غالبا با گفت‌وگوهای طرفین مصالحه، به صلح و سازش ختم می‌شود.

اما وقتی نوبت خرید موتور و ماشین و خونه و کارخانه و مشارکت‌های مختلف می‌شود، اکثرا به دنبال نوشتن قرارداد هستیم. به این نوع قراردادها نیز در حقوق «قرارداد کتبی» گفته می‌شود. در سوره بقره، آیه 282  با عبارت «فاکتبوا» برای پیشگیری از اختلافات، نوشتن و مکتوب کردن توافقات برای مورد، تاکید واقع شده است. اما بزرگترین مشکل در این قسمت عدم آگاهی از چگونگی تنظیم یک قرارداد مختصر و مفید و کاربردی است، تا در تمام مراحل کار و پروژه به قرارداد مراجعه و رفع مشکل شود. ما در این سلسله مطالب (راه قانون) نکات مهم قراردادی و چارچوب و ساختار قراردادها را خدمت شما آموزش خواهیم داد.

* هشدار اول؛ همیشه قراردادهای مهم زندگیتان را مکتوب کنید. در این شماره روزنامه ولایت، به عنوان استاد و مشاور حقوقی توصیه می‌کنم، در نوشتن قرارداد سهل‌انگاری نکنید، و حتما با مشاوره تخصصی تمامی مشکلات احتمالی را در قراردادهای اجاره و خرید خانه و ماشین و حتی ازدواج که به نظرم مهم‌ترین‌اش هست، را برطرف کنید.

خیلی ناراحت‌کننده است که بیسوادی حقوقی، سرمایه یک عمر زندگی رو ببلعد؛ یا آرامش روانی و اقتصادی و عاطفی ما را به مخاطره بیندازد. و به جای فرصت‌ها درگیر حسرت‌ها شویم، و هیچ کاری هم نتوانیم انجام دهیم یا با جهل به قوانین خانواده و قرارداد ازدواج درگیر زندگی طاقت‌فرسا شویم و سال‌ها با مشکلات عاطفی و روحی و روانی درگیر باشیم.

در قانون اصل بر این هست که 15 روز بعد انتشار همه قانون را می‌دانند و لازم‌الاجرا است. در نتیجه با صدای بلند می‌گوییم: جهل به قانون رافع مسئولیت نیست. تنها راه نجات، آگاهی هست و راه آگاهی از مطالعه و مشاوره درست می‌گذرد.

اکنون کمتر کسی وجود دارد که سواد خواندن یا نوشتن نداشته باشد. اما سوال مهم این است که غالب اشخاص چه تحصیل‌کرده از لیسانس و ارشد و حتی دکترا و چه بازاری و کاسب و تاجر، چرا بسیاری از اوقات قراردادهای مهم زندگیشان را نمی‌نویسند؟ اگر این مطلب را باور نمی‌کنید کافیست سری به دادگاه شهرتان بزنید…

در قسمت دوم مطالب سریالی راه قانون با همراهی ارزشمند شما به سوال بالا پاسخ‌های کاربردی و کلیدی خواهیم داد، تا مشکل مهمی که مانع نوشتن قراردادها می‌باشد را حل نماییم.