بیمه‌ها، ماماها را حمایت نمی‌کنند


جامعه مامایی حامی ندارد


 

 

 

مریم بهبهانی‌فر

تولد نوزاد، یکی از باشکوه‌ترین و لذت‌بخش‌ترین لحظات زندگی برای مادران است و مامایی شغلی است که با ثبت این لحظه مهم گره خورده و این حرفه در نوع سنتی به اندازه طول حیات بشر، قدمت دارد.

در اذهان عمومی، ماما تنها یک نوع پرستار و یا یک دستیار پزشک است و این تصور درستی نیست؛ چرا که امروزه مامایی دانشی بر پایه آموزش، تحقیق، پیشگیری، تشخیص و درمان است و در بسیاری از کشورها نیز یک زیرشاخه پزشکی به شمار می‌رود.

یک ماما در مراقبت‌های بلوغ، قبل از بارداری، دوران بارداری، پس از زایمان، یائسگی و حتی مراقبت از نوزاد تبحر دارد و به جامعه زنان مشاوره‌های ارزشمندی می‌دهد و مهمتر آن که به مادر باردار کمک می‌کند تا از بارداری و زایمان تجربه رضایت‌بخشی به دست بیاورد.

یک ماما بسیاری از جنبه‌های حاملگی را پوشش می‌دهد و با مهارت ارتباطی خوبی که دارد شرایط پراسترس را به خوبی برای مادر باردار مدیریت کرده و بارداری و زایمان مطلوبی برای او به ارمغان می‌آورد. به طور معمول نیز زنان دارای تداوم مراقبت‌های مامایی، بیشتر احتمال دارد که زایمان طبیعی را تجربه کنند و احتمال ابتلا به افسردگی پس از زایمان در آنها کمتر است.

البته ماما به غیر از مسایل مربوط به زنان باردار وظایف دیگری نیز دارد که از جمله آنها می‌توان به راهنمایی و مشاوره بهداشتی زنان و دختران، راهنمایی زنان در امر تنظیم خانواده، انجام معاینات لازم از زنان و تشخیص موارد غیرطبیعی و بیماری‌های زنانه اشاره کرد و در صورت بروز مشکل بیمار را به پزشک متخصص ارجاع می‌دهد.

روز جهانی ماما فرصتی شد تا پای درد و دل‌های چند تن از ماماهای استان بنشینیم؛ به رسمیت نشناختن ماماها در برخی بیمارستان‌ها، عدم همراهی سازمان‌های بیمه‌گر با ماماها و نبستن قرارداد با آنها، عدم شناخت جامعه از این قشر مهمترین چالش‌هایی بود که این بانوان به آن اشاره کردند.

¢ جامعه مامایی دیده نمی‌شود

رئیس انجمن مامایی استان در گفت‌وگوی اختصاصی با ولایت در معرفی این حرفه اظهار می‌کند: مامایی آکادمیک در ایران حدود یکصد سال قدمت دارد. پیش از آنکه در ایران متخصصی برای زنان باشد، ماماها همیشه همراه مادران باردار بودند و در تمام دنیا نیز زایمان طبیعی توسط ماما انجام می‌شد.

پری لطفی‌پور تصریح می‌کند: اگرچه ماماها علاوه بر خدمات زایمان و مراقبت‌های بارداری برای مادران باردار در شناسایی بیماری‌های زنان، مشاوره بلوغ و حتی شناخت زودهنگام سرطان‌های شایع می‌توانند ایفای نقش کنند و به بانوان و دختران جوان مشاوره‌هایی ارایه دهند، ولی در جامعه امروز، این قشر کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد.

او با اشاره به افزایش میزان سزارین در ایران عنوان کرد: پس از انقلاب میزان سزارین‌های کشور به 85 درصد در استان‌ها و در تهران تا یکصد درصد رسید؛ به گونه‌ای که ایران در انجام زایمان‌های سزارین در رتبه‌ی دوم جهان قرار گرفت که سازمان بهداشت جهانی با این آمار مخالف بود، چرا که زایمان‌های سزارینی اغلب برای مادر و نوزاد عارضه‌هایی به همراه دارد.

این بانوی ماما بیان کرد: وقتی علت افزایش زایمان‌های سزارینی در ایران مورد بررسی قرار گرفت، از آنجایی که زایمان‌ها توسط متخصصان زنان انجام می‌گیرد و آنها نیز اغلب عضو هیات علمی دانشگاه هستند و فرصت لازم را ندارند که برای مادر باردار وقت اختصاص دهند و با توجه به اینکه زایمان سزارینی برنامه‌ریزی شده انجام می‌گیرد، از این‌رو پزشکان مادران باردار را به زایمان سزارینی سوق می‌دهند.

لطفی‌پور خاطرنشان می‌کند: مادران باردار نیز اغلب به دلیل عدم آگاهی و ترس از زایمان طبیعی، زایمان سزارین را ترجیح می‌دهند، در حالی که رسالت ماما این است که اعتمادبه‌نفس مادر باردار را تقویت کند و او را برای یک زایمان طبیعی و در عین حال لذتبخش آماده کند.

او با بیان این مطلب که مادر باردار باید از استرس به دور باشد؛ چرا که هرگونه استرسی از راه بند ناف به جنین منتقل می‌شود، می‌افزاید: یکی از رسالت‌های ماما ارایه آموزش‌هایی در زمینه‌ی بهداشت روحی روانی به مادر باردار است؛ البته در انجمن مامایی می‌توان با برگزاری دوره‌های آموزشی برای مادران باردار و ارایه‌ی آموزش‌هایی در زمینه‌ی رعایت بهداشت فردی، تغذیه‌ی مناسب، بهداشت دوران بارداری و انجام نرمش‌های مناسب این دوران و برنامه‌ریزی برای زایمان، با روش‌های کاهش درد، استرس را در مادر باردار کاهش داد.

¢ قراردادهای ماما لغو شده است

این بانوی ماما ادامه می‌دهد: به طور معمول ماما با ارایه‌ی آموزش و مشاوره به مادر باردار، آگاهی او را افزایش می‌دهد و به او تفهیم می‌کند که این‌ها دردهای مادر شدن است و با همین آموزش‌ها درد زایمان طبیعی برای مادر کمتر می‌شود.

او با اشاره به لغو قراردادهای ماماهای قزوین در برخی بیمارستان‌ها عنوان کرد: در شرایط فعلی که برای پزشکان متخصص محدودیت‌هایی قایل شده‌اند و زایمان‌های سزارین را کاهش داده و به آنها الزام کرده‌اند که زایمان‌ها باید به صورت طبیعی باشد و تنها در موارد خاص و اضطراری باید بیمار را سزارین کنند و پزشکان متخصص دیگر از ماماها استفاده نمی‌کنند و همین منجر شده که بیمارستان‌ها قراردادهای خود را با ماماها لغو کنند و مادران باردار تنها در اختیار پزشکان متخصص قرار می‌گیرند که این اجحاف در حق جامعه مامایی است.

رئیس انجمن مامایی قزوین تاکید می‌کند: در پی اطلاع‌رسانی‌هایی که درباره‌ی عوارض زایمان سزارین شده بود در دوره‌ای میزان زایمان طبیعی افزایش یافت، ولی در پی بی‌توجهی به ماما و سپردن تمامی مراحل زایمان به پزشکان متخصص دوباره شاهد افزایش زایمان‌های سزارینی هستیم و این‌ها منجر به کمرنگ شدن نقش ماما در مراحل زایمان می‌شود.

لطفی‌پور یادآور می‌شود: مردم باید با وظایف جامعه مامایی آشنا شوند، چرا که یک ماما از زمانی که جنین درون رحم مادر است تا زمان بزرگسالی و سالمندی می‌تواند همراه او باشد و بویژه هنگام زایمان کمک می‌کند که مادر لحظات شیرینی را تجربه کند.

او با بیان این مطلب که سرطان سینه در زنان رو به افزایش است، بیان می‌کند: سطح اول معاینات مربوط به این بیماری در تخصص ماما است و یک خانم با مراجعه به ماما در صورت آگاهی زودهنگام از بیماری خود و ارجاع به پزشک متخصص میزان عوارض ناشی از سرطان سینه در او کاهش می‌یابد.

این بانوی ماما یادآور می‌شود: در برخی کشورها، پزشک متخصص زنان اجازه‌ی ویزیت مادر باردار را ندارد و مادر باردار باید به ماما مراجعه کند و تنها در صورتی که مادر در شرایط اضطراری قرار گیرد با دستور ماما به پزشک متخصص ارجاع داده می‌شود.

لطفی‌پور با اشاره به عدم همراهی سازمان‌های بیمه‌ای جامعه مامایی عنوان می‌کند: متاسفانه بیمه‌های تکمیلی نه تنها در هزینه‌های بیمارستانی، فصلی برای پرداخت هزینه‌های مامایی در نظر نمی‌گیرند حتی هزینه آزمایشی که ماما برای مراجعه‌کننده می‌نویسد را نیز پرداخت نمی‌کند؛ از این‌رو بیماران برای دریافت خدمات ساده درمانی نیز باید به پزشک متخصص مراجعه کنند. در بیمارستان نیز برای کاهش هزینه‌های زایمان خود از انتخاب ماما صرف‌نظر می‌کنند.

او اضافه می‌کند: با توجه به اینکه ماما خدمات مطلوبی به مادران باردار ‌و بانوان ارایه می‌دهد، انتظار می‌رود دولت در زمینه‌ی تقویت فرهنگسازی در جامعه نسبت به افزایش اعتماد مردم به این قشر ورود کند تا مردم نسبت به توانمندی جامعه مامایی آگاهی پیدا کنند.

¢ نقش جامعه مامایی در جامعه کمرنگ شده است

این بانوی ماما خاطرنشان می‌کند: عدم حمایت مسئولان از جامعه مامایی، جلوگیری از فعالیت آنها در بیمارستان‌ها موجب شده نقش جامعه مامایی در جامعه کمرنگ شود و چنانچه این روند ادامه پیدا کند جمعیت ماماهای بیکار افزایش پیدا می‌کند.

لطفی‌پور یادآور می‌شود: اگر سازمان‌های بیمه‌ای در قراردادهای بیمه‌های تکمیلی پرداخت هزینه مامایی را هم منعقد کنند، بدون شک مراجعات مردم به ماماها افزایش می‌یابد و با برخورداری از تکنیک‌هایی که به بانوان ارایه می‌شود، آنها می‌توانند یک زایمان طبیعی خوشایند را تجربه کنند و از عوارض ناشی از زایمان سزارین مصون بمانند.

¢ ماماها برای مادران باردار دوره‌ی آموزشی برگزار می‌کنند

موسس مرکز خدمات مشاوره و خدمات مامایی مهر و مادر نیز درباره‌ی نقش مادر در سلامت مادران باردار اظهار می‌کند: بسیاری از بانوان مراقبت‌های بارداری را از مادران خود و یا یکی از نزدیکان خود که تجربه زایمان داشته‌اند، فرا می‌گیرند که متاسفانه در موارد زیادی این آموزش‌ها با خرافات و عقاید اشتباه همراه بوده و لازم است بانوان از آموزش‌های جدیدی برخوردار شوند؛ از این‌رو جامعه مامایی نسبت به برگزاری کلاس‌های آمادگی زایمان اقدام کرده و در آنجا به مادران باردار آموزش می‌دهند که چگونه از خود مراقبت کنند و آنها را با تمامی مشکلات مربوط به این دوران آشنا می‌کنند.

تکتم سادات زرآبادی با اشاره به مزایای دوره‌های آموزشی که از سوی ماماها برای مادران باردار برگزار می‌شود، تصریح می‌کند: این دوره‌های آموزشی اعتمادبه‌نفس مادران را تقویت می‌کنند و میزان استرس مادران باردار را کاهش می‌دهد.

او عنوان می‌کند: کلاس‌های آمادگی زایمان از هفته 20 بارداری در مراکز مشاوره و خدمات مامایی و یا برخی بیمارستان‌های دوستدار مادر برگزار می‌شود و اغلب نیز در 8 جلسه هستند.

این مربی کلاس‌های آمادگی زایمان و ورزش‌های آبی در بارداری بیان می‌کند: در دوره‌های آموزشی آمادگی برای بارداری علاوه بر آگاهی مادر از تغییرات آناتومیک و فیزیولوژیکی در پایان هر کلاس نیز تمرینات ورزش و ریلکسیشن‌هایی برای ایجاد آرامش انجام می‌شود که برای یک مادر باردار بسیار مفید است.

زرآبادی با اشاره به دیگر خدماتی که یک ماما به مادر باردار ارایه می‌دهد، می‌افزاید: در دوره‌های آموزشی بارداری درباره‌ی تغذیه این دوران بایدها و نبایدهای تغذیه‌ای گوشزد می‌شود که این‌ها می‌تواند در سلامت‌ مادر باردار و جنین بسیار اثرگذار باشد.

او با اشاره به اهمیت توجه به بهداشت روانی و جسمی در دوران بارداری و همچنین توجه به رشد و تکامل جنین می‌گوید: یکی از آموزش‌هایی که ماماها به مادران باردار می‌دهند، در زمینه‌ی بهداشت روانی و جسمی است که می‌تواند برای او بسیار مفید واقع شود و میزان استرس‌های مادر باردار را کاهش دهد.

این بانوی ماما ادامه می‌دهد: یک ماما در صورت برقراری با مادر باردار او را با علایم خطرهای دوران بارداری و راه‌های کاهش درد زایمان آگاه می‌کند و این‌ها منجر می‌شود که از مراجعه‌های غیرضروری مادر باردار به مطب‌ها و بیمارستان‌ها جلوگیری به عمل آید.

زرآبادی معتقد است: یک ماما با آگاه‌سازی مادر باردار نسبت به تفاوت‌های زایمان سزارین و زایمان طبیعی و تشریح مزایا و معایب این نوع زایمان‌ها و بویژه روش‌های کاهش درد زایمان مادر باردار را برای یک زایمان خوشایند آماده کند.

او ادامه می‌دهد: یک ماما حتی پس از زایمان نیز همراه مادر است و چگونگی مراقبت‌های پس از زایمان را به او آموزش می‌دهد که این نیز از بروز برخی بیماری‌ها و خطرات احتمالی جلوگیری می‌کند.

این بانوی ماما همچنین خاطرنشان می‌کند: اگرچه در دوره‌های آموزشی که ماماها برای مادران باردار برگزار می‌کنند، چگونگی شیردهی به نوزاد، مراقبت‌های نوزاد و علایم خطر نوزاد را آموزش می‌دهند، اما جامعه کمتر به این قشر اعتماد دارند و به هنگام بارداری کمتر به سراغ ماما می‌روند که ما انتظار داریم این جامعه بیشتر دیده شوند تا مشکلات ناشی از زایمان‌ها نیز کاهش پیدا کند.

¢ ماماها در نظام سلامت نقش کلیدی دارند

عضو هیات مدیره جمعیت مامایی استان نیز درباره‌ی جایگاه و نقش ماما در جامعه اظهار می‌کند: این قشر در جامعه اهمیت بالایی دارند و از طریق این حرفه می‌توان خدمات ارزنده‌ای به مادران و خانواده ارایه کرد.

گل علی‌زاده با بیان اینکه ماماها در راستای تامین سلامت مادر و نوزاد فعالیت می‌کنند؛ تصریح می‌کند: بها دادن به جایگاه ماما در جامعه در حقیقت به معنای بها‌ دادن به سلامت افراد جامعه است؛ چرا که ماماها نقش کلیدی و پیشگیرانه در نظام سلامت جامعه دارند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی می‌افزاید: جامعه مامایی به دنبال حفظ سلامت مادر، نوزاد و منافع مردم است و حتی در سال 2019 شعار روز جهانی ماما با همین محوریت و شامل: ماما حافظ حقوق زنان انتخاب شده است که این شعار اهمیت جایگاه ماما را در حفظ حقوق سلامت باروری و سلامت کلی زنان نشان می‌دهد.

کل علی‌زاده با بیان اینکه زنان، محور خانواده هستند و خانواده هسته اصلی جامعه به شمار می‌روند، عنوان می‌کند: اگر به دنبال آن هستیم که جامعه‌ی سالمی داشته باشیم، باید ابتدا خانواده‌های سالم داشته باشیم.

او با بیان این مطلب که متاسفانه کشور با روند سالخوردگی جمعیت روبرو شده اضافه می‌کند: درباره‌ی سالمندی جمعیت، خطرات، پیامدهای منفی آن برای جامعه در سایر زمینه‌های سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی نگرانی‌هایی وجود دارد و اگر زاد و ولد رواج نداشته باشد و جمعیت کشور به سمت جمعیت جوانی حرکت نکند تا سال 1430 حدود 30 درصد از جمعیت کشور را افراد سالمند تشکیل خواهند داد. بر همین اساس مقام معظم رهبری در سال 1393 براساس بند یک اصل 100 قانون اساسی به طور رسمی سیاست‌های کلی جمعیت را ابلاغ کردند.

او می‌افزاید: در راستای فرمایشات مقام معظم رهبری برای بحث افزایش جمعیت، ماماها می‌توانند به عنوان مهمترین ابراز در مراکز درمانی به کار گرفته شوند و در ارایه‌ی مراقبت‌های قبل از زایمان و مراقبت‌های دوران بارداری و جلوگیری از مرگ‌ و میرهای ناشی از بارداری و مراقبت‌های حین زایمان و انجام زایمان فیزیولوژیک و ارایه‌ی مراقبت‌های پس از زایمان و کاهش مرگ و میر نوزادان، حذف بیماری کزاز و اصلاح الگوهای تغذیه‌ای و آموزش خودمراقبتی به مردم نقش بسزایی ایفا کنند.

¢ سازمان‌های بیمه‌گر با ماماها قرارداد نمی‌بندند

این بانوی ماما اضافه می‌کند: با توجه به اینکه هزینه ارایه‌ی خدمات توسط ماما بسیار کمتر از متخصصان زنان هست و خدمات آنها همراه با آموزش است، در صورتی که اگر خدمات مامایی تحت پوشش سازمان‌های بیمه‌گر قرار گیرند ماماها می‌توانند نقش مهمی در کاهش هزینه زاد و ولد ایفا کنند که علاوه بر افزایش کیفیت خدمات و افزایش رضایتمندی مردم و کاهش نگرانی مردم از هزینه‌های زایمان، هزینه‌های سازمان‌های بیمه‌گر نیز کاهش می‌یابد.

گل علی‌زاده می‌گوید: به نظر می‌رسد یکی از دلایل میزان مراجعه مردم به قشر ماما همین موضوع عدم انعقاد قراردادهای سازمان‌های بیمه‌گر با ماماها باشد؛ چرا که مراجعه مردم به ماماها موجب افزایش هزینه‌های درمانی آنها می‌شود.

او ادامه می‌دهد: در مصوبه شورای عالی بیمه که در آذرماه 1394 به تصویب رسیده، بنا بود پوشش بیمه خدمات مامایی در دستور کار قرار گیرد؛ ولی این مصوبه تاکنون اجرایی نشده و دفاتر کار مامایی که بنگاه‌های اقتصادی کوچک محسوب می‌شوند نیز در حال تعطیلی هستند که تعطیلی این دفاتر حوزه سلامت را با چالش روبرو می‌کند.

عضو هیات مدیره جمعیت مامایی استان با بیان اینکه برای ورود‌ به عرصه و بیمه نیازمند تامین زیرساخت‌هایی همچون استقرار گایدلان‌ها، نظام ارجاع هستیم، می‌افزاید: در حال حاضر با تحقق این دو مورد امیدواریم در نظام ارجاع، جایگاه ماما به خوبی دیده و تبیین شود و امکان عقد قرارداد با سازمان‌های بیمه‌گر فراهم گردد.

گل‌علی‌زاده با تاکید بر این مطلب که فرهنگ متخصص‌گرایی در جامعه می‌تواند یکی از دلایل عدم مراجعه زنان به ماماها باشد، عنوان می‌کند: متاسفانه مردم  عادت کرده‌اند برای حل هر نوع بیماری کوچک به متخصص و فوق‌تخصص مراجعه کنند، البته با استقرار نظام ارجاع اولین گام مراجعه زنان برای دریافت مراقبت‌های بهداشتی، ماماها خواهند بود که این روش هزینه‌های دولت در حوزه سلامت، هزینه‌های مربوط به خانواده را کاهش می‌دهد.

او با اشاره به دیگر نقش‌های ماماها در حل مشکلات حوزه سلامت بیان می‌کند: نکته مورد توجه، بالا بودن آمار زایمان‌های سزارین در برخی شهرها است، در حالی که سزارین جان مادر و نوزاد  را تهدید می‌کند و مخاطرات زیادی را به همراه دارد. به ویژه اینکه اگر مادر بدون دلیل سزارین شود، در این صورت مادر و نوزاد را به سمت بیماری‌های متابولیک مانند چاقی، فشار خون و دیابت سوق خواهد داد. این بانوی ماما اضافه می‌کند: در حال حاضر در اغلب کشورهای پیشرفته زنان به زایمان طبیعی‌ ترغیب می‌شوند و زایمان آن‌ها نیز توسط ماما و به صورت فیزیولوژیک در حال انجام است و متخصصان زنان تنها در موارد غیرطبیعی و اضطراری عامل انجام زایمان به روش سزارین هستند، این‌‌ها نشان می‌دهد تدوین قوانین به صورت مستند می‌تواند موجب کاهش آمار سزارین شود.

گل‌علی‌زاده با بیان این مطلب که با توجه به شرایط اقتصادی کشور صرفه‌جویی در هزینه‌ها یک ضرورت است، می‌گوید: از آنجایی که در کشور از ماماهای آموزش دیده و با تجربه‌ای برخوردار هستیم که می‌توانند زایمان‌های طبیعی را به خوبی انجام دهند و از این طریق می‌توان با کاهش زایمان‌های سزارین، هزینه‌های درمانی در حوزه زایمان را کاهش داد و از عوارض زایمان سزارین جلوگیری کرد که باید به این قشر توجه بیشتری شود و حضور ماما در مراکز درمانی پررنگ‌تر شود.

او با تاکید بر این مطلب که با شرایط فعلی به نظر می‌رسد که باید نقش ماما در توسعه زایمان طبیعی احیا شود، خاطرنشان می‌کند: متاسفانه جایگاه واقعی ماما در نظام سلامت به خوبی دیده نشده و در اجرای شرح وظایف ماما کوتاهی‌هایی صورت می‌گیرد.

این بانوی ماما ادامه می‌دهد: استفاده از عنوان مراقب سلامت برای ماماهای شاغل در مراکز جامع سلامت منجر به سردرگمی بانوان شده؛ چرا که آن‌ها با این عنوان مانوس نیستند و عنوان ماما برای آن‌ها آشناتر است و این‌ها سبب شده که آن‌ها از مراکز بهداشتی به سمت مطب‌های متخصصان سوق داده شوند که در این صورت نیز باید هزینه‌های بیشتری را متحمل شوند، در حالی که همین خدمات را می‌توانند با هزینه کمتر از ماما دریافت کنند.

گلی‌علی‌زاده یادآور می‌شود: این موضوع در استفاده از ظرفیت‌های مامایی به منظور ازدیاد جمعیت خطای استراتژیک است، چرا که ماماها در حال حاضر در مراکز بهداشتی به خدماتی می‌پردازند که بیشتر در حیطه وظایف کارشناسان بهداشت خانواده تعریف شده و این موضوع اتلاف منابع است.

او بیکاری فارغ‌التحصیلان مامایی را از دیگر دغدغه‌های مهم جامعه مامایی عنوان و خاطرنشان می‌‌کند: در حال حاضر جذب این گروه در مراکز درمانی با مشکلاتی روبرو است.

البته وزیر بهداشت و درمان تاکید دارند که با توجه به وجود فارغ‌التحصیلان زیاد در رشته‌ مامایی باید جایگاه ویژه‌ و جدیدی برای خدمات ماماها دیده شود، به گونه‌ای که در کشور مامای بیکار نداشته باشیم و امیدواریم این تاکید مقام عالی وزارت برای جامعه مامایی نویدبخش باشد.


 


سه شنبه 24 ارديبهشت 1398
03:53:08
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT