گرایش زنان به سیگار؛ رقابت جنسیتی یا شخصیت اجتماعی


میثم مالمیر
چند سالی است که زنانه شدن اعتیاد در قزوین، در محافل مختلف اجتماعی و فرهنگی مطرح می‌شود. آن چه در این میان مورد بحث و اختلاف نظر قرار دارد؛ علل اصلی در گرایش زنان به اعتیاد است. برخی از مسئولان معتقدند که فقر و افسردگی زمینه‌ی گرایش زنان به اعتیاد را افزایش می‌دهد. برخی کارشناسان معتقدند که تمایل به جلوه‌های زنانگی به منظور خوش اندامی و تناسب اندام باعث شده تا زنان در دام اعتیاد اسیر شون د. برهمین اساس تاکنون یک نظر جامعی در خصوص علل گرایش زنان به اعتیاد وجود ندارد و در این میان متاسفانه آمارهایی که اعلام می‌شود؛ استعمال سیگار و قلیان را دربرنمی‌گیرد. به عبارت دیگر سیگار، اعتیاد محسوب نمی‌شود و این درحالی است که روز به روز دختران و زنان به استعمال بیشتر سیگار و قلیان روی می‌آورند و مشاهده این پدیده در ملاءعام بیشتر از گذشته آشکار گشته است. به این بهانه به سراغ زهرا غلامرضایی معاون امور پیشگیری اداره کل بهزیستی قزوین رفتیم تا اعتیاد زنان را مورد واکاوی دقیق‌تری قرار دهیم.  ابتدا از تعداد مراکز درمانی در حوزه اعتیاد صحبت کنید و اینکه نحوه فعالیت آنها چگونه است؟ ما یکسری مراکز اقامتی سرپایی داریم که درمان‌های MMT را انجام می‌دهند. این مراکز با متادون درمانی به صیانت از افراد معتاد می‌پردازد و زمینه‌ی پیشرفت فرد معتاد به مواد پرخطر بعدی ‌را کاهش می‌دهند. این مراکز تحت نظارت علوم پزشکی است و بهزیستی تنها مجوز یک مرکز را بر عهده دارد. مراکز دیگر ما تحت عنوان اقامتی کوتاه‌مدت یا کمپ‌ها نام گرفته که اکنون 22 کمپ در استان قزوین موجود است و از این میان یک کمپ به بانوان اختصاص دارد و از تیرماه 96 در حال فعالیت است.  در خصوص اقدامات مسئولان مربوطه در کمپ‌های ترک اعتیاد بیشتر توضیح دهید. ‌عمده فعالیت ما در کمپ‌ها، به پرهیزمداری اختصاص دارد. به عبارت دیگر، هیچ‌گونه مجوزی برای تجویز داروهای نگهدارنده و داروهای قطع اعتیاد نداریم و بیمار پس از ورود به این مراکز سریعا وارد فرآیند سم‌زدایی می‌شود؛ بعد از این مرحله سایر خدمات درمانی از سرگرفته می‌شود. در سال 96، نزدیک به هشت هزار و 66 نفر در کمپ‌های استان تحت پوشش درمانی قرار گرفتند و از ابتدای سال جاری تاکنون، چهار هزار و 628 نفر تحت درمان قرار دارند.  چه تعداد از این بیماران تحت پوشش درمانی در مراکز کمپ ترک اعتیاد را بانوان تشکیل می‌دهند؟ ‌در سال 96 نزدیک به 121 نفر از بانوان معتاد در مراکز کمپ ترک اعتیاد استان پذیرش شدند که عمدتا با دستور قضایی به این مراکز وارد می‌شدند و تنها 18 نفر از این افراد را داوطلبان ترک اعتیاد به خود اختصاص دادند. عمده بانوانی که به کمپ‌های ترک اعتیاد مراجعه می‌کنند؛ آلوده به هروئین هستند و کمتر از 10 درصد از مراجعین ما مصرف کننده مواد مخدر سنتی هستند. این افراد تحت آسیب‌های اجتماعی فراوانی قرار دارند و برخلاف گزارش نیروی انتظامی استان در شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر که رغبت زنان به مواد مخدر را خوش اندامی و تمایلات جنسی می‌دانست؛ آمارهای ما چنین موضوعی را تایید نمی‌کند و خانم‌های معتاد ما، عمدتا در خانواده‌هایی هستند که آسیب‌های فراوانی به همراه دارد. زنانی که در معرض عواملی مختلفی همچون، نبود پدر، مادر و حتی وجود همسر معتاد هستند، باعث می‌شود تا بیشتر به مواد مخدر آلوده شوند.  میانگین سن زنانی که به مراکز کمپ ترک اعتیاد معرفی می‌شوند؛ چقدر است؟ میانگین سن این زنان بین 20 تا 40 سال است و دو سوم آنها مجرد و یک سوم را متاهلان تشکیل می‌دهند و بیش از 90 درصد آنها زیر دیپلم هستند. ‌ روند ترک اعتیاد برای زنان معتاد به چه صورت است؟ ‌به طور کلی انگیزه ترک اعتیاد در بانوان به مراتب بالاتر از مردان است و ما کم‌تر با چرخه تکراری زنان معتاد برخورد می‌کنیم. ضمن اینکه پیش‌بینی می‌کنیم 10 درصد جامعه هدف ما را زنان معتاد تشکیل می‌دهند که البته این آمار چندان دقیق نیست و ما با یک پدیده اعتیاد پنهان در زنان مواجه‌ایم. حفظ آبرو، مسائل خانوادگی و غیره از جمله مواردی است که باعث شده زنان معتاد کم‌تر به مراکز ترک اعتیاد مراجعه کنند.  یکی از پدیده‌هایی که ما اکنون در قزوین با آن مواجه هستیم؛ استعمال روزافزون سیگار توسط زنان است. جامعه آماری شما به زنانی اشاره دارد که به مصرف مواد مخدر صنعتی و سنتی اعتیاد دارند. اگر بخواهیم استعمال سیگار را به این آمار اضافه کنیم؛ درآن صورت وضعیت استان ما چگونه است؟ به طور حتم این آمار چندین برابر خواهد شد. ضمن اینکه سیگار، قلیان و یا به طور کلی نیکوتین جزو موارد اعتیاد ما به حساب نمی‌آید. اما به نظر بنده علت استعمال سیگار توسط زنان در ملاء‌عام، حفظ پرستیژ اجتماعی و وجود یک احساس رقابت در جامعه زنان با مردان است. متاسفانه این رقابت به غلط تعبیر شده و جایگاه‌های رقابتی بین دختران و پسران به درستی تعریف نشده است. اگر به طور دقیق با این افراد مشاوره کنید؛ خواهید فهمید که معمولا این زنان از مهارت‌های زندگی درستی بهره نبر‌ده‌اند و اعتماد به نفس ضعیفی دارند؛ بنابراین رقابت بین این دوجنسیت و ضعف‌های شخصیتی باعث شده تا این پدیده افزایش یابد. نبود تربیت‌های درست در کانون خانواده باعث شده تا تظاهرات اجتماعی توسط دختران به غلط در جامعه جاری شود و زمینه بروز چنین رفتارهایی را افزایش دهد.  برخی از مسئولان استانی در حوزه زنان و مسائل اجتماعی، معتقدند که عامل ورود زنان نسل جوان به اعتیاد، افسردگی و فقر است. شما به عنوان یک روانشناس تا چه اندازه با این موضوع موافقید؟ وقتی اعلام می‌کنیم که زنان به دلیل افسردگی به اعتیاد روی می‌آورند؛ باید اطلاعات دقیقی داشته باشیم تا بتوانیم استناد کنیم. تا مادامی که چنین جامعه آماری برای افسرده بودن زنان در دست نباشد؛ نمی‌توانیم به این موضوع استناد کنیم؛ البته می‌تواند یکی از عوامل ورود زنان به اعتیاد افسردگی باشد؛ اما کافی نیست و به نظر من مساله اصلی، نبود مهارت‌های زندگی و رقابت‌های شدید و ناسالم بین دو جنسیت آقا و خانم است. در خصوص عامل فقر نیز نمی‌توان با قاطعیت اعلام کرد که دلیل ورود زنان به اعتیاد تلقی شود؛ چرا که خیلی از فقرا و افراد ضعیف جامعه، با اینکه از توان مالی بسیار ناچیزی برخوردارند؛ اما معتاد نیستند.  با اینکه سیگار به عنوان سد ورود به اعتیاد شناخته می شود؛ اما تاکنون هیچ آماری در خصوص اعتیاد زنان به سیگار وجود ندارد. به نظر شما چرا هیچ نهادی اقدام به چنین پایشی نمی‌کند؟ ‌من هم موافقم و معتقدم که دروازه ورود به اعتیاد از سیگار و قلیان شروع می‌شود. متاسفانه استعمال قلیان در جامعه به یک هنجار بدل شده و دستگاه‌های فرهنگی و تبلیغاتی باید برای مبارزه و مقابله با آن اقدام کنند؛ اما در خصوص مصرف سیگار، به علت پراکندگی و گستردگی بالا، امکان پایش این اطلاعات به طور کامل میسر نیست. ضمن اینکه همه مردم در تمامی سنین به خوبی با مضرات سیگار آشنایی کامل دارند و متاسفانه فرد مصرف‌کننده چندان خلاف قانون رفتار نمی‌کند. برای روشن شدن موضوع، وقتی یک ماده مضر و سمی در فروشگاه‌های مواد غذایی به راحتی فروخته می‌شود، هرگز نمی‌توان با آن همانند مواد مخدر مقابله کرد. خرید سیگار دقیقا همانند خرید بیسکوییت است و خرید آن برای یک جوان هیچ‌گونه دشواری به همراه ندارد؛ بنابراین بهتر است مردم را به درجه‌ای از سطح آگاهی برسانیم که خودآگاه از استعمال سیگار دوری کنند.  طبق آخرین پایش ملی مواد مخدر، آمار مصرف مواد دخانی و مخدر در استان چه ارقامی را نشان می‌دهد؟ ‌جامعه آماری ما در پایش ملی مواد مخدر بین سنین 15 تا 64 سال است که به صورت خوداظهاری تکمیل شده است. تعداد این جامعه آماری در استان، شش هزار و 27 نفر مرد و 5 هزار و 728 نفر را زنان تشکیل می دهند و یا به عبارتی دیگر 49 درصد این افراد، زنان و 51 درصد دیگر مردان هستند. مصرف سیگار در استان نیز، 2/16 درصد بوده که این رقم در کشور 8/19 درصد است. آمار مصرف قلیان در قزوین، 52/13 درصد است که این رقم در کشور، 8/22 درصد است. در خصوص مشروبات الکلی نیز، آمار مصرف در استان 65/4 درصد بوده که میانگین آن در کشور 7/11 درصد است.  در خصوص اسکان کارتن خواب‌های زن در «شلتر» یا همان خانه امن چه اقداماتی انجام شده است؟ در حال حاضر یک مرکز «شلتر» در انتهای پل امام علی‌(ع) دایر است که عمدتا معتادین تزریقی، کارتن‌خواب و فراری درون آن اسکان داده می‌شوند؛ ضمن اینکه مرکز مداخله در بحران نیز، با دستور قضایی برخی دختران و زنان را درون خود اسکان می‌دهد.  متاسفانه صحبت در خصوص برخی مسائل و آسیب‌های اجتماعی مانند اعتیاد به مشروبات الکلی و رفتارهای جنسی پرخطر نوعی تابو به حساب می‌آید. به نظر شما برای فضاسازی و ایجاد گفتمان در برخی مسائل باید چگونه اقدام کرد؟ ‌در کشور ما خیلی از مسائل زمانی تابو بود؛ به عنوان مثال سال‌ها پیش صحبت از ایدز آن هم در میان زنان بسیار تابو به حساب می‌آمد و آن را یک بیماری اخلاقی تلقی می کردیم. همین مساله باعث شد تا آگاهسازی انجام نشود و مسئولان کشوری این آمار را بالا اعلام کنند. ما اعتقاد داریم برای هرنوع عامل تهدیدزا باید سریعا اقدامات ویژه و به هنگام انجام داد و تا جای ممکن به آگاهسازی توده مردم اقدام نمود.  

سه شنبه 17 مهر 1397
05:04:37
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT