رونق اقتصاد محلی با چرخاندن چرخ سفالگری


مهر‌ـ شیرین برزگر: از آنجایی‌ که صنایع دستی بر میراث فرهنگی، اقتصاد و فعالیت‌‌های اجتماعی جامعه تاثیر می‌گذارد، از اهمیت زیادی برخوردار شده و هنرهای دستی به لحاظ میراث فرهنگی و مذهبی نیز دارای اهمیت ویژه هستند.
هنرهای دستی در کشورهای شرقی و کشورهای جهان سوم در ابتدا به دلیل درآمدزایی و ایجاد شغل برای مردم جامعه اهمیت داشت. اما در سال‌های اخیر صنعت هنرهای دستی در این کشورها به دلیل احیای میراث فرهنگی، بومی و حفظ ارزش‌های فرهنگی، ارزش بالاتری هم پیدا کرده است. با گسترش ابزارآلات جدید و تولید مواد اولیه مرغوب صنایع دستی با کیفیتی بهتر از قبل، مراکز اولیه و شکل‌‌گیری هنرهای دستی مربوط به کشورهای جهان سوم است و صنایع دستی به دلیل ایجاد شغل و کمک به اقتصاد مردم در این کشورها و مناطق در حال توسعه از اهمیت بیشتری برخوردار بوده و در کشورهای پیشرفته صنعتی بیشتر جنبه سرگرمی دارد و در ایران نیز سال‌هاست از جایگاه ویژه‌ای برخوردار شده است. استقرار طولانی مدت اقوام و الهام گرفتن از طبیعت منطقه دو عامل مهم در ایجاد انواع صنایع دستی اقوام ساکن در منطقه و همچنین شهر قزوین است. سابقه 6 هزار ساله سکونت در منطقه بویین‌زهرا و تپه‌های زاغه، قبرستان و قره‌تپه سبک خاصی از پخت و طراحی سفال را در زمان‌های گذشته ایجاد کرده که امروزه کارشناسان فن به عنوان سفال سبک زاغه می‌شناسند. از انواع تولیدات صنایع دستی استان قزوین می‌توان به سفال هم اشاره کرد که توجه به آن می‌تواند در ایجاد اشتغال و رونق اقتصاد مهم باشد. با توجه به نامگذاری سال 97 از سوی مقام معظم رهبری، به عنوان حمایت از کالای ایرانی لازم است نگاه جدی‌تری به عرصه صنایع دستی و سنتی استان داشته باشیم و از قابلیت‌های این بخش برای تولید هر چه بیشتر کالای ایرانی استفاده کنیم. حرفه سفالگری در دیار مینودری در مقایسه با سایر رشته‌های صنایع دستی و هنرهای سنتی از ظرفیت‌های اقتصادی بالاتری برخوردار است؛ به طوری که بخش عمده صادرات صنایع دستی استان به آثار سفالی اختصاص دارد؛ لذا ضرورت دارد بیش از پیش از تولیدکنندگان سفال، سرامیک و نیز هنرمندان سفالگر حمایت شود تا بتوانند محصولات مرغوب بیشتری را به بازار ایران و جهان عرضه کنند.  لزوم تاسیس رشته سفالگری در دانشگاه‌های استان یکی از تولیدکنندگان آثار سفالی و سرامیکی قزوین با اشاره به سختی‌های کار تولید محصولات سفالی می‌گوید: رسیدن به یک فرآیند یا محصول خاص در زمینه سفالینه‌سازی، نیازمند آزمون و خطاست. به عنوان مثال دست یافتن به لعاب‌هایی که جلوه‌ای ترک خورده دارند، مستلزم سال‌ها تجربه در کار با سفال است. امید شهردوست می‌افزاید: خوشبختانه به لحاظ علمی و فنی، به ویژه در زمینه‌های اجرای لعاب و نقوش متنوع روی بدنه‌های سفالی و پخت آنها، جلوتر از چند دهه گذشته هستیم و محصولات ماندگارتری را تولید می‌کنیم که در صورت دوری از ضربه‌های شدید، قطعاً 200 سال یا بیشتر عمر می‌کنند. وی با تاکید بر لزوم راه‌اندازی رشته سفالگری در دانشگاه‌های استان، تصریح می‌کند: اگر بخواهیم در تولید سفال و سرامیک به صورت علمی جلو برویم، ناگزیر از تدریس این رشته در دانشگاه‌ها و موسسه‌های آموزشی هستیم و امیدوارم روزی بتوانم فضای کارگاهی‌ام را به یک آموزشکده یا آموزشگاه عملی در زمینه آموزش سفالگری تبدیل کنم.  افزایش هزینه تولید و کپی محصولات از چالش‌های جدی است این تولید‌کننده آثار سفالی و سرامیکی، با ذکر این نکته که آثار سفالی بیش از سایر محصولات صنایع سنتی وارد خانه‌های مردم شده‌اند؛ اضافه می‌کند: از آنجایی که از کوره‌های گازی برای پخت سفال استفاده می‌کنیم؛ گران شدن بهای گاز مصرفی در سال‌های اخیر باعث شده میزان تولیدات ما کاهش پیدا کند؛ در حالی که قادر بودیم ماهانه هزاران قطعه سفالی تولید کرده و برای بیش از 20 نفر شغل ایجاد کنیم؛ اما در حال حاضر تولید کارگاه ما به 200 قطعه در ماه کاهش یافته است. شهردوست، کپی شدن اثر بدون اجازه خالق آن را از مشکلات اصلی عرصه صنایع دستی دانسته و یادآور می‌شود: البته کیفیت اثر کپی شده هیچ گاه به پای اثر ارجینال (اصلی) نمی‌رسد؛ اما این نوع محصولات از نظر کمی و میزان فروش بازار ما را تهدید می‌کنند؛ هر چند از جنبه کیفی قادر نیستند اعتبار تولیدات ما را تهدید کنند و به آن آسیب بزنند. وی با تاکید بر ضرورت داشتن هویت در صنایع دستی، ادامه می‌دهد: برای رسیدن به بازار پایدار در عرصه صنایع دستی و هنرهای سنتی باید دنبال برند‌سازی در تولیدات خود باشیم تا هویت تجاری ایجاد کنیم؛ اما قبل ازآن ضروری است کیفیت محصولات تولیدی خود را بالا ببریم.  محصولات سفارشی محبوب‌ترند یکی ازسفالگران قزوینی نیز با بیان اینکه وضعیت این هنر در استان روز به روز بهتر می‌شود؛ می‌گوید: خوشبختانه دوره‌های آموزش سفالگری و سفال‌سازی در استان افزایش یافته در حالی که قبلاً استادان این رشته، تمایلی به آموزش آن از خود نشان نمی‌دادند. «بهنام میرزاخانی» تنوع کم آثار و تولیدات را از ضعف‌های اغلب سفالگران هم استانی دانسته و می‌افزاید: به طور نمونه سنتی کارها یا همان سفالگران سنتی، فقط با یک نوع لعاب کار می‌کنند؛ در حالی که می‌توان با استفاده از مواد مختلف بی‌نهایت لعاب متنوع خلق کرد. وی با بیان این نکته که قزوینی‌ها، طرح‌های سنتی و نقوش شلوغ‌تر را بیشتر دوست دارند؛ ادامه می‌دهد: بخشی از کارهایی که تولید می‌کنیم، سفارشی هستند و در واقع خود مشتری آنها را طراحی می‌کند و چنین تولیداتی طرفدار بیشتری دارد؛ چرا که مشتری، خودش انتخاب می‌کند چه نقش و طرحی روی سفال استفاده شود.  راهکارهای توسعه سفالگری قزوین این هنرمند سفالگر با تاکید بر لزوم به کارگیری خلاقیت و نوآوری در این هنر، تاکید می‌کند: همانند هر اثر هنری دیگری، لازمه توسعه سفالگری بهره‌گیری از خلاقیت در کار است؛ ضمن اینکه هنرمند باید بتواند سلیقه و ذائقه مردم را هم تغییر دهد و آثار جدیدتری به آنها عرضه کند به همین خاطر سعی می‌کنم بخشی از آثارم را عمداً تغییر شکل داده و از این راه در سلیقه مشتری تنوع ایجاد کنم. میرزاخانی اضافه می‌کند: جالب اینجاست که این دست از آثارم با استقبال بیشتری مواجه شده‌اند و یک سوم تولیدات را همین نوع آثار تشکیل می‌دهد. وی ادامه می‌دهد: هنرمند سفالگر باید سواد هنرهای تجسمی داشته باشد و با مبانی رنگ، طرح و ترکیب‌بندی در چیدمان آشنا باشد که متاسفانه امروز تولیدات سفالی ما از طراحی و چیدمان مناسبی برخوردار نیستند و سفالگران نمی‌دانند از چه رنگی در کنار چه رنگ‌هایی باید استفاده کنند. این سفالگر قزوینی، ارتباط با بازار پایتخت و تبلیغات قوی را از لازمه‌های پیشرفت بازار سفال قزوین می‌داند و خاطرنشان می‌کند: خوشبختانه گردشگران ایرانی بیشتر از گردشگران خارجی سفال می‌خرند؛ بنابراین می‌توانیم با تبلیغات خوب، به ویژه از طریق شبکه‌های مجازی و صداوسیما، فروش بیشتری را عاید سفالگران و سایر فعالان هنرهای دستی دیار مینودری کنیم. از آنجا که حرفه سفالگری، هم جنبه صنعتی و هم هنری دارد؛ اگر بتوانیم طراحی محصولات سفالی استان را به دست هنرمندان توانمند بسپاریم و از فن‌آوری‌های نوین در تولید انبوه و باکیفیت محصولات سفالین استفاده کنیم؛ ضمن حمایت از کالای ایرانی به تقویت صنایع دستی و رونق اقتصادی استان هم کمک کرده‌ایم.

سه شنبه 28 فروردين 1397
04:17:17
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT