سرنوشت نامعلوم پیغمبرکوه آبیک

به گزارش خبرنگار ایرنا، منطقه پیغمبرکوه در شمال شهر آبیک واقع شده، منطقه‌ای که سالیان طولانی است انواع آسیب‌های معدن‌داران در این مکان تاریخی و منحصر به فرد، باعث شده تا وضعیت نامناسبی را در این منطقه شاهد باشیم.

شهروندان آبیک و دوستداران میراث فرهنگی و همچنین محیط زیست بارها گردهمایی‌هایی را در خصوص توقف فعالیت معادن در این منطقه برگزار کردند و برای جلوگیری از آسیب‌های وارده به این مکان تاریخی اعتراض خود را فریاد زدند، اما گویی تاکنون گوش شنوایی برای شنیدن این صداها نبوده است.

منطقه پیغمبرکوه آبیک از جمله سایت‌های فسیلی و باستانی استان قزوین محسوب می‌شود و این مکان تنها عارضه مرتفع در شمال شهر آبیک و محلی برای گردشگری و طبیعت‌گردی و محوطه‌ای باستانی است.

در منطقه پیغمبرکوه، مقبره ۲ تن از پیغمبرزادگان وجود دارد که با استفاده از سنگ و گچ در راس قله این کوه بنا شده و همواره مورد توجه مردم منطقه بوده است.

این منطقه دارای چندین محوطه باستانی از دوران پارینه‌سنگی تا دوره اسلامی، چهار چشمه آب‌معدنی، گونه‌های جانوری و گیاهی مانند بادام و پسته کوهی، مناظر بکر و دست‌نخورده و سایت بزرگ فسیلی از دوران پالزوئیک (کهن زیستی) است که همین ویژگی‌ها باعث شده تا این مکان یک منطقه منحصر به فرد به شمار آید.

محوطه باستانی پیغمبرکوه آسیب جدی دید

اما خبرنگار طی گزارشی از آسیب‌های وارده به این منطقه طبیعی و تاریخی پیغمبرکوه در گفت‌وگو با یک دانش‌آموخته باستان‌شناسی و پژوهشگر و فعال میراث فرهنگی شهرستان آبیک در خصوص فعالیت معادن در این منطقه، اشاره کرده که برخی از معادن آبیک در عرصه و حریم محوطه‌های باستانی فعال هستند که باعث تخریب محوطه‌های تاریخی می‌شود، از سوی دیگر کشاورزان نیز بیشترین آسیب را بر محوطه‌های باستانی وارد کرده‌اند.

محسن بادامیان در این گزارش بیان کرد: یک معدن در شهرستان آبیک و در محوطه «فشگل دره» در شمال این شهرستان در عرصه و حریم درجه یک این محوطه باستانی فعال است که آسیب جدی بر لایه‌های باستان شناختی وارد کرده است.

وی ادامه داد: همچنین در اطراف تپه «محسن‌آباد» آبیک نیز کشاورزان با شخم زدن عرصه محوطه نوسنگی و محوطه مربوط به فرهنگ چشمه‌علی آسیب‌های زیادی به محوطه «پیغمبرکوه» که مملو از فسیل‌های گیاهی و جانوری دریایی است و آثاری از دوره تاریخی تا دوره اسلامی متاخر را در خود جای داده، وارد کردند.

این فعال میراث فرهنگی تاکید کرد: نباید وجود یک معدن که منافع شخص یا اشخاص معدودی در آن لحاظ شده به نابودی یک فرهنگ و آثار مرتبط با دوره‌های تاریخی منجر شود چون این آثار، ملی و متعلق به عموم است.

معادن در حال آسیب‌زدن به منطقه پیغمبرکوه هستند

برای پیگیری بیشتر آسیب‌های وارده به این منطقه خبرنگار ایرنا قزوین از شاهدان محلی این منطقه در خصوص آسیب‌های معادن پرس‌وجو کرد که در این رابطه (س.ق) یکی از کوهنوردانی که در این منطقه رفت و آمد دارد، گفت: پیغمبرکوه بسیار بی‌نظیر است و از لحاظ پوشش گیاهی و حیوانی یک منطقه منحصر به فرد به شمار می‌آید و همچنین از لحاظ آثار باستانی نیز دارای سایت فسیلی است که برای چهار میلیون سال پیش است؛ تا جایی که اگر در پیغمبرکوه گشتی بزنید می‌توانید یک مشت سنگواره چند میلیون ساله جمع‌آوری کنید.

وی ادامه می‌دهد: متاسفانه معادن در حال کندن برخی از کوه‌های این منطقه هستند تا به شن و ماسه تبدیل کنند و این مساله به عنوان یک معضل در این منطقه محسوب می‌شود و خسارات وارده به این کوه به طور مشخص قابل مشاهده است!

این کوهنورد بیان کرد: برداشت بی‌رویه سنگ و کندن درختان توسط معدن‌داران باعث می‌شود که کوهستان از بین برود و آب قنات‌ها هم قطع و آسیب‌های جبران‌ناپذیری به این منطقه بی‌نظیر وارد شود که باید جلوی این موارد را گرفت.

برخورد قضایی با هرگونه تخریب صورت خواهد گرفت

اما برای پیگیری بیشتر این موضوع خبرنگار ایرنا در ادامه سراغ فرماندار آبیک رفت تا از ابعاد دیگر این ماجرا جویا شود.

سید محمد حسینی به خبرنگار ایرنا گفت: محوطه پیغمبرکوه آبیک ثبت ملی یا جهانی نشده و هیچگونه کشاورزی در این منطقه صورت نمی‌گیرد، اما شهرصنعتی کاسپین ۲ در جنوب پیغمبرکوه واقع شده و در شمال این منطقه، معادنی وجود دارد که فرآیند قانونی مجوزات فعالیت این معادن طی شده است.

وی ادامه داد: شهروندان آبیکی در خصوص ایجاد آلایندگی شهر توسط معادن اعتراضاتی داشتند، اما این معادن پروانه قانونی تاسیس دارند و بعد از اینکه جانمایی این معادن در نقطه‌ای قرار گرفته که بادهای شمالی و ریزگردهایی را برای شهر به وجود آورده، این موضوع اعتراض به‌حق مردم را در برداشته است؛ اما از تخریب منطقه پیغمبرکوه بی‌خبر هستیم.

حسینی بیان کرد: باید در خصوص آسیب‌های وارده به پیغمبرکوه کارشناسی‌های لازم از سوی اداره کل میراث فرهنگی صورت گیرد و اگر معادن با فعالیت غیرقانونی، تخریب و آسیب‌هایی را وارد کرده باشند، حتما از طریق دستگاه قضایی برخورد لازم صورت خواهد گرفت.

تخریب و آسیب در دست بررسی قرار دارد

در ادامه برای شفافیت بیشتر در خصوص آسیب‌های وارده به منطقه پیغمبرکوه آبیک سراغ حجت‌الاسلام سید مهدی حسینی مدیرکل میراث فرهنگی قزوین رفتیم و طی چندین بار تماس این مسئول اظهار بی‌اطلاعی کرد و گفت: موضوع را از طریق روابط عمومی این اداره کل پیگیری کنید.

احسان نورانی، معاون میراث فرهنگی استان قزوین اظهار کرد: محوطه پیغمبرکوه آبیک مساحت بزرگی دارد و نمی‌دانیم آسیبی که به این منطقه وارد شده در کجای این مکان قرار دارد اما بنا بر گزارشی که در خصوص این منطقه منتشر شد، قرار است با دانشجوی دکتری رشته باستان‌شناسی که درباره این منطقه اظهار نظر کرده و از محل تخریب مطلع است،محل آسیب دیده را شناسایی و آسیب‌ها را مورد بررسی قرار دهیم.

رهاورد:

به نظر می‌رسد با توجه به اهمیت گردشگری و همچنین موضوعات مربوط به هویت تاریخی شهرهای این سرزمین، حفظِ بکر بودن منطقه تاریخی «پیغمبرکوه» باید از اولویت‌های اداره کل میراث فرهنگی استان قزوین به شمار می‌آمد، اما این منطقه سال‌ها است که در محاصره معدن‌داران قرار گرفته و امروز زمزمه‌های این آسیب‌ها به گوش رسیده و تا دیر نشده باید اقدامات قانونی برای جلوگیری از این تخریب‌ها توسط متولیان این امر صورت گیرد.