کوچ تابستانه از بازار سرمایه به بازار طلا

تورم انتظاری، موجب رشد قیمت‌ها شد

البته اظهار نظرهای متفاوتی از سوی کارشناسان درباره علل بازگشت نوسان قیمت به بازار ارز و طلا و رشد دوباره بهای این کالاها طی دو سه روز اخیر مطرح می‌شود. به طوری که برخی‌ها معتقدند؛ رشد قیمت این کالاها طی این روزها به دلیل تورم انتظاری ناشی از احتمال دوباره ایجاد تنش‌های منطقه، به خصوص وقوع جنگ احتمالی بین ایران با دشمن صهیونیست و آمریکاست. همین مسئله موجب شده تا برخی سرمایه‌گذاران برای خرید به سمت بازار طلا ارز هجوم ببرند؛ برخی دیگر، افزایش قیمت طلا را برگرفته از رشد نرخ انس جهانی و نیز تاثیرگذاری رشد هیجانی بهای ارز در داخل عنوان می‌کنند. در چنین شرایطی این موضوعات بر رشد قیمت‌ها موثر بوده است و باعث شده قیمت‌ها از ریل ثبات خارج شوند.

هر چند افسار قیمت طلا همیشه در دست بازار ارز است و نوسانات ارزی در کشور، به خصوص در حوزه دلار، بازار داخلی را متلاطم و سرمایه‌گذاران را به تکاپو برای حفظ ارزش دارایی‌هایشان می‌اندازد، اما خروج از یک بازار و ورود به بازار سرمایه‌گذاری دیگر و همچنین ریسک سرمایه‌گذاری سفته‌بازانه همیشه موفقیت‌آمیز نیست و معلوم نمی‌کند که آیا سرمایه‌گذارانی که مال خود را به طلا یا ارز تبدیل کرده‌اند، در این معامله سودی عایدشان می‌شود یا خیر.

بلاتکلیفی در بازار طلا و ارز

یک کارشناس بازار طلا در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت درباره وضعیت این روزهای قیمت‌ها در بازار طلا و ارز گفت: بازار این کالاها در حال حاضر تحت شرایط مسائل سیاسی و تنش‌های ناشی از جنگ در بلاتکلیفی قرار دارد و رشد نرخ آنها نیز به دلیل تورم انتظاری برگرفته از چنین مسائلی است.

پیروز حمیدی اضافه کرد: به همین خاطر برخی‌ افراد که صاحب تمکن و سرمایه بیشتری هستند، گزینه خرید طلا، سکه و ارز را برای سرمایه‌گذاری به دلیل نقدشوندگی آن انتخاب کرده‌اند و همین موضوع باعث شده تا قیمت‌ها مسیر صعودی را پیش گیرند. این در حالی است که معلوم نیست چه اتفاقی رخ خواهد داد، ولی افراد ریسک‌پذیر اقدام به تهیه این کالاها کرده‌اند.

وی با بیان اینکه هر چند نوسان انس جهانی در پی تنش‌های بین‌المللی و گزارش آمارهای اقتصاد جهانی رخ می‌دهد و این مسئله بر نوسان قیمت طلا تاثیرگذار می‌شود، تصریح کرد: اما در بخش داخلی افزایش نرخ ارز مهمترین فاکتور برای رشد قیمت طلا و سکه است. در هر حال از آنجایی که ۲ هفته بورس تعطیل بود، خیلی از سرمایه‌گذاران بازار سرمایه با خروج سرمایه‌های خود از این بازار و تبدیل آن به طلا و سکه باعث شدند که قیمت‌ها در این بازار افزایشی شود، چرا که به عقیده آنها طلا و ارز از نقدشوندگی راحت و بالایی برخوردار هستند.

چرا کاهش قیمت طلا و ارز در هفته گذشته دوامی نیاورد؟

این کارشناس درباره عدم استمرار کاهش قیمت ارز و طلا گفت: قیمت دلار آزاد در روز دوشنبه(هفته گذشته) تا ۹۳ هزار تومان بالا رفت، اما در روز سه شنبه و چهارشنبه قیمت آن تا حدی مسیر کاهشی را در پیش گرفت و به ۹۱ هزار تومان رسید که به نظر می‌رسد این کاهش قیمت برای اصلاح بازار بوده است.

حمیدی افزود: چنانچه اتفاق خاصی از لحاظ سیاسی همچون جنگ نیفتد و مذاکرات از سر گرفته شود، احتمال کاهش نرخ ارز وجود دارد، اما اگر برعکس باشد ممکن است قیمت‌ها باز افزایشی و حتی جهشی شوند.

وی ادامه داد: قیمت‌ها در بازار طلا و ارز پس از آتش‌بس بین ایران و رژیم صهیونیستی کاهشی شدند، اما این کاهش قیمت دوام چندانی نداشت، چرا که افت قیمت‌ها به دلیل آن بود که طی روزهای جنگ و پس از آن معاملات چندانی در بازار طلا و ارز به صورت فیزیکی رخ نمی‌داد، اما اکنون که بازار فعال شده است خیلی‌ها ترجیح می‌دهند طلا و سکه بخرند. خریدی که بخشی از سرمایه‌گذاران یا پول‌های خود را از برخی بانک‌ها و یا بازار سرمایه خارج و اقدام به خرید طلا ارز و سکه می‌کنند.

فقدان سیگنال‌های قوی از سیاست‌های پولی و ارزی دولت

از سوی دیگر، یک کارشناس بازار بورس در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت با اشاره به فضای بازار پس از اعلام آتش‌بس گفت: با گذشت چند روز از اعلام آتش‌بس میان ایران و اسرائیل، انتظار می‌رفت بازارهای اقتصادی ایران با فروکش کردن فضای روانی جنگ به سمت ثبات و حتی رونق حرکت کنند.

میثم ترابی اضافه کرد: اما برخلاف این تصور بازار سرمایه با افت شاخص‌ها همراه شد و به اصطلاح «قرمزپوش» باقی ماند و همزمان بازار ارز و طلا دستخوش افزایش شدید قیمت‌ها شد. این روند افزایش و بی‌ثباتی، پرسش‌های زیادی را درباره دلایل این واکنش متفاوت بازارها و راهکارهای دولت برای مدیریت آن‌ها ایجاد کرده است.

وی ادامه داد: در حالی که تصور عمومی این بود که با پایان جنگ دوازده روزه ایران و اسرائیل، بورس نفس راحتی خواهد کشید. اما شاخص کل بازار سهام نه‌تنها رشد نکرد، بلکه در روزهای پس از آتش‌بس با افت پی‌درپی مواجه شد. عدم اعتماد سرمایه‌گذاران به آینده اقتصادی، نبود چشم‌انداز شفاف از سیاست‌های اقتصادی دولت و همچنین فشار فروش در برخی صنایع کلیدی باعث شد بازار سرمایه به جای جهش به رکود دچار شود.

این کارشناس با بیان اینکه در مقابل رکود بازار سرمایه شاهد افزایش قیمت قابل توجهی در بازار ارز و طلا بودیم، تصریح کرد: نرخ دلار به سطوحی بالاتر از پیش از آغاز تنش‌ها رسید و طلا نیز با جهشی همسو، رکوردهای تازه‌ای ثبت کرد. این واکنش نه‌تنها بازتابی از عوامل بیرونی همچون نااطمینانی‌های ژئوپلیتیکی است، بلکه ریشه در مسائل اقتصادی داخلی نیز دارد.

ترابی مهمترین عامل در این جهش قیمت‌ها را افزایش بی‌اعتمادی عمومی نسبت به ثبات اقتصادی و آینده ارزش ریال دانست و افزود: سرمایه‌گذاران و مردم عادی به دلیل نبود سیگنال‌های قوی از سیاست‌های پولی و ارزی دولت به بازارهای موازی نظیر ارز و طلا روی آورده‌اند تا ارزش دارایی خود را حفظ کنند.

راهکارهای پیش روی دولت برای مهار نوسانات بازار ارز

یک کارشناس اقتصادی نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت در جواب این سؤال که دولت برای مهار نوسان‌های بازار ارز چه راهکارهایی را باید در پیش بگیرد، گفت:‌ نخستین راهکار افزایش شفافیت در سیاست‌های ارزی است، چون مردم و فعالان اقتصادی نیاز دارند بدانند دولت چه سیاستی می‌خواهد در این بازار در پیش بگیرد.

مسعود کثیری‌فر با تاکید بر لزوم تقویت ذخایر ارزی و افزایش عرضه در بازار اضافه کرد: بانک مرکزی باید با تزریق مدیریت‌ شده ارز، از التهابات مصنوعی بازار جلوگیری کند. همچنین کنترل نقدینگی و مهار انتظارات تورمی، افزایش پایه پولی و کسری بودجه مزمن از عوامل اصلی رشد نرخ ارز است، بنابراین کنترل این عوامل در میان‌مدت اثرگذاری بالایی دارد.

وی ادامه داد: بازار ارز و طلا پس از آتش‌بس همچنان ملتهب باقی مانده‌اند و بورس نیز از این فضا بی‌نصیب نمانده است. آتش‌بس به‌ تنهایی برای بازگرداندن آرامش در بازار اقتصادی کافی نیست؛ بلکه دولت باید با سیاست‌های شفاف، عملی و هدفمند اعتماد را به بازارها بازگرداند. بدون چنین اقداماتی روند صعودی بازارهای غیرمولد و رکود بازارهای مولد ادامه‌دار خواهد بود.

لزوم حمایت دولت از بورس

در نهایت می‌توان گفت که بازار ارز ایران طی هفته‌های گذشته تحت فشار اخبار سیاسی و تحولات اقتصادی جهانی، شاهد فراز و فرودهای شدیدی بود و حتی با کاهش ارزش دلار در بازار آزاد قیمت طلا نیز در بازار داخلی کاهشی شد. کاهش قیمتی که نتیجه افت تب‌وتاب خریدهای سفته‌بازان بود. البته طی آن روزها تلاش‌های بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز از جمله تزریق ارز یا کنترل ذخایر تا حدی جلو نوسانات را گرفت، اما سایه تحریم‌ها و تورم همچنان بازار را بی‌ثبات نگه داشته است. در این میان، مردم به طلا به‌عنوان سپری در برابر افت ارزش پول ملی نگاه می‌کنند. بنابراین رشد نرخ طلا ناشی از هیجان سرمایه‌گذاران در خرید کالاهای نقدشونده بوده که اکنون خیلی‌ها با تبدیل سرمایه‌های خود به طلا و ارز زمینه رشد قیمت‌ها را فراهم آورده‌اند. به همین خاطر به‌کارگیری سیاست‌های روشن از سوی دولت برای رونق‌بخشی به بازار سرمایه و بورس می‌تواند از عطش مردم برای خرید طلا و سکه بکاهد و دوباره تعادل را به فضای بازارهای غیرمولد برگرداند.