جزئیات برگزاری انتخابات شوراها؛ از بررسی صلاحیتها تا اخذ رأی
- شناسه خبر: 80134
- تاریخ و زمان ارسال: 19 فروردین 1405 ساعت 07:30
- بازدید :
گفتوگو: مریم بهبهانیفر
مقدمه
انتخابات در اوج التهابات
در نخستین روزهای سال نو و در شرایطی که التهابات ناشی از جنگ، نگرانیهایی در دلها پراکنده است. «محمد نصیری»، مدیرکل سیاسی و انتخابات استانداری قزوین، در گفتوگویی تفصیلی با روزنامه ولایت، به تشریح آخرین مراحل اجرایی و زمانبندی برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا پرداخت.
این گفتوگو با حضور «مهناز اسماعیلی سردبیر روزنامه ولایت» در ستاد انتخابات استان انجام شد و در آن فرایند انتخابات محور صحبت بود.
نصیری در این گفتوگو اطلاعات جامعی پیرامون آمار داوطلبان، روند بررسی صلاحیتها، درصد تاییدشدگان نهایی و سازوکارهای قانونی انصراف ارائه کرد. او همچنین با رد هرگونه شائبه درباره تعویق انتخابات به دلیل شرایط منطقهای، بر برگزاری به موقع این رویداد سیاسی مهم در یازدهم اردیبهشتماه تاکید کرد.
جزئیات آمادگی لجستیکی و اجرایی استان همچون: پیشبینی شعب اخذ رأی و تعداد عوامل اجرایی، برگزاری انتخابات به صورت الکترونیکی در استان از دیگر محورهای صحبتهای مدیرکل سیاسی و انتخابات و سخنگوی ستاد انتخابات استان بود.
اهمیت آموزش عوامل اجرایی و آمادگی زیرساختهای فنی در برابر تهدیدات احتمالی نیز از نکات قابل توجه برای برگزاری انتخاباتی امن و باشکوه در استان بود که مدیرکل سیاسی و انتخابات استانداری قزوین به آنها اشاره کرد.
¨ لطفا بفرمائید روند انتخابات از چه زمانی در استان قزوین آغاز شد؟
فرایند انتخابات در کشور از تیرماه سال گذشته آغاز شد و در شهریورماه با تشکیل ستادهای انتخابات در استانها ادامه پیدا کرد. رئیس ستاد انتخابات و اعضای ستاد تعیین شدند و جلسات بهصورت مستمر برگزار شد. ابلاغها و هماهنگیهای لازم با فرمانداران نیز از همان زمان انجام گرفت. روند انتخابات از آن زمان تاکنون یک روز هم متوقف نشده و کاملا بر اساس تقویم انتخاباتی پیش رفته است.
¨ تعداد داوطلبان ثبتنامشده برای شوراهای اسلامی شهر در استان چه میزان بود؟
در مجموع ۱۲۵۴ نفر در ۲۸ شهر استان ثبتنام کردند. بیشترین تعداد ثبتنام کنندگان مربوط به شهرستان قزوین با ۵۲۲ نفر بوده و کمترین تعداد در شهرستان آوج با ۴۳ نفر ثبت شده است.
¨ وضعیت بررسی صلاحیتها در شوراهای روستا چگونه است؟
در شوراهای روستا 4۸۹۵ نفر ثبتنام کردند که حدود 10 درصد نسبت به دوره ششم افزایش داشته است؛ این افراد در ۷۰۵ روستای استان نامنویسی کردهاند. بررسی صلاحیتها در هیأتهای اجرایی سپس هیاتهای نظارت بخشها انجام شده و نتیجه این مرحله به داوطلبان اعلام شده است. از این مرحله به بعد، افراد تایید شده رسما «نامزد انتخاباتی» محسوب میشوند و میتوانند وارد رقابت انتخاباتی شوند.
¨ داوطلبان انتخابات شوراهای روستایی که در این مرحله ردصلاحیت شدهاند چه فرصتهایی برای اعتراض دارند؟
داوطلبان ردصلاحیتشده به مدت چهار روز یعنی تا نوزدهم فروردین ماه فرصت دارند تا شکایت خود را به هیات نظارت شهرستانها، مستقر در فرمانداریها ارائه کنند. هیات نظارت شهرستان نیز هفت روز برای رسیدگی زمان دارد و دوباره با استفاده از مدارک مراجع پنجگانه، صلاحیتها را بررسی میکند. نتیجه بررسی مجدد به بخشداران اعلام میشود و آنها نیز به داوطلبان اطلاع میدهند.
¨ زمان اعلام نتایج نهایی چه تاریخی است؟
مهلت رسیدگی هیاتهای نظارت شهرستان تا ۲۵ فروردینماه است و روز بیست و ششم فروردینماه نتیجه قطعی صلاحیت داوطلبان به آنها اعلام میشود.
¨ پس از اعلام نهایی صلاحیتها، بر اساس جدول زمانبندی انتخابات، مراحل دیگر چگونه است؟
پس از اعلام نهایی صلاحیت داوطلبان، وارد مرحله تعیین محل شعب، انتخاب اعضای شعب، معرفی نمایندگان فرماندار و تعیین هیاتهای بازرسی میشویم و روز دوم اردیبهشت ماه، آگهی نهایی اسامی داوطلبان شوراهای شهر توسط فرمانداران منتشر میشود و برای شوراهای روستا نیز بخشداران این آگهی را اعلام میکنند. مردم از طریق همین آگهیها مطلع میشوند که چه افرادی در شهر و روستای خودشان نامزد هستند و میتوانند انتخاب کنند.
¨ تبلیغات نامزدها چه زمانی آغاز و چه زمانی متوقف میشود؟
تبلیغات از «سوم اردیبهشت» آغاز میشود و به مدت هفت روز یعنی تا «نهم اردیبهشت« ادامه دارد؛ روز دهم «روز ممنوعیت تبلیغات» یا «روز سکوت» است. روز «یازدهم اردیبهشت» هم زمان برگزاری انتخابات در سراسر کشور خواهد بود.
¨ چه درصدی از داوطلبان شوراهای شهر و روستا تایید صلاحیت شدهاند؟
درباره شوراهای روستا هنوز نتیجه قطعی نیست، چون نظر نهایی هیاتهای نظارت باید اعلام شود، بنابراین فعلا عدد قطعی نداریم؛ اما در شوراهای شهر، ۹۰ درصد داوطلبان تأیید صلاحیت شدهاند. بخشی از ۱۰ درصد باقیمانده هم شامل: نقص مدارک و انصراف بوده است. اگر این موارد را از عدد کل کسر کنیم، میزان تاییدشدگان شوراهای شهر به حدود ۹۱ درصد میرسد.
¨ آیا برای داوطلبان امکان انصراف پس از اعلام صلاحیت وجود دارد؟
بله؛ داوطلبان تا ۷۲ ساعت پیش از روز رأیگیری میتوانند به هیات اجرایی مراجعه و رسما انصراف خود را ثبت کنند تا نام آنها در آگهی نهایی قرار نگیرد.
¨ با توجه به شرایط جنگی کشور درباره تعویق انتخابات یا تغییر در روند آن موضوعی مطرح شده است؟
تاکنون هیچ بحثی درباره تعویق مطرح نشده است. جدول زمانبندی دقیقا طبق برنامه اجرا شده است و دولت و وزارت کشور نیز موظف به برگزاری انتخابات در زمان مقرر هستند. هیچ شرایط یا دلیل قاطعی برای تعویق وجود ندارد و پیشبینی ما این است که انتخابات در موعد مقرر برگزار شود.
¨ آمادگی استان قزوین برای برگزاری انتخابات از نظر اجرایی و لجستیکی چگونه است؟
در استان تاکنون حدود ۱3۰۰ شعبه اخذ رأی پیشبینی شده است؛ البته این رقم نهایی نیست، چون تعیین محل و تعداد شعب بر عهده هیاتهای اجرایی و فرمانداران است؛ اما عدد کلی همین حدود است. ممکن است ۱۰ تا ۱۵ شعبه کم یا زیاد شود. در مجموع با احتساب شعب روستایی و شهر، حدود ۱۳۰۰ شعبه خواهیم داشت. در هر شعبه نیز بهطور متوسط ۲۰ نفر عوامل اجرایی، نظارتی، بازرسی، کاربران رایانه، نمایندگان فرماندار، نیروهای امنیت شعبه، خدمات و راننده حضور دارند.
در مجموع بین ۲۰ تا ۲۵ هزار نفر در برگزاری انتخابات استان مشارکت خواهند داشت. این حجم نیرو و هماهنگی، انرژی بسیاری از توان دستگاههای اجرایی کشور را به خود اختصاص میدهد؛ اما آمادگی لازم وجود دارد. انتخابات نیز بهصورت الکترونیکی برگزار میشود و تاکنون هیچ مشکلی در زیرساختها نداشتهایم.
¨ تهدیدهای سایبری یا اختلالات احتمالی ناشی از شرایط کشور در برگزاری انتخابات الکترونیکی نگرانی ایجاد نمیکند؟
طبیعی است که در زمان جنگ همیشه نگرانیهایی درباره حمله به زیرساختهای الکترونیکی کشور وجود داشته باشد؛ اما تاکنون هیچ اختلالی نداشتهایم و آمادگی کامل برقرار است. امیدواریم این شرایط تا پایان انتخابات ادامه پیدا کند.
¨ چه برنامههایی برای آموزش و توانمندسازی عوامل اجرایی انتخابات انجام شده است؟
آموزشهای متعددی برای همه عوامل اجرایی انتخابات شامل: فرمانداران، بخشداران، هیاتهای اجرایی و نظارت برگزار شده است. وزارت کشور در مشهد، استان البرز و تهران دورههای تخصصی برای مسئولان برگزار کرده است. در استان قزوین نیز ازسوی دبیرخانه ستاد انتخابات، جلسات مشترک و دورههای آموزشی برای بخشداران و هیاتهای اجرایی داشتهایم.
در روزهای آینده هم آموزشهای تکمیلی در فرمانداریها برای اعضای شعب، کاربران رایانه، نمایندگان فرماندار و هیأتهای بازرسی انجام خواهد شد. آموزشهای عمومی انجام شده و آموزشهای اختصاصی در هفته پیشرو نهایی خواهد شد.
¨ برای صیانت از آرای مردم و جلوگیری از تخلفاتی که ممکن است در انتخابات رخ دهد، چه تدابیری اندیشیده شده؟ آیا به مردم این اطمینان داده میشود که از آرا صیانت لازم صورت میگیرد؟
در استان قزوین برای انتخابات چهار شعار و رویکرد شامل: «سلامت، امنیت، رقابت و مشارکت» تعریف کردهایم که شعار دولت و حاکمیت هم هست؛ سلامت و امنیت بر عهده ما میباشد و ما تضمین میکنیم که در هیچ شعبهای سلامت و امنیت انتخابات به مخاطره نخواهد افتاد. ممکن است در ادوار گذشته تخلفاتی توسط برخی اعضای شعب رخ داده و گزارش شده باشد، اما تاثیر چندانی در نتیجه نداشته است. بنابراین سلامت و امنیت انتخابات را تضمین میکنیم.
همچنین رقابت انتخاباتی هم تقریبا در این دوره محقق شد؛ چون گروههای مختلف ثبتنام کردند و صلاحیتهایشان تعیین و تایید شد. اکنون زمینه مشارکت و رقابت مهیا میباشد، بخش باقیمانده مشارکت هم که بر عهده مردم میباشد. مردم باید نشان دهند که مشارکتی و رقابتی وارد انتخابات میشوند و از میان کاندیداهای مختلف، فرد موردنظر را انتخاب میکنند و برای چهار سال امور شهر و روستای خود را به او میسپارند.
مشارکت مردم بسیار مهم است و موجب ایجاد امنیت و پشتوانه برای نظام و برای منتخب مردم میشود. اگر مشارکت بالا باشد، منتخب با قدرت از منافع مردم دفاع میکند؛ اما اگر مشارکت پایین باشد، نماینده نمیتواند پشتوانه قوی برای مردم باشد. امیدواریم با رقابتی خوب، سالم و سازنده، نمایندگان مردم در شوراهای شهر و استان انتخاب شوند.
¨ شما بر موضوع مشارکت تاکید جدی داشتید؛ برای افزایش مشارکت میان مردم، زنان و جوانان چه برنامههایی اندیشیدهاید؟
برای تقویت مشارکت ابزارهای زیادی وجود دارد و توسط گروهها و دستگاههای مختلف قابل تحقق است. بخشی بر عهده ما میباشد؛ مانند فعال کردن احزاب، گروهها و فعالان سیاسی و دعوت آنها به مشارکت که بخشی را مانند کمک به بررسی صلاحیتها و تایید صلاحیت نمایندگان آنها انجام دادهایم. اکنون همه گروهها برای رقابت در انتخابات داوطلب دارند و نمیتوانند بگویند نامزد نداریم. با این تصمیم آنها را ترغیب و تشویق کردهایم که هواداران خود را به میدان بیاورند. جلسات متعددی نیز با احزاب و طیفهای سیاسی مختلف از اصلاحطلب و اصولگرا، برگزار کردهایم؛ با استاندار و مدیران ارشد کشوری جلسات مشترکی داشتیم و آنها را دعوت و پای کار آوردیم. امیدواریم آنها هم رسالت خود را انجام دهند.
همچنین از آنجایی که کارکرد اصلی احزاب تقویت مشارکتهای اجتماعی مردم است و حضور در قدرت برای یک حزب اهمیت دارد؛ حزبی نیز که در قدرت نباشد عملا کارکرد حزبی ندارد. اکنون که شرایط حضور احزاب در قدرت فراهم است، انتظار میرود آنها ظرفیت خود را نشان دهند. این یکی از درخواستهای ما میباشد. از آنها هم خواستهایم و تشویقشان کردهایم که هواداران خود را وارد صحنه کنند.
در نهایت، باید توجه داشت مردم اگر مشکلات زیادی داشته باشند، طبیعی است گلهمندیهایی به وجود بیاید و این میتواند بر کاهش مشارکت تاثیر بگذارد.
¨ با وجود جنگ در کشور، وضعیت نگرانیهای مردم و تاثیر آن بر مشارکت در استان قزوین چگونه است؟
امروز با وجود جنگ در کشور، در استان قزوین نگرانی مردم نسبت به فضای کلی جنگ کمتر از آنچه هست که تصور میشد یا دشمن فرض کرده بود. هرچند خانوادهها دغدغههایی دارند؛ اما معیشت به آن شکلی که تصور میشد تحتتاثیر قرار نگرفته است. همین چند روز پیش مردم استان در روز طبیعت این آیین را گرامی داشتند. همه رفتند تفریحات خود را انجام دادند، روز طبیعت را برگزار کردند و هیچ محدودیتی هم نبود. این نشان میدهد که فضای جنگ تاثیر جدی بر روند زندگی مردم نگذاشته است.
علاوه بر این، مشکلات معیشتی جدی در تامین کالاهای اساسی نداریم؛ مشکل سوخت، آرد و نان نداریم. شرایط نسبی پایداری در استان برقرار است. بنابراین با درک همین شرایط نسبی، امید دارم که مردم پای صندوق رأی میآیند و مشارکت خوبی خواهیم داشت.
¨ نقش سازمانهای مردم نهاد، تشکلها، گروههای فرهنگی، اجتماعی و افراد متنفذ در این دوره از انتخابات چگونه بوده است؟
در این انتخابات از تشکلها، فعالان فرهنگی و اجتماعی، گروههای ذینفوذ و افراد متنفذی که لزوما حزبی هم نیستند را دعوت کردهایم و با آنها جلسات داشتهایم؛ همین هفته نیز برنامه داریم که نشست گستردهای با فعالان سیاسی از طیفهای مختلف برگزار کنیم. چون به روزهای برگزاری انتخابات نزدیک میشویم، لازم است یک بار دیگر همه را گرد هم بیاوریم، حساسیتهای حضور و مشارکت مردم را تبیین کنیم تا بتوانیم مشارکت بالایی داشته باشیم.
¨ مهمترین اولویت شما در برگزاری انتخابات چیست؟
مهمترین و اولین اولویت ما مشارکت است. از ابتدا تمام تلاش ما بر این بوده که همه گروهها را وارد صحنه کنیم. از همه گروهها درخواست کردیم هرکه در خود توانمندی میبیند، ثبتنام کند. با افراد مختلف هم تماس گرفتیم تا برای ثبتنام اقدام کنند.
حمایت گستردهای از احزاب و گروههای مختلف داشتیم تا در انتخابات ثبتنام کنند. از تمامی هیاتهای اجرایی و نظارت هم درخواست کردیم با گشادهدستی و روی باز، بررسی صلاحیتها را انجام دهند تا نمایندههای همه جریانها در میان کاندیداها باشند؛ چون موجبات افزایش مشارکت را رقم میزند. اکنون از همه مردم انتظار داریم در انتخابات شرکت و از کاندیداهای خود حمایت کنند تا نامزدها با رأی پایین وارد پارلمانهای شهری و روستایی نشوند.
ما این پازلها را کنار هم چیدهایم تا مشارکت بالا اتفاق بیفتد. اینکه چه کسی در شورا عضویت پیدا میکند، مرحله دوم است. هرچند افراد توانمند، باتجربه و حافظ منافع مردم هم برای ما مهم هستند، ولی اولویت اول «مشارکت مردم» است.
¨ دانشگاهها و مدارس تعطیل شدهاند، فضای مجازی هم محدود و کمسرعت است؛ در حالی که اینها پایگاههای اصلی ترغیب مردم برای حضور در انتخابات بودند؛ نسخه جایگزین شما چیست؟
فرمایش شما درست است؛ فضای سیاسی دانشگاهها در دورههای گذشته نشاط انتخاباتی ایجاد میکرد و بسیار تأثیرگذار بود. اما احتمال میدهیم گرچه حضور فیزیکی دانشجویان در دانشگاهها کم شده ولی از آنجایی که تعداد زیادی دانشجو داریم، آنها در خانوادهها تاثیرگذار باشند. خانوادهها معمولا دیدگاههای دانشجوها را مهم میدانند بنابراین دانشجویان میتوانند در میان خانوادهها و احزاب اثرگذار باشند.
البته این کمبود و نقص را قبول دارم، اما امروز متوسل میشویم به فضایی که به دلیل حمله دشمن به وجود آمده است؛ در پی این حملات، اتحاد در کشور شکل گرفته و فضای خوب همدلی ایجاد شده است. امیدواریم با این فضا، کمبود تعطیلی یا غیرحضوری بودن دانشگاهها و مدارس و برخی تجمعات جبران شود.
در کنار آن، گروههای ذینفوذ بسیار مهم هستند. افراد و شخصیتهای کشوری که ممکن است با یکدیگر اختلاف سلیقه داشته باشند، حامی نظام هستند. اینها باید دعوت شوند و نباید تقسیمبندی کنیم که چه کسی با ما هست یا نیست؛ مهم این است که پای نظام باشد.
¨ با توجه به نبود تشکلهای دانشجویی و تعطیلی دانشگاهها، رسالت گروههای مختلف در جامعه برای ترغیب مردم به مشارکت در انتخابات چیست؟
گروههای مختلف در جامعه امروز نقش بسیار مهمی دارند. در غیاب تشکلهای دانشجویی و تعطیلی دانشگاهها، این گروهها رسالت مهمی بر دوش دارند. بالاخره یک زمانی قضاوت خواهد شد که در این مرحله از تاریخ، انتخاباتی برگزار گردید؛ با وجود تعطیلی مدارس و دانشگاهها و بسیاری از مراکز تاثیرگذار، ملت باز هم به دلیل علاقهای که به کشور خود و نظام داشتند، پای صندوق رأی آمدند و مشارکت کاهش پیدا نکرد. اینها گزارههایی هستند که ما باید در جامعه ترویج کنیم.
بنابراین تمامی افراد به عنوان یک کنشگر سیاسی، فعال سیاسی، فعال فرهنگی و مسئولین ما اکنون بایستی این رسالت را بر دوش بکشند. بسیاری از امامان جمعه، امامان جماعت و استادان دانشگاهها که میتوانند در فضای برگزاری انتخابات تاثیرگذار باشند باید ورود پیدا کنند و فضا را به سمت رقابتی شدن پیش ببرند. شاید فضایی که در سالهای قبل حاکم بود و رقابت و مشارکت را بیشتر میکرد اکنون وجود نداشته باشد، اما با تلاش میتوانیم خودمان را به آن نقطه نزدیک کنیم.
¨ درخواست شما از رسانهها و مدیران برای افزایش آگاهی عمومی و ایجاد آرامش در جامعه چیست؟
جامعه ما امروز به رشد رسیده است و این بالندگی طی سالیان آینده حتماً افزایش خواهد یافت. مدیران ما امروز در جبهه اقتصادی و توسعهای قرار گرفتهاند و مشغله آنها بسیار زیاد است و نمیتوانند تمام خدماتی که دولت به مردم میدهد را اطلاعرسانی کنند.
من درخواست دارم که رسانهها، فضای مجازی و نشریات، خدمات دولت را به مردم اطلاعرسانی کنند. یعنی اگر مدیری به هر دلیلی، مثلا مشغله فراوان، امکان برقراری ارتباط با رسانهها را نداشت، با اصرار رسانهها این کار محقق شود و رسانه خود اصرار داشته باشد که خدمات دولت را از مدیران مطلع شود و منعکس کند. این موضوع خیلی به ایجاد فضای آرام در جامعه کمک میکند.
بنابراین، درخواست من از رسانهها این است که ارتباط خود را با مدیران بیشتر کنند. این باید یک عهد در ابتدای سال باشد که مدیران و رسانهها با هم عهد ببندند خدمات دولت را به مردم منعکس کنند و به مردم اطمینان دهند که خدمات لازم با وجود شرایط جنگی در حال انجام است تا با ایجاد شفافیتها نگرانیها برطرف شود. این دو موضوع بسیار مهم است و همکاری در این زمینه را میطلبد.
¨ رویکرد شما در همکاری با رسانهها و اطلاعرسانی شفاف برای انتخابات چیست؟
رسانه ابزار بسیار قوی و مهم در اطلاعرسانی و شفافسازی است. اگر ما مدیران، ارتباط گسترده و مستمر با رسانه نداشته باشیم، شفافیت شکل نخواهد گرفت و مردم از تصمیمها مطلع نخواهند شد. برخی تصمیمات ممکن است، گرفته شود که بعدها به نفع مردم نباشد؛ رسانه میتواند در شفافسازی این موارد بسیار کمک کند.
از سویی دیگر، هزاران تصمیم خوب و مفید دولت اگر به اطلاع مردم نرسد اثر چندانی نخواهد داشت. مثال روشن آن سوخت است؛ اگر مردم بدانند در پمپبنزینها صف نیست و مطمئن باشند که فردا هم کمبود نیست، صف طولانی ایجاد نمیشود. وقتی رسانهها و فضای مجازی هم اطلاع میدهند که امروز، فردا و روزهای آینده سوخت و کالاهای اساسی تامین است، مردم نگرانی نخواهند داشت. اما وقتی در بین مردم اطمینان نباشد برای سوختگیری ازدحام ایجاد میشود.
بنابراین رسانهها در تصمیمگیریهای دولت و انتقال آن به مردم بسیار تاثیرگذار هستند. در استان قزوین شورای اطلاعرسانی دولت عملکرد خوبی داشته، اما انتظار ما بیشتر است و قصد داریم ترکیب شورای اطلاعرسانی را تقویت کنیم و خبرنگارانی که در ایجاد همدلی و روحیه امید نقش دارند را دعوت نماییم تا در جلسات حضور داشته باشند و تصمیمات درست دولت و خدمات انجامشده را به مردم منعکس کرده و امید ایجاد کنند.
