ثبت جهانی الموت باید به کشف ظرفیتهای پنهان قزوین منجر شود
- شناسه خبر: 89342
- تاریخ و زمان ارسال: 26 مرداد 1405 ساعت 07:30
- بازدید :
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تاکید بر اینکه ثبت جهانی الموت نباید صرفا به ثبت یک اثر تاریخی محدود شود، گفت: در شرایطی که کشور با بحرانهای پیچیده اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مواجه است، باید به دنبال کشف و خلق منابع و ظرفیتهای جدید در مناطق و استانها بود و الموت میتواند یکی از محورهای این رویکرد در قزوین باشد.
به گزارش ولایت، هادی خانیکی در نشست شورای راهبردی میراث فرهنگی استان قزوین که با حضور نوذری استاندار قزوین، مشاور وزیر میراث فرهنگی و اعضای شورای راهبردی وزارتخانه برگزار شد، اظهار کرد: ثبت الموت به عنوان یکی از نقاط برجسته میراث تمدنی بشر، افتخار بزرگی برای ایران است؛ بهویژه اینکه این موفقیت در دورهای حاصل شد که کشور با انزوای سیاسی و بینالمللی مواجه بود.
وی با اشاره به جایگاه قزوین در تاریخ ایران افزود: سخن گفتن از جایگاه قزوین در تاریخ، فرهنگ، صنعت، مبارزات سیاسی و استقلالخواهی و همچنین شکلگیری منظومه فکری معاصر ایران، بحث گستردهای است. قزوین تنها مجموعهای از بناهای تاریخی نیست، بلکه محل تلاقی جریانهای مختلف تاریخی، فرهنگی، اجتماعی، علمی و سیاسی بوده است.
خانیکی با اشاره به چهرههای برجسته قزوین گفت: نمیتوان مشروطه را شناخت و نام دهخدا را نشنید و نمیتوان از فرهنگ قزوین سخن گفت و عارف قزوینی، علامه محمد قزوینی و بسیاری دیگر از چهرههای برجسته این سرزمین را نادیده گرفت.
وی در ادامه با اشاره به ماجرای حضور علامه محمد قزوینی در دانشگاه تهران اظهار کرد: زمانی که علامه قزوینی به دعوت دانشگاه تهران به ایران آمد، از او پرسیدند برای چه آمده و چه چیزی قرار است تدریس کند. وقتی پاسخ داد «تاریخ»، یکی از اعضای هیات ژوری گفت: تاریخ که نیاز به تدریس ندارد و هر بچه مدرسهای میتواند آن را بفهمد. علامه قزوینی که شخصیتی مستقل داشت، از جلسه خارج شد و در نهایت عضو هیأت علمی دانشگاه تهران نشد. شفیعی کدکنی از این اتفاق با عنوان «تاریخ نادانی ما» یاد کرده است.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی تاکید کرد: اگر امروز از من بپرسند در دانشگاه چه چیزی باید در اولویت قرار گیرد، میگویم دانستن تاریخ را در اولویت قرار دهید، زیرا از ندانستن تاریخ خود بسیار آسیب دیدهایم.
خانیکی تصریح کرد: تاریخ فقط تاریخ محض نیست؛ تاریخ اندیشه، علم، دین، صنعت و تحولات اجتماعی و سیاسی در کنار یکدیگر قرار دارند و به هم گره خوردهاند. قزوینی که ما میشناسیم نیز محل تلاقی همین جریانها بوده و این پیوندها باید دوباره دیده و بازآفرینی شوند.
میراث قزوین فقط بناهای تاریخی نیست
وی با اشاره به نمونههایی از میراث اجتماعی و فرهنگی قزوین گفت: یکی از جلوههای روح جوانمردی ایرانی را میتوان در جریان زلزله دشتزهرا دید؛ جایی که آیتالله طالقانی و تختی در کنار مردم حضور داشتند و نشان دادند جامعه ایران زنده است.
خانیکی افزود: در موضوع زبانهای در معرض نابودی نیز جلال آلاحمد از تاکنشینان این منطقه و ضرورت حفظ این میراث سخن گفته بود. در حوزه گفتوگوی فرهنگی و دینی نیز نمیتوان تاریخ معاصر ایران را بدون توجه به حضور هانری کربن و ارتباط او با شخصیتهایی مانند ابوالحسن قزوینی بررسی کرد.
وی ادامه داد: در حوزه صنعت نیز دشت و کشت و صنعتهایی که نخستین نمونههای آنها در این منطقه شکل گرفتند، اهمیت دارند و در عرصه مبارزات سیاسی، دفاع مقدس و شخصیتهایی همچون شهید ابوترابی نیز شاهد اتفاقات مهمی در قزوین بودهایم.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی تاکید کرد: همه این اتفاقات باید در کنار یکدیگر دیده و بازآفرینی شوند و این بازآفرینی نباید صرفاً به ساختن میراث فیزیکی محدود شود؛ میراث فرهنگی ناملموس نیز باید در کنار آن مورد توجه قرار گیرد.
الموت؛ فراتر از یک ثبت جهانی
خانیکی با اشاره به شرایط کنونی کشور گفت: در یکی از سختترین شرایط قرار داریم و طبیعی است که پارادایمها و روندهای شناختهشده گذشته نتوانند همه مسائل ما را حل کنند. دیگر نمیتوان با همان منابع اقتصادی گذشته منابع جدید ایجاد کرد و با همان منابع اجتماعی قبلی همه مسائل را حل کرد؛ بنابراین باید زمینهها و الگوهای جدیدی را پیدا کنیم.
وی یکی از مسیرهای مورد توجه دولت را کشف و خلق منابع در مناطق و شناسایی ظرفیتهایی دانست که تاکنون دیده نشدهاند و گفت: در این نگاه، الموت دیگر فقط یک نقطه تاریخی و بازگشت به گذشته نیست، بلکه میتواند از دل تاریخ خود زندگی امروز را نیز بسازد.
خانیکی افزود: از الموت میتوان کار و شغل، گردشگری و فرصتهای جدید اقتصادی و اجتماعی ایجاد کرد و ثبت جهانی آن باید بهانهای برای دیده شدن ظرفیتهای پنهان منطقه و استان باشد.
سه مسالهای که باید جدی گرفته شود
وی با تاکید بر ضرورت همکاری میان نهادهای مختلف اظهار کرد: این درد مشترک را نمیتوان جداجدا درمان کرد و کشور امروز باید مسئله شبکهای زیستن، نهادهای مدنی و نزدیکی میان نهادهای مدنی و دولت را جدی بگیرد.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی گفت: در چهار دهه گذشته در حوزه ارتباطات و به طور خاص گفتوگو، سه مساله را دنبال کردهام که در شرایط امروز باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد؛ نخست «قدرت مدنی»، دوم «گفتوگو» و سوم «مسئولیت اجتماعی و اخلاقی».
خانیکی درباره قدرت مدنی گفت: جامعه ما به شدت به قدرت مدنی نیاز دارد، اما نهادهای مدنی ضعیف هستند؛ چه حزب و تشکل و چه خیریهها و سایر نهادهای اجتماعی.
وی با اشاره به تجربه شخصی خود از بیماری سرطان افزود: به عنوان یک بیمار مبتلا به سرطان میگویم دردی که بیماران تحمل میکنند، بخشی از آن میتواند در خود جامعه درمان شود؛ یعنی کسانی باشند که به فکر این افراد باشند و در کنار آنها قرار بگیرند.
خانیکی تصریح کرد: یکی از راههای زنده کردن نهادهای مدنی این است که دولت و حاکمیت از ظرفیت آنها استفاده کنند و افرادی که در دانشگاه، فرهنگ، هنر، اجتماع و امور خیر ایده و اندیشه دارند، احساس کنند دیده میشوند و بخشی از فرآیند حل مسائل هستند.
جامعه به گفتوگو نیاز دارد
وی «گفتوگو» را دومین مساله مهم جامعه ایران عنوان کرد و گفت: به دلایل تاریخی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی، جامعه ما به راحتی به گفتوگو تن نمیدهد و این مسئله از خانواده تا حکومت، رابطه حکومت و جامعه و حتی دانشگاه وجود دارد.
خانیکی افزود: ما در عصر تنوع و تکثر زندگی میکنیم، اما نهادها و امکانهای گفتوگو در جامعه ضعیف هستند و به همین دلیل بیش از گذشته به گفتوگو نیاز داریم.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی تشکیل شوراهای راهبردی را اقدامی مهم در همین مسیر دانست و اظهار کرد: یکی از کارهای مهم وزارت میراث فرهنگی تشکیل همین شوراهای راهبردی است که با تلاش دکتر صالحیامیری و پیگیری آقای کردونی به ۲۵ استان و منطقه رسیده است.
وی گفت: معنای این کار آن است که استانها و مناطق مختلف احساس کنند دیده میشوند، حرفشان شنیده میشود و ظرفیتهای محلی و نخبگان مناطق در فرآیند تصمیمسازی مورد استفاده قرار میگیرند.
مسئولیت اجتماعی؛ سرمایهای برای عبور از بحران
خانیکی سومین مساله را «مسئولیت اجتماعی و اخلاقی» دانست و گفت: جامعه ما نیازمند تقویت احساس مسئولیت اجتماعی و کمک به تسلای اجتماعی است و باید همدرد یکدیگر باشیم.
وی با اشاره به تجربه جنگ اخیر افزود: اگر بخواهیم جامعه ایران را متفاوت تعریف کنیم، یکی از ویژگیهای مهم آن همین احساس مسئولیت اجتماعی و توجه مردم به یکدیگر است.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی با اشاره به ضرورت بررسی میزان رضایت و نارضایتی جامعه تصریح کرد: یکی از مهمترین مسائل، احساس تبعیض در جامعه ایران است. ممکن است این احساس در همه موارد با واقعیت یکسان نباشد، اما شهروند ایرانی در حوزههایی مانند وام بانکی، درمان، اشتغال و بسیاری از مسائل دیگر احساس میکند حق او نادیده گرفته شده است.
خانیکی گفت: شهروند باید در محیط خود احساس کند دیده شده و مورد توجه قرار گرفته است و شادی و بیماری او برای مسئولان و جامعه اهمیت دارد.
شوراهای راهبردی؛ پل میان جامعه و دولت
وی با اشاره به نقش شوراهای راهبردی اظهار کرد: یکی از کارکردهای این شوراها میتواند کمک به کاهش فاصله میان نهادهای رسمی و غیررسمی باشد. این شوراها میتوانند یکی از الگوهای عملی برای ایجاد این ارتباط باشند.
خانیکی تاکید کرد: در این مسیر، تجربههای محلی، دانش بومی و بهویژه تکیه بر ظرفیتهایی که تاکنون دیده نشدهاند، میتوانند کمک بزرگی به حل مسائل کشور کنند.
وی خاطرنشان کرد: امروز دولت نیز به دنبال کشف ظرفیتهای منطقهای است که تاکنون دیده نشدهاند و حضور افرادی مانند اعضای شوراهای راهبردی در این جلسات صرفا برای ادای احترام نیست، بلکه با هدف کمک به این روند انجام میشود.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی در پایان گفت: در سطح محلی و ملی افراد بسیار زیادی وجود دارند که ظرفیتهای آنها هنوز دیده نشده است و باید این ظرفیتها وارد فرآیند تصمیمسازی و حل مسائل کشور شوند؛ رویکردی که میتواند برای قزوین و در پی ثبت جهانی الموت، به فرصتی برای معرفی دوباره ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و اجتماعی استان تبدیل شود.
وی گفت: باید مشخص شود محدودیت تعطیلی مربوط به کدام اماکن است و آیا این تصمیم در سطح کشور اتخاذ شده یا در استان امکان بازنگری دارد. محدودیت تعطیلی مربوط به مناسبتهای ۲۸ صفر و شهادت امام رضا(ع) نباید به مجموعهای مانند سعدالسلطنه تسری پیدا کند.
استاندار قزوین افزود: سعدالسلطنه علاوه بر ارزش تاریخی و گردشگری، یک فضای تجاری با دهها مغازه و ظرفیت شغلی و اقتصادی است و در شرایط فعلی نباید فضای کسبوکار این مجموعه را تعطیل کنیم.
باید بابت تعطیلی سعدالسلطنه بازنگری شود
نوذری با اشاره به گلایههای مطرحشده از سوی شهروندان، گردشگران و کسبه گفت: در روزهای اخیر پیامهای متعددی درباره تعطیلی سعدالسلطنه دریافت کردهام و لازم است نسبت به روند تعطیلی این مجموعه بازنگری شود. سعدالسلطنه یکی از نقاط خاص و منحصربهفرد قزوین است که مورد توجه گردشگران، سفرا و مدیران کشورهای مختلف قرار دارد و باید برای رونق آن و حمایت از کسبه نگاه ویژهای وجود داشته باشد.
وی همچنین قلعه الموت را از دیگر ظرفیتهای مهم گردشگری استان دانست و گفت: گردشگر مسیر طولانی را طی میکند و تا پای قلعه میرود؛ بنابراین باید امکان استفاده از این ظرفیت برای گردشگران فراهم باشد.
استاندار قزوین نقش شهرداران و بهویژه شهرداری قزوین را در توسعه گردشگری مهم دانست و تاکید کرد: اگر از توسعه گردشگری صحبت میکنیم، باید ظرفیتهای لازم برای حضور و ماندگاری گردشگران را فراهم کنیم.
در پایان این بخش از نشست، مقرر شد سعدالسلطنه و قلعه الموت در تعطیلات باز باشند تا ظرفیتهای گردشگری و اقتصادی این دو مجموعه مورد استفاده گردشگران قرار گیرد.
توسعه الموت با مشارکت مردم محلی و بخش خصوصی
نوذری در ادامه بر ضرورت تدوین برنامه مشخص برای توسعه گردشگری الموت تاکید کرد و گفت: مطالعات انجامشده باید در قالب یک برنامه مشخص برای توسعه الموت مورد استفاده قرار گیرد و در این برنامه، مردم منطقه و ظرفیتهای بومی باید محور اصلی باشند.
وی با اشاره به ضرورت تعریف سه ضلع برای توسعه الموت اظهار کرد: مردم بومی، بخش خصوصی و دولت باید در کنار یکدیگر قرار گیرند تا توسعه گردشگری منطقه به شکل پایدار و با مشارکت جامعه محلی دنبال شود.
استاندار قزوین افزود: الموت میتواند به یک الگوی ملی برای توسعه محلی مبتنی بر گردشگری تبدیل شود و برای تحقق این هدف باید یک زنجیره اقتصادی کامل در منطقه شکل بگیرد؛ زنجیرهای که از ظرفیتهای اقامتی و هتلها تا فرهنگ، تاریخ، صنایع دستی و ظرفیتهای مردم منطقه را دربر بگیرد و آثار اقتصادی آن به دیگر بخشهای استان نیز منتقل شود.
استفاده از ظرفیت دانشگاهها برای توسعه گردشگری
نوذری با تاکید بر ظرفیت دانشگاههای استان گفت: قزوین یک استان دانشگاهی است و باید از ظرفیت دانشگاهها برای پیوند میان علم و گردشگری استفاده کرد.
وی افزود: دانشگاهیان میتوانند در مطالعات، برنامهریزی و حتی ثبت ظرفیتهای گردشگری الموت نقش موثری داشته باشند و لازم است ظرفیت علمی استان در خدمت برنامهریزی و توسعه گردشگری قرار گیرد.
استاندار قزوین همچنین پیشنهاد کرد جلسات شورای راهبردی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی هر فصل برگزار شود و در کنار آن از ظرفیت هیاتهای اندیشهورز نیز استفاده شود.
وی تاکید کرد: هدف باید ارائه ایدههای عملی و قابل برنامهریزی برای توسعه استان، بهویژه در حوزه گردشگری، باشد و مباحث جلسات نباید صرفاً در حد مسائل نظری باقی بماند.
بر این اساس، محور اصلی برنامههای استان در حوزه گردشگری، استفاده از ظرفیت ثبت جهانی الموت، افزایش ماندگاری گردشگران، فعال نگه داشتن اماکن گردشگری در ایام حضور مسافران، تقویت نقش بخش خصوصی و جامعه محلی و ایجاد پیوند میان گردشگری و اقتصاد استان عنوان شد؛ رویکردی که میتواند قزوین را از یک مسیر عبوری به مقصدی برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کند.
