چرخه خشونت از دیدگاه روانشناختی


سینا آذری
خشونت‌های کلامی و زبانی، پیش‌مقدمه خشونت‌های جسمی‌اند. این را دیگر همه می‌دانند که خشونت، زمانی شکل می‌گیرد که تفکر از حرکت باز ایستد، آزاداندیشی به بند کشیده شده و نفرت جای عشق را فرا گیرد. به قول دکتر محمود صادقی، روانشناس؛ چنین هیجان، رفتار و عملکردی را هیچ هدفی نیست الا از پای درآوردن، مقهور کردن، ذلیل ساختن و تحقیر دیگری که با رویکردی خصمانه و به هر نحو ممکن در صدد استیلا بر آن و شکستن تمامیتش می‌باشد. به گفته‌ی این استاد روانشناسی؛ هیچ دوره‌ای از تاریخ بلند بشری را نمی‌توان سراغ گرفت که از خشونت تهی باشد، چرا که همیشه خشونت از مهمترین ابزارهایی بوده که در خدمت اربابان قدرت قرار داشته و اقتدار و کسب و تجربه آن خواست نامیمونی بوده که جان‌ها در مسلخ تعفن‌انگیز آن بر دار شده‌اند. از اسطوره هابیل و قابیل گرفته تا خدایان خشونت اعصار کهن و درمان‌های ددمنشانه بیماران روانی ‌در دوره‌ی نه چندان دور در اروپا، از زندان‌های تمام مستبدان تا سیاه چاله‌های دیکتاتورها، همیشه زمان از بوی مشمئز‌کننده خشونت آکنده بوده است! صادقی می‌گوید: از وقتی که زمین به مایملک و اسارت آدمی در آمد، جان آدمی برای بقای مالکان و توسعه قدرتشان هیچ شأن و منزلتی نداشت مگر در اطاعت و فرمانبرداری محض، برای اعمال سلطه‌شان و برای نایل آمدن بدان قوانین نوشته و نانوشته‌ای را آفریدند و خشونت را زایاندند، تا روزگاری که خشونت ابزار گرانسنگی شده تا چرخ‌های انسان‌کش نظام سرمایه، جان گرفته و با شتاب بچرخد. از جستجوی طلا در دره‌های مرگ تا شهر افسونگر هالیوود که مسلخی ساختند خوش آب و رنگ و بزک شده تا شرف، حیثیت و آزادی آدمی را در مقابل بت‌های تراشیده شده نحس سرمایه‌داری ذبح کنند و چه سلاحی برنده‌تر از مهمات ‌ویرانگر جامعه به اصطلاح مدرنی که شرفش در سود و حفظش در پایمال ساختن قداست انسانی است که خشونت سفید و متمدنانه‌ای را ترویج دهد تا بیشتر از روز پیشین ترغیب به جمع کردن، ولو با نادیده گرفتن معیارهای انسانی باشد، چه ماهیت نظام سرمایه‌داری در آن خلاصه می‌شود. ** مراحل چرخه خشونت روانی در نظریه‌های ارتباطات، علوم اجتماعی و روانشناسی؛ هر نوع رفتاری که می‌کوشد به هر بهانه‌ای مانند دوست داشتن، مهم بودن، حسادت و عشق طرف مقابل را تحت کنترل قرار دهد، اولین مرحله خشونت، ایجاد تنش است. در این مرحله، تنش افزایش می‌یابد و ارتباط بین طرفین مخدوش می‌شود. قربانی خشونت می‌ترسد و احساس می‌کند که نیاز دارد فرد خشونت‌گرا را تسکین دهد، آرام کند و در نهایت با او آشتی کند. در مرحله‌ی دوم، حادثه اتفاق می‌افتد. فرد خشونت‌ورز به صورت کلامی، احساسی یا فیزیکی به وسیله عصبانیت، سرزنش کردن، جر و بحث کردن، تهدید کردن یا ایجاد ترس و وحشت به خشونت‌ورزی یا سوءاستفاده از طرف مقابل اقدام می‌کند. مرحله‌ی سوم این چرخه مصالحه است؛ یعنی فرد خشونت‌ورز به سرعت پشیمان می‌شود و شروع می‌کند به عذرخواهی، بهانه آوردن، سرزنش قربانی برای عصبانی کردنش و رد کردن اینکه اساسا خشونتی اتفاق افتاده یا گفتن اینکه این اتفاق به آن بدی که قربانی ادعا می‌کند هم نبوده است. مرحله‌ی چهارم آرامش است؛ انگار نه انگار که اتفاقی افتاده، طرفین آن را فراموش می‌کنند و به فاز زندگی شیرین و ماه عسلی برمی‌گردند. ** آمارهای رسمی از همسرآزاری رئیس سازمان پزشکی قانونی مشهد گفت: در سال 95 تعداد همسرآزاری حدود 14 درصد بوده است که این معضل حدود 2/3 درصد نسبت به سال 94 افزایش داشته است. دو سال پیش بود که علی هادی‌زادگان در نشست تخصصی جهان به سوی امنیت و عدالت برای زنان اظهار داشت: در پژوهشی که در پزشکی قانونی از افرادی که به دلیل همسر‌آزاری مراجعه کرده بودند صورت گرفت، مشاهده شد میزان شیوع اختلال روانی در همسرآزاری بسیار است. وی افزود: در بررسی مرکز تحقیقات پزشکی قانونی که در 28 استان کشور انجام شد، مشخص گردید، حدود 66 درصد خانواده‌هایی به علت نزاع مراجعه کرده بودند، حداقل یک بار در زندگی مشترک خشونت را تجربه کرده‌اند. رئیس سازمان پزشکی قانونی مشهد بیان کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد که 52 درصد خشونت روانی و کلامی، 8/37 درصد خشونت فیزیکی و 2/10 درصد خشونت جنسی بوده است، همچنین علت مراجعه 22 درصد از بانوان به پزشکی قانونی، همسرآزاری بود. هادی‌زادگان با اشاره به اینکه همسرآزاری در زنان و مردان جوان بیشتر دیده می‌شود، گفت: بیشتر زنان آسیب‌دیده در سنین 20 تا 35 سال و بیشتر مردان نیز کمتر از 40 سال سن داشته‌اند، همچنین شاغل بودن زن و افزایش درآمد خانواده در میزان کاهش خشونت موثر بوده و میزان خشونت در بین خانواده‌هایی با میزان تحصیلات پایین، بیشتر است. وی اضافه کرد: بیشتر زنانی که به دلیل همسرآزاری به پزشکی قانونی مراجعه کرده‌اند، دارای تحصیلات ابتدایی هستند و زنان با تحصیلات عالی، کمترین فراوانی را دارند؛ بر اساس نتایج حاصله یکی از علل خشونت اعتیاد است و نیمی از مردانی که به همسر آزاری اقدام کرده‌اند، اعتیاد به مواد مخدر داشته‌اند، همچنین درآمد پایین خانواده در میزان خشونت تاثیرگذار است. رئیس سازمان پزشکی قانونی مشهد گفت: در سال 94 حدود 564 هزار و 223 نفر به دلیل نزاع به مراکز پزشکی قانونی کشور مراجعه کرده‌اند که از بین آنها، 173 هزار 922 نفر یعنی بیش از 30 درصد مراجعه‌کنندگان خانم بوده‌اند و 69 درصد مراجعات توسط آقایان است. هادی‌زادگان با اشاره به اینکه 547 هزار و 28 نفر به دلیل نزاع به مراکز پزشکی قانونی مراجعه کرده بودند که 68 درصد مردان و 1/31 درصد خانم‌ها هستند، متذکر شد: این آماری است که مراکز انتظامی و قضایی به مراکز پزشکی قانونی تحویل داده‌اند، با توجه به عدم اطلاعات خانم‌ها که به مراکز پزشکی قانونی مراجعه نمی‌کنند، کاملا صحیح نیست. رئیس سازمان پزشکی قانونی مشهد گفت: در سال 95 تعداد همسر آزاری حدود 14 درصد بوده است که این معضل حدود 2/3 درصد نسبت به سال 94 افزایش داشته است. ** روایاتی واقعی از زندگی‌های واقعی پرونده خشونت‌های کلامی و همسرآزاری را در صفحه «مخمل آبی» پی خواهیم گرفت. در این مسیر روایت‌هایی واقعی از زندگی گذشته و حال زنان و مردان قربانی خشونت و آزار و همچنین نظرات کارشناسی اهل فن را نقل خواهیم کرد تا نوری در ظلمات جهل باشد و شاید بتواند مواردی از این خشونت و آزار دیگری را کم کرده یا کلا رفع نماید. به امید آن روز.

دوشنبه 19 فروردين 1398
03:45:42
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT