ضرورت توجه به طرح‌های آبخیزداری و حفاظت از آب و خاک


اجرای طرح‌های آبخیزداری در سال جاری دوبرابر می‌شود


پروین شهسواری ـ منابع طبیعی تجدیدشونده، مانند آب، خاک، جنگل و مرتع که امروزه در محافل علمی از آن با عنوان بستر حیات انسان‌ها و زیربنای توسعه پایدار جوامع نام برده می‌شود، نگین سرسبزی است که نه فقط به نسل حاضر بلکه به تمامی نسل‌های آینده کشور تعلق دارد و باید به خوبی حفظ و به آیندگان سپرده شود. جنگل‌ها و مراتع تکیه‌گاهی مطمئن برای توسعه اقتصادی و اجتماعی، بستری برای رونق کشاورزی و عرصه‌ای برای تولید چوب، زیستگاهی برای گونه‌های گیاهی و جانوری، منبعی برای تولید اکسیژن، گردشگری برای تفریح و محل مناسبی برای گذراندن اوقات فراغت است. این نعمت الهی با تولید محصولات پرارزش گوناگون زمینه‌ی اشتغال عده‌ی بسیاری از افراد جامعه را فراهم می‌کند و سبب شکوفایی اقتصاد ملی کشور می‌شود.

اما بارش‌های بی‌سابقه فروردین‌ماه امسال و سیل‌های اخیری که در سطح کشور شاهد بودیم نشان داد که به موضوع منابع طبیعی و فعالیت‌های آبخیزداری در کشور بی‌توجهی شده است؛ چرا که بنا به آمار موجود، سیلاب‌ها باعث فرسایش خاک و تخریب سالانه ده هزار هکتار از زمین‌های زراعی کشور می‌شود که این مشکلات می‌تواند با توجه به عملیات آبخیزداری برطرف شود.

اجرای طرح‌های آبخیزداری با هدف حفاظت از آب و خاک و جلوگیری از بیابانزایی و سیلاب از نیازهای اساسی عرصه‌های طبیعی با توجه به ادامه‌ی خشکسالی‌ها تهدید و تخریب عرصه‌هاست؛ اما آن‌طور که باید طی سال‌های اخیر جدی گرفته نمی‌شد که خوشبختانه از سال گذشته با تخصیص اعتبار ویژه از صندوق توسعه ملی و با دستور مقام معظم رهبری شاهد اجرای عملیات آبخیزداری در سطح کشور و استان قزوین بودیم که اجرای آنها می‌تواند گام بسیار موثری در کاهش سیلاب، تقویت سفره‌های زیرزمینی و احیای قنوات باشد.

برای در جریان قرار گرفتن اقدامات منابع طبیعی استان در خصوص اجرای طرح‌های آبخیزداری و استمرار آنها در سال جاری به سراغ مهندس علی‌اکبر اسدالهی مدیرکل منابع طبیعی استان قزوین رفتیم.

¢ بی‌توجهی به منابع طبیعی خسارت به بار می‌آورد

اسدالهی، مدیرکل منابع طبیعی استان در گفت‌وگو با ولایت با بیان اینکه اعتبار صندوق توسعه ملی برای انجام طرح‌های آبخیزداری یک اقدام اصولی و اساسی بود می‌گوید: در بخش منابع آب و خاک کشور در سال گذشته اقدامات خوبی در حوزه آبخیزداری انجام شد که یک حرکت اساسی بود.

وی تاکید می‌کند: سیل اخیر که در کشور اتفاق افتاد نشان داد که به مسائل منابع طبیعی و فعالیت‌های آبخیزداری بی‌توجهی صورت گرفته است.

به گفته‌ی این مسئول، بی‌توجهی به منابع طبیعی می‌تواند خسارت‌های بزرگی به دنبال داشته باشد و اگر طی سالیان اخیر شاهد بی‌توجهی به این حوزه نبودیم اکنون شاهد این حجم خسارت نیز نبودیم.

اسدالهی با تصریح بر این که در بودجه سال 98 نیز طرح‌های آبخیزداری دیده شده است، می‌گوید: امسال بنا داریم که بحث آبخیزداری را به 2 برابر طرح‌های سال قبل افزایش دهیم و بر این اساس نیز برنامه‌هایی تدوین خواهد شد و طی 20 روز آینده نهایی می‌شود.

مدیرکل منابع طبیعی استان تاکید می‌کند: با ارزیابی انجام شده از طرح‌های آبخیزداری که در استان انجام شد، سازه‌ها در کنترل سیلاب بسیار نقش داشته و از طرفی نیز باعث تقویت سفره‌های زیرزمینی و احیای قنوات در برخی نقاط شده است.

اسدالهی خاطرنشان می‌کند: امیدواریم در سال جاری حوزه‌های تحت پوشش فعالیت‌های آبخیزداری از 4 حوزه به 12 حوزه افزایش یابد و تقریبا در همه‌ی شهرستان‌ها پروژه‌های آبخیزداری اجرایی می‌شوند.

¢¢¢

نیازمند اعتبارات استانی در اجرای طرح‌های آبخیزداری هستیم

وی ادامه می‌دهد: خصوصا در حوزه‌های شهری قزوین، تاکستان، بوئین‌زهرا و آبیک نیاز داریم تا کار آبخیزداری جدی‌تر انجام شود و در این راستا بایستی منابع استان به کمک‌ها بیایند.

اسدالهی تصریح می‌کند: 30 میلیارد تومان بودجه پیش‌بینی شده در مقابل کاری که انجام می‌شود رقم قابل توجهی نیست و لازم است تا اعتبارات استانی هم تخصیص یابد تا حداقل سه حوزه شهری قزوین، تاکستان و بوئین‌زهرا را برای اجرای طرح‌ها آغاز کنیم.

مدیرکل منابع طبیعی استان با بیان اینکه اجرای طرح‌های آبخیزداری در کنترل سیلاب نقش مهمی دارد و می‌گوید: به عنوان نمونه در بوئین‌زهرا از جنوب به شمال، سیل همیشه بخشی از آراسنج را تهدید می‌کند و در کنار آن بخشی از مزارع هم همیشه مورد تهدید سیل قرار دارند که اگر در بالادست آن‌ کارهای آبخیزداری صورت گیرد، سیل قبل از شکل‌گیری کنترل می‌شود و جلوی  بخش عمده‌ای از خسارات گرفته خواهد شد.

¢ جلوگیری از ورود دام غیرمجاز به مراتع

وی در بخش دیگری از سخنانش به مدیریت چرای دام در مراتع نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: با توجه به بارندگی‌های خوبی که داشتیم وضعیت مراتع و پوشش گیاهی خوبی در مناطق داریم اما همیشه با مشکل ورود بیش از حد دام به مراتع نیز رو به رو هستیم.

اسدالهی تاکید می‌کند، به دلیل اینکه طی سال‌های اخیر با خشکسالی و بارش کم مواجه شدیم پوشش گیاهی برخی مناطق دچار آسیب شدند و به همین دلیل جلوگیری از ورود دام غیرمجاز را در دستور کار داریم و با افرادی که دام‌ها را بیش از ظرفیت و غیرمجاز در مراتع رها کنند برخورد می‌کنیم.

وی ادامه می‌دهد: در بخشی از مراتع الموت شرقی و غربی و کوهین شاهد ورود دام غیرمجاز و بدون پروانه‌ی چرا هستیم که توسط ماموران با آن‌ها برخورد می‌شود و محدودیت‌هایی برای چرای دام در این مناطق وجود دارد.

¢ توقف روند بیابانی شدن اراضی دشت قزوین

مدیرکل منابع طبیعی استان قزوین تصریح می‌کند: در بخش بیابان با اقدامات فوق منطقه و تبدیل چرای دام نشین به دام سبک شاهد برگشت پوشش گیاهی به منطقه هستیم.

اسدالهی در ادامه گریزی به وضعیت کند شدن بیابانی شدن بخش‌هایی از مناطق استان می‌زند و می‌گوید: با اقدامات انجام شده در راستای کاهش وسعت مناطق بیابانی شاهد روند کند شدن و متوقف شدن اراضی بیابانی هستیم.

وی تصریح می‌کند:‌ با مدیریت چرای دام، تقویت پوشش گیاهی و قرق در منطقه شاهد کنترل شرایط بیابانی هستیم.

وی همچنین با اشاره به بارش‌های اخیر و احیای تالاب اله آباد می‌گوید: طی سال‌های اخیر شاهد خشکی این تالاب و از بین رفتن آن بودیم که خوشبختانه با بارش‌های سیل آسای اخیر دوباره شاهد احیای آن و افزایش رطوبت در منطقه هستیم.

به گفته این مسئول اگر رطوبت این مکان حفظ شود شاهد برخاستن ریزگردها نخواهیم بود.

مدیرکل منابع طبیعی استان به طرح 50 هزار هکتاری این اداره در تالاب اله آباد اشاره می‌کند می‌گوید: در قالب یک برنامه 10 ساله و طرح 50 هزار هکتاری با یکسری عملیات قرق محدود و مطلق و بذرپاش و بوته کاری و محدودیت ورود دام قرار است اقداماتی در سطح منطقه صورت گیرد.

وی تاکید می‌کند: این طرح بایستی با مشارکت و همکاری امور آب، محیط زیست جهاد کشاورزی و مردم صورت گیرد.

¢ بارندگی نباید باعث غفلت از مدیریت منابع آب شود

وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اینکه نبایستی به بارندگی‌های امسال دلخوش بود و نسبت به منابع آب مدیریت نداشت، تاکید می‌کند: هنوز هم سفره‌های زیرزمینی دشت قزوین فقیر هستند و نباید بارندگی‌ها باعث شود که از مدیریت منابع و برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی غافل شویم.

وی همچنین با اشاره به اینکه امسال به دلیل بارش‌ها شاهد تقویت پوشش گیاهی هستیم، تصریح می‌کند: شرایط برای آتش‌سوزی در مراتع استان فراهم است و بایستی در این راستا بهره‌برداران مرتعی و کشاورزان و مردم و چوپانان مراقبت بیشتری داشته باشند تا شاهد آتش‌سوزی در سطح مراتع استان نباشیم.

¢¢¢

واقعیت این است که بدون حفاظت از منابع آب، خاک، پوشش گیاهی و بهره‌برداری بهینه از آن‌ها نمی‌توان به توسعه پایدار و تولید مطمئن در کشاورزی رسید. توسعه کشاورزی که به منظور تولید غذا و درآمد بیشتر و ایجاد اشتغال انجام می‌گیرد، راهی برای پایداری تولید غذایی و حفظ منابع طبیعی است. متاسفانه در حال حاضر، منابع تجدید شونده مانند آب، خاک، جنگل و مرتع، روند تجدید نشدن را می‌پیمایند یا تجدید آن‌ها از یک نسل و چند نسل بیشتر می‌شود. بنابراین اگر معتقدیم منابع طبیعی بستر کشاورزی و حتی بستر حیات است، باید همکاری و هماهنگی همه ارگان‌های دولتی و بهره‌برداران خصوصی و همه اقشار مردم در چارچوب عزمی ملی بروز یابد و این مساله، جز با شناخت و آگاهی دادن به آن‌ها میسر نمی‌شود. منابع طبیعی هر جامعه ثروت خدادی آن جامعه است که فقط به نسل حاضر تعلق ندارد، بلکه میراثی است، که باید برای آیندگان باقی بماند. اگر بخواهیم آینده بهتری داشته باشیم باید در راه حفظ، احیا و توسعه این منابع بیش از پیش بکوشیم؛ در غیر این صورت جهانی آلوده، همراه با فقر گرسنگی و محیطی زیستی آلوده خواهیم داشت.


 


چهارشنبه 25 ارديبهشت 1398
03:57:03
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT