برنامه‌ای برای حق قزوین


سیدمازیار علوی کارشناس مدیریت شهری
مساله‌یابی و شناسایی مشکلات موجود در شهر، به عنوان یکی از ورودی‌های کلیدی توسعه شهری، در ترسیم مسیر آینده، نقشی اساسی دارد. شهر مجموعه‌ای سازمان یافته از عناصر با روابط معین است که یک سیستم اجتماعی پویا و باز تلقی می‌شود و عملکردی مشخص و هدفمند دارد. شهر به عنوان یک سیستم، از یک طرف، از تعدادی سیستم‌های فرعی یا زیرسیستم تشکیل شده، و از طرف دیگر به عنوان جزئی از یک سیستم بزرگتر یا فراتر از خود عمل می‌کند که در کنش و واکنش متقابل قرار دارند. نقش مدیریت شهری عبارتست از شناخت قانونمند این سیستم‌ها و هدایت و عملکرد آنها برای رسیدن و حفظ تعادل مطلوب. از این نظر، شناخت کامل سیستم شهر و پیش‌بینی برای کل تحولات و تغییرات آن و برنامه‌ریزی دقیق و کامل برای تمام عناصر و اجزاء این کلان سیستم، امری بسیار سخت و تقریبا غیرممکن است. بنابراین، شناخت شهر و تحولات آن محدود به عرصه‌های زیر می‌گردد: ـ شناخت و تحلیل عناصر اصلی (ساختاری) و مسایل مهم شهر ـ شناخت و تحلیل ارتباطات اصلی شهر با سیستم‌های مرتبط دیگر ـ تبدیل برنامه‌ریزی خطی به یک فرایند چرخه‌ای (سیستم دینامیکی) درواقع یک سیستم شهری دارای ویژگی‌های زیر است: ـ این سیستم دارای متغیرهای بسیاری‌ است. ارتباطات وسیعی با سیستم‌های دیگر دارد؛ سیستم‌های شهری پویا و تحول‌پذیرند و اینکه اکثر روابط در سیستم‌های شهری به صورتی پیچیده و غیرخطی است. در حال حاضر روش‌های شناخته شده متعددی برای تفکر در راستای حل مسایل وجود دارد؛ از آن جمله میتوان به تفکر تحلیلی (خطی)، تفکر سیستمی (مداری)، تفکر جانبی، تفکر عمودی و تفکر استراتژیک اشاره کرد. هر یک از این روش‌های تفکر، ویژگی‌هایی دارند. در روش سنتی برخورد با مسایل که روش تفکر تحلیلی (خطی) نامیده می‌شود، بین اجزای هر موضوع رابطه خطی تعریف می‌شود. اما حل مسائل و چالش‌های شهری نیازمند نگاه سیستمی به مقوله برنامه‌ریزی و مدیریت است. رویکرد سیستمی نتایج زیر را می‌تواند برای مدیریت شهر به عنوان یک سیستم به همراه داشته باشد: ـ از دیدگاه نگرش سیستمی، مدیریت و برنامه‌ریزی برای یک شهر نمی‌تواند به طور مجرد و جدا از روابط آن با نواحی و شهرهای مجاور انجام پذیرد. بنابراین مدیریت شهری مستلزم ایجاد یک نظام یکپارچه از سطوح مختلف است که نحوه پیوستگی و هماهنگی متقابل میان سیستم‌های فرادست و فرودست را نشان می‌دهد و راه‌های ایجاد تعادل و توازن میان آنها را معلوم کند. بر پایه این نگرش است که فرایند چرخه‌ای و ارتباط دو سویه و چند سویه میان نهادهای برنامه‌ریزی و مدیریت شهری به عنوان یک اصل پایه‌ای پذیرفته شده است. یکی از مهم‌ترین گام‌ها برای شناخت و طراحی سیستم پویای شهر قزوین، شناسایی اجزای سیستم و تعیین روابط آنهاست. در همین راستا موضوع را با مساله‌شناسی آغاز کرده‌ایم. برای ساخت سیستم دینامیکی کل و جانمایی دقیق همه اجزا، همراه این مسایل و نمایش عملکرد و خروجی‌های این سیستم در ابعاد پیچیده و چندگانه، پس از معرفی همه مسایل استخراج شده و تکمیل این سلسله یادداشت‌ها طی 4 ماه آتی مدل پویای مسایل شهر قزوین را با حداقل یک لایه از زیرشاخه‌های حلقه‌های علّی و معلولی طراحی و ارائه خواهیم نمود. در «برنامه‌ای برای حق قزوین» از منابع زیر به عنوان بانک اصلی جهت استخراج اطلاعات، مسایل و چالش‌ها استفاده شده است: ـ1ـ نشست با نخبگان و صاحب‌نظران شهری (مدیران شهری و کارشناسان خبره) ـ2ـ تحلیل محتوایی و آماری پیام‌های درگاه ارتباط مردمی سامانه مدیریت شهری 137 قزوین و استخراج و بررسی داده‌ها طی 4 سال گذشته. ـ3ـ دو نظرسنجی از شهروندان با توزیع پرسشنامه در مناطق شهری با جامعه آماری 450 و 550 نفر و جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها به طور مستقیم از منظر شهروندان در سطح محلات (با هدایت دو نفر از اساتید جامعه شناسی دانشگاه تهران) که مرحله اول آن انجام پذیرفته و مرحله دوم در دست اجراست. ـ4ـ بازدید میدانی از سطح شهر و بافت محلات همراه با جمعی از مدیران شهری شهرداری تهران و مشاورین مشارکت‌کننده در طراحی و تدوین برنامه 5 ساله سوم پایتخت و برداشت عینی مسائل ـ5ـ برگزاری جلسات روش گروه کانونی یا گفت‌وگوی گروهی متمرکز (Focus Group ) به منظور جمع‌آوری اطلاعات و بررسی مسایل و خدمات مهم مورد نیاز در شهر مبتنی بر این روش و اسلوب نزدیک به 4 مساله اساسی و یا موضوع کلیدی در شهر قزوین شناسایی شد که تصمیم گرفتم آنها را پیش از بهره‌برداری برای تبدیل و تولید یک سیستم پویا، با منتقدان و صاحب‌نظران و مدیران شهری و حوزه‌های هم‌پوشان و نیز از همه مهم‌تر همشهریان عزیز و دغدغه‌مندم که سرنوشت شهرمان را مسئولانه و دلسوزانه دنبال می‌کنند، در میان گذارم تا از دانش و تجریه همگانی در این مسیر بهره ببریم. لازم می‌دانم در شروع این سلسله یادداشت‌ها از همکاری و همراهی مدیر مسئول پیشکسوت و بزرگوار روزنامه وزین ولایت قزوین جناب آقای موسوی و سردبیر فرهیخته سرکار خانم اسماعیلی کمال سپاس و قدردانی را داشته باشم. باور دارم با یاری و همراهی شما دوستداران این خاک مینودری ما می‌توانیم حق قزوین را بازستانده، شکوه تاریخی این کهن پایتخت صفوی را احیا و قزوین عزیز را به جایگاهی که شایسته آن است برسانیم. جایگاهی که در آن به راستی و نه فقط در کلام قزوین شهری باشد پاک، روان، امن و ایمن و انسان محور و مناسب برای زیست همه اقشار از سالمند و کودک و ناتوان و کم توان گرفته تا بانوان و ... شهری کارآفرین، تولید کننده ثروت با درآمد سرانه مطلوب مبتنی بر ظرفیت‌های تاریخی، طبیعی؛ گردشگری و نبروی جوان جمعیتی شهری هوشمند و خلاق ، سرآمد و قطب علمی در دانش و فناوری در سطح ملی شهری سبز، دوستدار محیط زیست و دربرگرفته شده توسط باغستان رویایی‌اش و قزوین شهری باشد دین‌مدار و اخلاقی در خور نام مینودری‌اش. روزنامه‌ی ولایت از بقیه‌ی نامزدهای شهرداری قزوین هم دعوت می‌کند تا برنامه‌ها و یادداشت‌های خود را جهت چاپ به دفتر روزنامه ولایت ارسال کنند.

دوشنبه 15 مهر 1398
04:44:51
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT