مدیریت پسماند در ایام محرم

علیرضا صفاری ـ دانشجوی دکترای کشاورزی ـ کارشناس سازمان عمران شهرداری قزوین

محرم، ماه ایثار و از جان گذشتگی، ماه حماسه و شجاعت و جوانمردی و ماه ظلم‌ستیزی و مبارزه با ذلت است. محرم ماه شور و شعور و عشق و فریاد است. سلام بر حسین(ع) سید و سالار شهیدان و یاران باوفایش. عاشورا نقطه عطف شجاعت، شکیبایی، ذلت‌گریزی و ستم ستیزی در تاریخ پرفراز و نشیب اسلام است. عاشورا مظلومانه‌ترین و جانگدازترین واقعیت در حیات بشری است که در آن، مبارزه با خودپرستی و خودکامگی با خون نگاشته شد. وقتی از امام حسین(ع) سوال می‌کنند «شریف‌ترین مردم کیست؟»، آن حضرت می‌فرمایند: «کسی که پیش از آن که او را پند دهند از پیشامدها پند گیرد و قبل از آن که دیگران او را نسبت به امور آگاه سازند؛ در نتیجه تیزهوشی و خودسازی خود بیدار شود و به امور اطلاع پیدا کند».

در ماه‌های محرم و صفر و سوگواری‌های مختلف همه‌ساله بسیاری از مردم جهت برآوردن حاجات خود به توزیع نذورات در میان شهروندان از قبیل غذا‌، آش‌، چای، شربت، شیر و غیره در ظروف یک بار مصرف پلاستیکی اقدام می‌نمایند که محل توزیع آنها در منازل‌، تکایا‌، حسینیه‌ها، مساجد و بعضی نیز در کنار خیابان و معابر می‌باشد؛ از همین‌رو حجم و وزن پسماندهای شهر افزایش می‌یابد. بیشتر آلودگی‌ها مربوط به پراکندگی ظروف یک بار مصرف حاصل از برپایی ایستگاه‌های صلواتی و پخش نذورات است.

هر سال در این ایام اطراف هر تکیه و هیات مذهبی تلی از ظروف یک بار مصرف تخلیه می‌شود و در بسیاری موارد دیده شده که چهره‌ یک خیابان به علت حجم زیاد ظروف یک بار مصرف تغییر می‌کند که متاسفانه علاوه بر مشکلات بهداشتی استفاده از این ظروف، با ریختن این زباله‌ها در سطح معابر و نهر‌ها  مشکلاتی در محیط زیست و نظافت شهر نیز به وجود می‌آید. پراکندگی کیسه‌های پلاستیکی و ظروف یکبار مصرف در سطح معابر و جوی‌ها،  باعث گرفتگی آب ‌در زیر پل‌ها و طغیان ‌آب نهر‌ها به خیابان و سطح شهر می‌شود که موجب مختل شدن حرکت مردم و راه‌بندان در بعضی از نواحی شهر می‌گردد‌. بر این اساس لازم است هیات‌ها، مساجد و تکایا نسبت به جمع‌آوری ظروف استفاده شده به صورت مرتب، اقدام کنند.

دیر تجزیه شدن ظروف پلاستیکی و تخلیه شدن آنها در انهار و به تبع آن آبگرفتگی معابر، خسارات جبران‌ناپذیری به سلامت شهروندان و وضعیت بهداشت و محیط زیست شهری وارد می‌کند؛ بنابراین ضروری است‌ هیات‌های مذهبی که اقدام به برپایی ایستگاه‌های صلواتی می‌کنند، نسبت به تهیه کیسه‌های زباله و پایه‌های سیار نگهدارنده کیسه‌های زباله و مخازن مورد نیاز‌، اقدام نمایند. همچنین، مسئولان هیات‌ها و تکایا در جمع‌آوری این ظروف در محل توزیع، نظارت لازم را اعمال کنند. همان‌طور که پیشتر گفته شد، با توزیع نذورات در تکایا‌، پس از اتمام مراسم سوگواری،  ‌شاهد پراکندگی مواد غذایی نیم خورده هستیم.

عدم جمع‌آوری به موقع مواد غذایی موجب رشد و نمو حشرات موذی و جوندگان خواهد شد. بنابراین مسئولین تکایا نهایت همکاری را با مامورین شهرداری داشته باشند و نسبت به جمع‌آوری باقیمانده‌های مواد غذایی و انتقال به مخازن زباله اقدام نمایند. در بعضی از مواقع دیده شده است که برخی از عزاداران محترم، ظروف غذای خود را در مکان‌هایی قرار می‌دهند که به هنگام جمع‌آوری و نظافت محل توسط ماموران شهرداری، در معرض دید آنها وجود ندارد. از این‌رو درخواست می‌شود که مسئولین هیات‌ها نسبت به جمع‌آوری آنها نیز همت گمارند.