چگونه مانع کشمکش‌های خانوادگی در خانه‌نشینی کرونایی شویم؟


فاطمه دهقان نیری
«دست‌هایت را بشور، مگر از بیرون نیومدی می‌خوای همه ما را کرونایی کنی»، «تو همیشه در رعایت نکات بهداشتی تنبلی می‌کنی»، این جملات، فصل مشترک گفتمان امروز بسیاری از خانواده‌ها است که به ‌واسطه میهمان ناخوانده کرونا، روزگار را در خانه سپری می‌کنند و اوقات بیشتری در تعامل و رویارویی با همدیگر هستند. گفت وگوهایی هست که در نهایت به مشاجره و قهر ختم می شوند، در حالی‌ که می‌توان با رعایت نکاتی نه چندان سخت از افتادن پرده‌های احترام و بزرگی و انصاف جلوگیری کرد، زیرا تجربه چنین نشان داده که مساله قرنطینه و ماندن زن و شوهر برای مدت طولانی در یک فضای بسته ممکن است باعث مشاجرات زیاد و در نهایت سست شدن و از هم گسیختن پیوند خانوادگی شود. حال این پرسش تداعی می‌شود برای اینکه بتوانیم از این مسایل جلوگیری کنیم، چه نکاتی را باید رعایت کنیم؟ موضوعی که محمد کاظم‌زاده روانشناس و مشاور خانواده در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه زنان و خانواده ایرنا به بیان نکاتی چند برای پیشگیری از مشاجرات طولانی میان اعضای خانواده پرداخت. تنظیم خواب اعضای خانواده راهکاری برای خوش‌خلقی کاظم‌زاده، تنظیم خواب را نخستین و مهم‌ترین نکته در ایجاد تعادل روحی روانی و جسمانی در افراد عنوان کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین مشکلات به هم ریختگی روانی آدم‌ها، خواب‌های غیرقابل برنامه‌ریزی شده است. به عنوان مثال یک روز تا دیروقت بیدار می‌مانند و یک روز اول شب به خواب می‌روند. یک روز تا دیروقت خواب هستند مثلا تا بعدازظهر و یک روز ساعت هفت صبح بیدار می‌شوند. وی تاکید کرد: این عدم تنظیم برنامه خواب، آدم‌ها را از نظر روانی خیلی پرمشاجره و پرتنش می‌کند. پس نکته نخست اینکه در این دوران بکوشیم خواب اعضای خانواده تنظیم باشد. ضرورت پرهیز از 4 عامل انفجار ارتباطی این مشاور خانواده تاکید کرد که در ارتباط با دیگران، تلاش شود از چهار مورد که باعث انفجار ارتباطی می‌شود استفاده نشود. به عبارتی در مواقعی که اصطکاک میان فردی بیشتر است خواه در خانواده یا محیط کار، این چهار عامل اگر بیشتر وجود داشته باشد قطعا انفجار بیشتری هم قابل ملاحظه است. وی ادامه داد: مبهم صحبت کردن، کلی صحبت کردن، سوالی صحبت کردن و خیلی مطول یا خیلی موجز صحبت کردن چهار عاملی است که استفاده از آن‌ها منجر به برهم خوردن بنیان خانواده می‌شود. یعنی اگر ما این چهار عامل را در گفت‌وگو داشته باشیم به طور قطع طرف مقابل احساس ناامنی می کند و عکس‌العمل طبیعی افراد در مقابل احساس ناامنی، گارد گرفتن و دفاع از خود است که این دفاع بسته به تیپ شخصیتی طرف مقابل پرخاش یا منفعلانه رفتار کردن خواهد بود. پرهیز از زنجیره‌سازی نکات منفی در خانه‌نشینی کاظم‌زاده در ادامه این گفت‌وگو تصریح کرد: نکته بسیار مهمی که در خانواده مشاجره را چند برابر کرده و متاسفانه مشاجره‌های مانایی را تولید می‌کند و پشت سر هم انفجارهایی را رقم می‌زند، زنجیره‌سازی نکات منفی است. وی تاکید کرد: از نظر علمی ثابت شده که وقتی می‌خواهیم انتقاد یا اعتراض یا شکایتی را به فردی بیان کنیم، اگر به همان نکات منفی که قبلا اتفاق افتاده اشاره کنیم طرف مقابل برای ایجاد تغییر ناامید می‌شود. به عنوان مثال همسر را برای صرف شام صدا می‌کنیم اما وی به هر دلیلی نمی‌آید. بعد ما از روی عصبانیت می‌گوییم من هر موقع تو را صدا می‌کنم با 20 دقیقه تاخیر جواب می‌دهی و روزهای گذشته هم، اینطور شد و غیره. هنگامی که چند مصداق از تاخیر او مثال می‌زنیم به شدت انفجار را در روابط زیاد می‌کند به این می‌گویند زنجیره‌سازی. گفت وگوهای فی‌البداهه را کنار بگذاریم این روانشناس با بیان اینکه گفت‌وگوهای غیرقابل پیش‌بینی یا فی البداهه یکی دیگر از مهم‌ترین مباحثی است که باعث ایجاد تنش در خانواده می‌‌شود که متاسفانه در ایام خانه‌نشینی هم زیاد اتفاق می‌افتد، توضیح داد: از نظر علمی ثابت شده این گفت وگو ها، سیستم روانشناسی آدم را با تهدید همراه می‌کند. مثلا من یکدفعه به همسرم بگویم راستی فلان موضوع چی شد؟ یا بیا فلان کار را بکنیم؟ وی ادامه داد: این اشتباه است و راهکار صحیح این است که نخست موضوع گفت‌و‌گو را به طرف مقابل بگوییم، سپس بازه زمانی‌ای که تخمین می‌زنیم این گفت‌و‌گو طول می‌کشد را بیان کنیم و در نهایت از او بخواهیم زمانی را برای گفت‌و‌گو تعیین کند. به عنوان مثال می‌خواهیم راجع به هدیه جشن تولد فرزند صحبت کنیم. باید اینگونه عنوان کنیم که می‌خواهم راجع به هدیه پسرمان با شما صحبت کنم فکر می‌کنم یک ربع طول بکشه چه وقت صحبت کنیم. به گفته کاظم‌زاده، در اینجا موضوع گفت‌و‌گو، بازه زمانی گفت‌و‌‌گو را بیان کرده‌ایم ضمن این که از طرف مقابل اجازه می‌گیریم که زمانی را برای صحبت تعیین کند. با این کار برای طرف مقابل یک آمادگی ذهنی برای گفت‌و‌گو را رقم زده‌ایم. یارکشی در خانه ممنوع کاظم‌زاده مثلث‌‌سازی را نکته بسیار مهم دیگری که مشاجرات را زیاد می‌کند عنوان کرد و اظهار داشت: مثلث‌سازی یعنی جبهه‌گیری یا گروه‌بندی چند عضو از اعضای خانواده علیه یکی از اعضای خانواده. مثلا من مادر خانواده هستم به پدر خانواده پیشنهادی می‌دهم و او نمی‌پذیرد. بعد همین پیشنهاد را به فرزندان می‌گویم و آنها می‌پذیرند و گروهی به جان پدر خانواده می‌افتیم تا بتوانیم حرف خود را اصطلاحا به کرسی بنشانیم. وی تصریح کرد: این یکی از اشتباهات واضح اعضای خانواده است که متاسفانه به وفور در خانواده‌ها این مثلث‌سازی را می‌بینیم که می‌تواند مشکلات و شکاف‌های جدی و عمیق ایجاد کند. کناره‌گیری عاطفی راهکار پرهیز از درگیری نیست این پژوهشگر و مشاور خانواده در بخشی دیگر از این گفت‌و‌گو و بیان نکات، یادآور شد: یکی از بزرگترین عامل ایجاد مشاجره در روابط میان فردی کناره‌گیری‌های عاطفی است. به این معنا که من آهسته بروم و آهسته بیایم و کاری به دیگران نداشته و سرگرم فضای مجازی باشم که درگیری به وجود نیاید. وی افزود: استراتژی‌ای که متاسفانه خیلی از اعضای خانواده اتخاذ می‌کنند و نمی‌دانند باعث بروز مشاجرات جدی‌تر می‌شود. کاظم‌زاده با بیان این که ما برای روابط میان فردی استانداردهای مطلوبی داریم، متذکر شد: اگر روابط میان فردی در خانواده این استاندارد را نداشته باشد خانواده آبستن انفجار جدی می‌شود. پس خانواده‌ها باید حواسشان باشد که حداقل گفت‌و‌گوی میان فردی خنثی داشته باشد و صرفا سرشان فقط در لاک خود نباشد. این روانشناس متذکر شد: نباید اینطور باشد که فرزند خانواده در اتاق خود، در را ببندد و مترصد این باشد که والدین هم باید حتما در بزنند و وارد شوند یا وقتی وارد می‌شوند گفت‌و‌گوی کوتاهی را رقم بزنند و بروند. این خیلی اشتباه است و خانواده را به قهقرای مشاجرات جدی می‌برد. کاظم‌زاده درباره گفت‌و‌گوهای خنثی هم توضیح داد: گفت‌و‌گوی خنثی شرایطی است که اعضای خانواده با هم صحبت می‌کنند اما سه اتفاق محکومیت، تغییر و تصمیمی گرفته نمی‌شود. همه با هم حرف می‌زنند و قرار نیست حرفای ما تغییری رقم بزند یا تصمیمی اتخاذ شود یا محکوم و مجری در آن پیدا شود. وی تاکید کرد: گفت‌وگوی خنثی اگر در خانواده‌ها نباشد، کناره‌گیری عاطفی غلیان خواهد کرد. پس اگر این کناره‌گیری عاطفی را نداشته باشیم و گفت‌و‌گوی خنثی را جانشین آن کنیم می‌توانیم از مشاجره‌های این ایام جلوگیری کنیم.

دوشنبه 8 ارديبهشت 1399
03:23:16
 
 
Copyright © 2020 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT