«علمی» و آزمون بزرگ مدیریت در دوره گذار

ولی‌ا… حسین‌زاده

با تأیید نهایی وزیر کشور و پایان دوران پرچالش مهدی صباغی شهردار سابق قزوین، پرونده‌ای که ماه‌ها فضای مدیریت شهری را به حاشیه برده بود، بسته شد تا اکنون «سید محمد علمی» با نزدیک به دو دهه آشنایی با ظرفیت، مشکلات و چالش‌ها به عنوان سرپرست، هدایت شهرداری را در دست بگیرد.

اگرچه دوره سرپرستی دوره‌ای موقت برای گذر از بحران و نوعی برزخ است که نمی‌توان از آن انتظار معجزه و تحولات ساختاری کلان داشت اما واقعیت این است که در کلان‌شهری چون قزوین، همین بازه زمانی می‌تواند به منشأ تحولات استراتژیک بدل شود. تفاوت میانِ «مدیریتِ وضع موجود» و «مدیریت راهبردی»، دقیقاً در همین ایام کوتاه عیان می‌گردد.

لذا بازه زمانی کوتاه سرپرستی بعضا می‌تواند نقطه‌ای عطف در خدمات و تحولات اثرگذار، بازگشت آرامش، آشتی شهروندان و تشکل‌های مردمی با مدیریت شهری، هم‌افزایی کارکنان، جذب مجدد سرمایه‌گذاران، اصلاح امور،  آغاز تعامل، شکوفایی ظرفیت‌های که به آنان بی‌مهری شده، جذب نخبگان، برچیده شدن بساط یقه سفید‌ها، شفافیت شیشه‌ای و … باشد؛ و در مقابل بعضا دوران سرپرستی دستاویز عقده‌گشایی و تسویه حساب‌ها، بریز و بپاش، باج دادن و امتیاز دادن برای تثبیت و بقای مدیریت، ورود بی‌ضابطه نیروهای سفارشی، سوءاستفاده شخصی، هدایت پروژه‌های شهرداری به سمت پیمانکاران خاص و سوگلی، رکود پروژه‌های زیربنایی، ریل‌گذاری‌های پوپولیستی و … باشد.

اینک با توجه به اینکه مدیریت سرپرستی، دو مسیر متضاد پیش‌رو دارد؛ شهروندان و متخصصان قزوینی اکنون با نگاهی موشکافانه، راهبردهای عملی «علمی» را زیر ذره‌بین دارند که راهبرد و مسیر علمی در میدان عمل کدام مسیر خواهد بود.

قطعا «علمی» برنامه‌ها و اولویت‌های فراوانی را برای دوران مدیریت خود به شورای شهر ارایه داده اما شهروندان کهن‌شهر قزوین انتظار دارند که شهر براساس خواست، اراده، نیاز و مطالبه آنان مدیریت شود؛ لذا تسریع در تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام از جمله پل‌های غیرهمسطح‌، حفظ استقلال شهرداری در برابر برخی از خواسته‌های نامعقول، بهینه‌سازی و مدیریت دقیق و کارشناسی منابع انسانی شهرداری براساس شایسته‌سالاری، کاهش بدنه شهرداری با تجمیع سازمانی و ادغام و بازنشسته کردن و بازخرید نیروهای کم توان، افزایش منابع درآمد پایدار و اقتصادی، رونق مجدد بوستان باراجین و ظرفیت‌های آن از جمله حیات‌وحش، مشارکت فعالانه در احیای اماکن  تاریخی، توجه به مناطق کمتر توسعه‌یافته و محروم از طریق بازسازی بافت فرسوده، افزایش سطح تعامل با دستگاه‌های دیگر در جهت تامین منافع شهر و شهروندان، ایجاد و تکامل شهر هوشمند، توجه ویژه به مباحث و برنامه‌های اجتماعی و فرهنگی شهر، پرهیز از افراط و تفریط در توجه به برخی از موضوعات فرهنگی و ایجاد تعادل در برنامه و مناسبت ملی، مذهبی و ایرانی  از جمله اولویت‌های «علمی» در دوره مدیریت سرپرستی می‌تواند باشد؛ هر چند با توجه به چهارصد مسئولیت شهرداری نسبت به شهر و شهروندان می‌توان مباحث و برنامه‌های دیگر را نیز به این لیست افزود.

«علمی» به‌خوبی واقف است که در این دوره کوتاه، وی بیش از آنکه مدیون حامیان پشت‌پرده باشد، در پیشگاه تاریخ «بلدیه قزوین» مسئول است و نیک می‌داند که عملکرد موفق و یا ناموفق این دوره نه به نام عوامل پشت پرده بلکه این دوره در تاریخ بلدیه قزوین به نام وی ثبت خواهد شد.

علمی واقف است که اینک نام او به عنوان کلیددار شهر قزوین در کنار چه شخصیت‌های بزرگی قرار گرفته است لذا عملکرد موفق وی در این دوره می‌تواند راه را برای تثبیت حضور نیروهای کارآمد باز کند و در مقابل، هرگونه لغزش، بهانه‌ای به دست غیرمتخصصان خواهد داد تا عرصه را بر نخبگان و مهندسان شهری تنگ کنند و انتخاب شهردار در بده بستان‌های سیاسی و منافع رقم بخورد.