کاهش صادرات زنگ خطر حوزه تولید


گزارش ـ مریم بهبهانی‌فر
در پی تحریم نفت، صادرات محصولات غیر نفتی در برنامه‌های استراتژیک توسعه، اقتصادی و سند چشم‌انداز مسئولان قرار گرفت و دولت‌های مختلف با گرایش‌های سیاسی متفاوت نگاه ویژه‌ای به صادرات داشتند و همواره معتقد بودند رونق تولید و تامین ارز داخلی با توسعه صادرات غیرنفتی امکان‌پذیر است. متاسفانه مدت زمانی است که برخی تصمیم‌گیری‌های سیاسی همچون شرایط بانکی، اعمال نشدن معافیت‌های مالیاتی، سخت‌گیری در تبادلات بانکی، قوانین دست و پا گیر، برخی سیاست‌گذاری‌های بانک مرکزی، نبود برنامه‌ریزی مناسب برای کنترل بازار، ابلاغ بخشنامه‌های متعدد و لحظه‌ای، آسیب‌‌های جدی به حوزه صادرات وارد کرده که در نهایت منجر به کاهش میزان صادرات نسبت به سال‌های گذشته و ایجاد زیان‌های اقتصادی برای صادرکنندگان و اقتصاد ملی شده است. این چالش در حالی روی داده که کشور با چالش‌های اقتصادی متعددی روبرو است و صادرات غیرنفتی، فرصتی برای رونق اقتصاد ملی، رونق اشتغالزایی و بهبود وضعیت معیشتی خانوارهای ایرانی به شمار می‌رود. در این باره فعالان حوزه اقتصادی و صادراتی استان هم نسبت به اینکه تصمیم‌های دولتی به بخش خصوصی آسیب‌های زیادی وارد کرده است، گلایه‌های زیادی دارند و معتقد هستند در این شرایط می‌بایست سیاست‌هایی هوشمندانه پیاده‌سازی شود تا بتوانند از طریق حفظ بازار موجود، بهره‌گیری از بازارهای کشورهای همسایه و ایجاد بازارهای صادراتی جدید از شرایط سختی که در پی تحریم‌ها و شاید بیماری کرونا ایجاد شده است عبور کنند و به فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی خود ادامه دهند. به گفته فعالان صادراتی استان، محدودیت‌های بین‌المللی ایجاد شده در زمینه روابط بانکی با سایر کشورها موجب شده، روند بازگشت ارز حاصل از صادرات به درون کشور با کندی صورت گیرد و نباید بی‌توجه بود که هر گونه محدودیتی در حوزه صادرات بستر فعالیت را سخت‌تر می‌کند و منجر به از دست دادن بازارهای صادراتی می‌شود. این فعالان اقتصادی تاکید داشتند اکنون که تحریم‌ها شرایط را برای فعالیت صادرکنندگان سخت کرده و آن‌ها را با چالش مواجه کرده است، دولت باید با اعمال مشوق‌های صادراتی، برنامه‌ریزی‌های مدون برای تولید محصولات صادرات محور و دارای کیفیت در مسیر ایجاد انگیزه و ترغیب صادرکنندگان گام بردارد.  تقویت حوزه صادرات نیازمند تعریف زیرساخت است اصغر آهنی‌ها یکی از صادرکنندگان استان درباره چالش‌های موجود در این حوزه که منجر به کاهش چشمگیر صادرات شده است. در گفت‌وگوی اختصاصی با ولایت اظهار می‌کند: برای حوزه صادرات باید زیرساخت‌های داخلی و خارجی تعریف شود تا فعالان این حوزه بتوانند در این شرایط سخت اقتصادی به بهترین شکل ممکن به فعالیت خود ادامه دهند. او تصریح می‌کند: از چندی پیش در پی تحریم‌ها، صادرات غیرنفتی به کشورهای هدف با سختی صورت می‌گرفت که با شیوع بیماری کرونا و بسته شدن مرزها از اسفندماه صادرات به طور کامل تعطیل شد که این مساله، مشکلات صادرکنندگان را مضاعف کرد. این فعال حوزه اقتصادی اضافه می‌کند: در این شرایط انتظار می‌رفت با کشورهای مقصد تفاهم‌نامه‌های دو جانبه منعقد کند، تا صادرکنندگان بتوانند در فضایی محدودتر به مراودات تجاری خود ادامه دهند، اما در این زمینه اقدامی مشاهده نشد، برای بازگشایی مرزها هم تلاشی صورت نگرفت. آهنی‌‌ها ادامه می‌دهد: چنانچه بازارهای صادراتی محقق نشود و فرصت عرضه کالا در بازارهای جهانی به وجود نیاید، با توجه به اینکه واحدهای صنعتی با مازاد تولید روبرو می‌شوند به ناچار باید به رکود و کاهش تولید زیرظرفیت اسمی و تعدیل نیروهای انسانی روی بیاورند که این‌ها به حوزه صنعت و اقتصاد ملی آسیب جدی وارد می‌کند. او با اشاره به وجود مشکلات متعدد برای تبادل ارز به درون کشور بیان می‌کند: در شرایط فعلی که به دلیل تحریم‌ها مراوده با بسیاری از بازارهای گسترده جهانی امکان‌پذیر نیست، توجه به کشورهای همسایه باید جدی تلقی شود به منظور بهره‌گیری از این فرصت‌‌ها باید در کشورهایی همچون عراق، روسیه، پاکستان و آذربایجان بانک‌هایی برای تبادل‌های مالی دو طرفه ایجاد شود. این فعال بخش خصوصی با تاکید بر اینکه اکنون امکان تبادل مالی با کشورهای هدف صادرات وجود ندارد، خاطرنشان می‌کند: متاسفانه بازارهای صادراتی محدود هستند؛ در اندک فرصت‌هایی هم که برای صادرات به وجود می‌آید، امکان تبادل‌ مالی نیست و تبادلات باید از طریق صرافی‌ها انجام گیرد که این روش، روند انجام کار را برای صادرکنندگان دشوار می‌کند. آهنی یادآور می‌شود: تا زمانی که دولت، مشکل تبادلات مالی را برطرف نکند امکانپذیر نیست که ارز صادرکنندگان به ریال تبدیل شود و به چرخه رونق تولید و اقتصاد بازگردد. آهنی عدم پرداخت درآمد حاصل از محل ارزش افزوده به تولیدکنندگان را از دیگر مشکلات فعالان حوزه صنعت عنوان و تصریح می‌کند: چنانچه صادرکننده در پرداخت برخی هزینه‌ها همچون: مالیات، بیمه و موارد دیگر تاخیر کند، مشمول جریمه می‌شود، اما تولیدکننده باید بیش از یک سال برای دریافت یارانه‌های مازاد از محل ارزش افزوده در انتظار به سر ببرد.  تولید محصولات صادرات محور نیازمند عزم جدی است او اظهار می‌کند: به منظور رونق اقتصاد ملی و تقویت فضای کسب و کار باید برای تولید محصولات صادرات محور و عزم و اراده جدی وجود داشته و زیرساخت‌های لازم برای فعالان این حوزه مهیا شود. این فعال حوزه تولید و صادرات با تاکید بر اینکه واردات ارز، اثربخشی بسزایی در تقویت اقتصاد ملی دارد، بیان می‌کند: دولت انتظار دارد، تولیدکننده، صادر کننده و یا فعالان حوزه کسب و کار بیمه، مالیات و هزینه‌های جانبی و جاری دیگری را به موقع پرداخت کند، ولی از آن‌ها هیچ گونه حمایتی نداشته باشیم که این‌ها منصفانه نیست. آهنی‌‌ها اظهار می‌کند: برای آنکه صادرکننده بتواند به فعالیت‌های اقتصادی خود ادامه دهد و در رونق اقتصاد ملی ایفای نقش کند دولت باید علاوه بر تحقق زیرساخت‌های گمرکی و رفع قوانین دست و پا گیر، با کشورهای متعدد مراودات بانکی ایجاد کند که صادرکننده پس از صدور کالا برای تبادل ارز به درون کشور با تنگنا روبرو نشود. او توضیح می‌دهد: متاسفانه به صادرکنندگان تنها اجازه ورود 10 هزار دلار ارز به درون کشور داده می‌شودکه ورود آن نیز باید از طریق صرافی صورت گیرد. این صادرکننده استان همچنین خاطرنشان می‌کند: تا زمانی که دولت مشکلات موجود در سیستم بانکی و تبادلات ارزی را برطرف نکند نباید انتظار داشته باشد، صادرات رونق پیدا کند و ارز به کشور وارد شود.  روش بانک مرکزی در زمینه ارز باید بازنگری شود رئیس اتحادیه صادرکنندگان استان نیز در گفت‌وگوی اختصاصی با ولایت چالش‌های موجود در این حوزه را موجب کاهش صادرات بیان و عنوان می‌کند: از هنگامی که بانک برای تعهدهای ارزی شرایطی را اعلام کرد صادرکنندگان با مشکلات مضاعف روبرو شدند، چرا که امکان جابجایی پول از تولید کنندگان گرفته شد. مهدی عبدیان، تاکید کرد: مهم‌ترین چالش‌صادرکنندگان این است که چگونه می‌توانند، کالای خود را به ارز یا ریال تبدیل و به کشور وارد کنند. او با بیان اینکه روش‌های ارایه شده از سوی بانک مرکزی بستر فعالیت را برای صادرکنندگان دشوار کرده است، می‌افزاید: اکنون که در جنگ اقتصادی هستیم و کشور از سوی دشمنان با تحریم‌ روبرو شده است انتظار می‌رود دولت و بانک مرکزی روش‌های ویژه‌ای را تعریف کنند تا بستر فعالیت برای صادرکنندگان و تولیدکنندگان سهل‌تر می‌شود، اما نه تنها این سیاست پیاده‌سازی نمی‌شود بلکه از سویی دیگر شاهد قوانین دست و پا گیر هستیم که مشکلات بخش خصوصی را مضاعف می‌کند. این صادرکننده برتر ملی با گلایه از اینکه میزان صادرات او در سال گذشته و نسبت به سال 96 و 97 بیش از 80 درصد کاهش یافته است، می‌گوید: در حوزه صادرات باید به صورت تخصصی و کارشناسانه آن هم توسط سازمان صمت ورود کرد، اما شاهد هستیم در این زمینه بانک مرکزی پیشتاز و تصمیم گیرنده است. بانک مرکزی هم تنها تامین ارز کشور برای او حایز اهمیت است و به مسایل صادرکنندگان توجهی ندارند. عبدیان با تاکید بر اینکه کاهش میزان صادرات برای بانک مرکزی نیز آسیب‌هایی به همراه دارد، چرا که ارز داخل را کاهش می‌دهد؛ عنوان می‌کند: صادرکنندگان استان برای حل مشکلات خود بارها با مسئولان ملی، استانی و بانک مرکزی مکاتباتی داشته‌اند، ولی تاکنون اقدامی صورت نگرفته و ادامه این روند نگران‌کننده است.  دولت و بانک مرکزی باید از صادرکنندگان حمایت کنند او با انتقاد دیدگاه‌های بانک مرکزی نسبت به تولیدکنندگان و صادرکنندگان بیان می‌کند: بانک مرکزی معتقد است که تولیدکنندگان از امکانات یارانه‌ای و انرژی برق و گاز به صورت ارزان استفاده می‌کنند؛ اگر با این‌گونه امکانات می‌توان به آسانی تولید و صادرات انجام داد، چرا دولت در این مسیر وارد نمی‌شود. این فعال بخش خصوصی با انتقاد از اینکه از سوی تولیدکننده و صادرکننده هیچ‌گونه همکاری صورت نمی‌گیرد و ادامه روش‌های فعلی شرایط را برای فعالان این حوزه سخت می‌کند، می‌افزاید: تولید صادرات محور، رونق اشتغال و رونق اقتصادی ملی را به همراه دارد، چنانچه میزان صادرات کاهش پیدا کند، تعدیل نیرو در واحدهای تولیدی افزایش می‌یابد که این آسیب‌های دیگری را بر جای می‌گذارد. عبدیان خاطرنشان می‌کند: در پی شیوع بیماری کرونا میزان قابل توجهی از نیروی کار کشور در بخش خصوصی بیکار شده‌اند در این شرایط چنانچه بازار عرضه و صادرات برای تولیدکنندگان مهیا نشود، در حوزه اقتصاد با مشکلات متعدد دیگری روبرو می‌شویم. او با بیان اینکه از دولت انتظار پرداخت یارانه به تولیدکنندگان نداریم، عنوان می‌کند: تولید صادرات محور، منجر به رونق فضای کسب و کار و ترغیب انگیزه برای تولیدکنندگان می‌شود، ولی چنانچه صادراتی انجام نشود تامین هزینه‌های تولید برای فعالان حوزه صنعت دشوار است. رئیس اتحادیه‌ی صادرکنندگان استان یادآور می‌شود: بیش از یک هفته است که صرافی‌ها ارز در اختیار صادرکنندگان قرار نمی‌دهند؛ از این‌رو آنها نمی‌توانند ثبت سفارش داشته باشند. دولت به جای آنکه در این زمینه و یا برای رفع تحریم‌ها تدابیری بیاندیشد تا بستر کار تسهیل شود برای صادرات قوانین سخت پیش‌بینی می‌کند.  اقتصاد، دستوری نیست عبدیان با تاکید بر اینکه اقتصاد مقوله‌ی دستوری نیست، اظهار می‌کند: دولت در حوزه اقتصاد، صادرات و تولید ضعیف گام برداشته است، در این حوزه‌ها به دیدگاه‌های بخش خصوصی و کارشناسان اقتصادی توجهی ندارد؛ در این سال‌ها هر چه به سمت جلو حرکت کرده‌ایم دشواری‌های بیشتری شاهد بوده‌ایم در حالی که انجام تغییراتی در حوزه اقتصاد الزامی است. او با تاکید بر اینکه کاهش صادرات به دلیل ضعف مدیریت تولیدکنندگان یا پایین بودن کیفیت کالاهای داخلی نیست؛ ابراز می‌کند: از دست دادن بازارهای صادراتی به دلیل افزایش تحریم‌ها، اجرای سیاست غلط تعهدهای ارزی و قوانین سخت داخلی است که انتظار می‌رود دولت دست کم از صادرکنندگان موفق و تولیدکنندگان برجسته حمایت کند تا فرصت‌های ارزآوری را از دست ندهد. این فعال بخش خصوصی یادآور می‌شود: روش‌های پیشنهادی از سوی دولت و بانک مرکزی موجب شده که صادرکننده نتواند ارز خود را به کشور بازگرداند؛ بنابراین باید روش‌های دیگری جایگزین شود. عبدیان همچنین معتقد است: با یک روش یکسان نمی‌توان در تمامی بازارهای صادراتی ورود کرد، چرا که هر کشوری قوانینی دارد. در این شرایط نباید تنها از شیوه‌ی مبادلات ارزی استفاده شود شاید در برخی بازارها صادرکننده ناچار به استفاده از روش‌های تهاتری و مبادلات کالایی باشد؛ رفع این‌گونه مشکلات نیز از طریق ارایه‌ی دیدگاه‌های تخصصی از سوی وزارت صمت امکان‌پذیر است.  بانک مرکزی همکار و معین صادرکننده باشد رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت قزوین نیز در گفت‌وگوی اختصاصی با ولایت، بخش قابل توجهی از کاهش تجارت جهانی را ناشی از شیوع بیماری کرونا می‌داند و اظهار می‌کند: این بیماری بر اقتصاد ایران و تجارت جهانی تاثیر منفی زیادی داشته و براساس آمار موجود، این بیماری میزان تجارت جهانی را 30 درصد کاهش داده است. علی محمد زمانی با بیان اینکه در دو ماه گذشته میزان صادرات کشور به لحاظ وزنی 20 درصد و به لحاظ ارزشی 27 درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است؛ تصریح می‌کند: برای تقویت حوزه اقتصاد و رفع چالش‌ها باید از همه‌ی ظرفیت‌های داخلی استفاده شود. در شرایط کنونی که به دلیل شیوع بیماری کرونا با مسدود شدن مرزها و محدودیت‌های صادراتی روبرو شده‌ایم، انتظار می‌رود وزارت امور خارجه با کشورهای همسایه و کشورهای جنوب شرقی آسیا وارد مذاکره شود و با رعایت پروتکل‌های بهداشتی مرزهای زمینی را برای کشورهای عراق، افغانستان، پاکستان و ترکیه و چین باز کند، چرا که این بازارها می‌توانند برای ما بسیار حایز اهمیت باشند. او با انتقاد از مشکلات ایجاد شده از سوی بانک مرکزی برای صادرکنندگان بیان می‌کند: بانک مرکزی باید به صادرکنندگان نگاه خوش‌بینانه‌ای داشته باشد و خود را همکار و معین صادر کنند بداند تا بتوانیم از این گردنه‌های سخت اقتصادی که در پی تحریم‌ها و بیماری کرونا حاصل شده است، عبور کنیم. این فعال بخش خصوصی با بیان اینکه بانک مرکزی باید میان صادرکنندگان و واسطه‌ها تفاوتی قایل باشد، عنوان می‌کند: صادرکنندگان دارای شناسنامه‌های تجاری هستند و برای ارزآوری و تقویت اقتصاد ملی تلاش می‌کنند، بانک مرکزی نباید آنها را همانند واسطه‌گرها بداند، بلکه باید قوانین آسان‌تری برای آنها پیاده‌سازی کند تا بتوانند بیشتر در زمینه‌ی رونق اقتصاد ملی ایفای نقش کنند. زمانی با بیان اینکه صنعت و صادرات، لازم و ملزوم یکدیگر هستند، اضافه می‌کند: در شرایط فعلی که تولیدکنندگان با مشکلات اقتصادی متعددی روبرو هستند و از سویی نیز بازارهای داخلی اشباع شده و فرصتی برای عرضه‌ی محصولات آنها نیست، عدم صادرات موجب شده که انبارهای واحدهای صنعتی مملو از کالاهای تولیدی باشد، تولیدکنندگان نیز از آنجایی که هزینه‌های تولید آنها تامین نمی‌شود به ناچار زیر ظرفیت و با کاهش چشمگیری تولید می‌کنند و تولید برای آنها توجیه اقتصادی ندارد. او خاطرنشان می‌کند: در شرایط فعلی که اقتصاد با مشکلات زیادی مواجه است، تقویت این بخش تنها از طریق تامین منابع ارزی، سهل کردن صادرات و رونق تولید ملی امکان‌پذیر است.  سهم ایران در بازار کشورهای همسایه اندک است رئیس خانه‌ی صنعت، معدن و تجارت قزوین با بیان اینکه حوزه اقتصاد به تصمیم‌گیری کارشناسانه نیاز دارد و در این حوزه توجه به صادرات باید در اولویت قرار گیرد، تاکید می‌کند: باید با برنامه‌ریزی‌های مدون، موانع موجود به سرعت از مسیر فعالیت صادرکنندگان برداشته شود در غیر این صورت با شرایط بغرنجی روبرو می‌شویم. زمانی با تاکید بر توجه به ظرفیت بازار کشورهای همسایه خاطرنشان می‌کند: متاسفانه سهم ایران در این بازارها تنها 2 درصد است که این آمار ضعیفی است و باید با برنامه‌ریزی مدون در این بازارها جهش‌های صادراتی را رقم بزنیم. او همچنین یادآور می‌شود: در شرایط فعلی که صادرات و تولید با چالش‌های متعدد روبرو است و بسیاری از قراردادهای تجاری به دلیل بیماری کرونا و تحریم‌ها راکد مانده است و صاحبان تولید، دیون‌های عقب افتاده دارند، دولت باید با بخشودگی جرایم مالیاتی، بیمه‌ای و تعیین استمهال برای بازپرداخت بدهکاری‌های صاحبان تولید و فعالان صادراتی بستر کار را برای آنها آسان کند تا از مشکلات فعالان حوزه اقتصاد کاسته شود.  طبق بررسی‌های روزنامه ولایت، گره کور بیشتر مشکلات صادراتی در تصمیم‌گیری‌های مسئولان است؛ در حالی که استفاده از دیدگاه‌های کارشناسان اقتصادی و ورود کمتر دولت و بانک مرکزی به برخی مسایل تخصصی می‌تواند بستر فعالیت و رونق اقتصاد ملی و حوزه صادرات را رقم بزند.

شنبه 3 خرداد 1399
03:25:01
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT