زباله‌های عفونی و دقت در تفکیک از زباله‌های غیرعفونی


* گردآوری و تدوین: مهندس محمد جعفرپور


توجه به محیط زیست و از آن جمله مواد زاید، مساله‌ای است که در سال‌های اخیر مورد توجه جهانیان قرار گرفته است. سوابق تاریخی گویای آن است که انسان از 8 تا 9 هزار سال قبل زباله‌‌های خود را در خارج و به دور از محل مسکونی خویش جمع‌آوری و دفن می‌کرده است. علت اصلی به این امر اشاعه بیماری، هجوم حیوانات وحشی به اماکن مسکونی و تعفن حاصل از تلنبارکردن مواد زاید جامد در محیط زندگی بوده است. توجه به آلودگی‌های محیط و مقابله با آن از طریق برنامه‌های مختلف زیست‌محیطی از جمله مدیریت مواد زاید جامد، اکنون به صورت گسترده‌ای در بهداشت و اقتصاد جهان مطرح است و مقوله بازیافت زباله، انقلابی را در کاربرد تکنولوژی نوین به وجود آورده است.

از لحاظ مواد تشکیل‌دهنده و میزان آلودگی، به زباله‌های خانگی، ساختمانی، صنعتی، کشاورزی و بیمارستانی و ... زباله اطلاق می‌شود. زباله‌های بیمارستانی(عفونی) ازجمله زباله‌های ویژه‌ای هستند که دارای آلودگی به میزان بالا می‌باشند و بایستی به صورت ویژه و جدا از سایر زباله‌ها معدوم و از انتشار آن‌ها در محیط زیست جلوگیری شود.

در حال حاضر خانه‌های بهداشت به عنوان یکی از مکان‌های تولیدکننده زباله‌های عفونی بشمار می‌روند و با توجه به پراکندگی خانه‌های بهداشت، جمع‌آوری صحیح و سیستماتیک این گونه زباله‌‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

¢ مدیریت و دفع زباله‌های بیمارستانی

زباله‌های غیرعفونی تولید شده در این مراکز همراه با زباله‌های خانگی جمع‌آوری و دفع می‌گردد؛ ولی زباله‌های عفونی احتیاج به مدیریت خاص به منظور جمع‌آوری و نگهداری موقت، حمل و دفع دارد که به روش‌های گوناگون انجام می‌شود. در کلیه مراکز ذکر شده تفکیک زباله‌های عفونی از غیرعفونی در محل تولید باید صورت گیرد. زباله‌های عفونی در کیسه‌های مقاوم زردرنگ و غیرعفونی در کیسه‌های سیاه‌رنگ و کلیه سرنگ‌ها و سرسوزن‌ها و اجسام نوک تیز و برنده در ظروف مخصوص غیر قابل نفوذ S.B جمع‌آوری گردد، سپس به محل نگهداری موقت حمل شود (اتاقک‌های نگهداری موقت باید مجهز به سردخانه بوده، زباله بیش‌تر از 24 ساعت در آنجا نگهداری نشود).

¢ انواع زباله

ـ زباله عفونی: عبارت است از زباله‌ای که در نتیجه فعالیت‌های بهداشتی و یا درمانی در خانه‌های بهداشت، مراکز بهداشتی درمانی و بیمارستان‌ها تولید می‌گردد. این نوع زباله جزو زباله‌های خطرناک طبقه‌بندی شده و دفع آن دارای شرایط ویژه‌ای می‌باشد.

ـ زباله عفونی در خانه بهداشت: شامل موادی از قبیل سرسوزن‌ها، ویال‌های شکسته، تیغ بیستوری، زائدات پانسمان، ضایعات دارویی و ... می‌باشد.

ـ زائدات تیز و برنده: مثل سرسوزن علاوه بر ایجاد زخم و خراش و آسیب پوست از نظر انتقال عوامل بیماری‌زا نیز دارای اهمیت می‌باشند، بنابراین ضایعات تیز و برنده بایستی در جعبه‌هایی که بدین منظور تهیه شده و جعبه ایمن (Safety box) نام دارد جمع‌آوری گردد.

ـ ضایعات پانسمانی و دارویی: این ضایعات بایستی در سطل‌های زباله زرد رنگ دردار و قابل شستشو با گنجایش مناسب و مجهز به کیسه زباله (ترجیحا زرد رنگ) جمع‌آوری گردد. ضایعات پانسمانی از نظر انتقال عوامل بیماری‌زا و ضایعات دارویی از نظر آلودگی شیمیایی دارای اهمیت می‌‌باشد.

¢ روش‌های دفع زباله‌های عفونی

الف) سوزاندن:  در این روش زباله‌ها با استفاده از زباله‌سوزهای مجهز به فیلترهای تصفیه، سوزانده شده و خاکستر باقی‌مانده دفن می‌شود که روش مناسب و خیلی قابل توصیه نیست.

ب) دفن بهداشتی:  زباله‌های عفونی با خودروهای مخصوص به محل دفن حمل شده و پس از تخلیه، شیر آهک روی آن ریخته و سپس با خاک روی آن پوشیده می‌شود.

ج) استفاده از اتوکلاو: بهترین و جدیدترین روش دفن می‌باشد. زباله‌های عفونی پس از جمع‌آوری توسط دستگاه اتوکلاو خرد و کاملا ضدعفونی و استریل می‌گردد، بطوری که پس از خروج از دستگاه به صورت زباله بی‌خطر درآمده و می‌توان آن را همراه زباله‌های خانگی حمل و دفع کرد. این روش هیچ گونه آلودگی برای انسان و محیط زیست ندارد و با بررسی‌های انجام شده بهترین روش می‌باشد و باید کلیه مراکزی که زباله عفونی تولید می‌کنند به این گونه دستگاه‌ها مجهز باشند. (هر بیمارستان، هر مرکز بهداشتی درمانی و خانه‌های بهداشت تحت پوشش دارای یک دستگاه مستقل است.)، ولی به خاطر هزینه‌های بالای خرید و نصب و نگهداری این دستگاه‌ها در حال حاضر تعدادی مراکز اندک مجهز به این دستگاه‌ها هستند.

فعلا تا نصب کامل این دستگاه‌ها آنچه مهم است؛ دقت در تفکیک زباله‌های عفونی از غیرعفونی است که بهورزان عزیز باید در خانه‌های بهداشت به این امر مهم اهتمام ورزند؛ چرا که اگر عمل تفکیک به درستی صورت نگیرد و زباله‌های عفونی همراه با زباله‌های خانگی دفع شود چه بسا که باعث آلودگی محیط زیست یا شیوع بیماری‌های عفونی شویم.

 

 

 


سه شنبه 23 آبان 1396
04:56:56
 
 
Copyright © 2017 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT