پاکباخته سینما و تلویزیون

جبار آذین؛ منقد و مدرس سینما و تلویزیون

تاریخ فرهنگ و هنر و سینما و تئاتر و تلویزیون ایران بویژه در دوران پهلوی و چند دهه اخیر، فراز و فرود فراوان داشته و هنرمندان، مسئولان و مدیران بسیار با تولیدات و عملکردهای متعدد و مختلف در فضای آن ورود و خروج کرده‌اند. نکته اینکه، در این میان، دو طیف نام‌های ماندگارتر داشته‌اند؛ نخست آنها که در حد توان و بضاعت خود با تولیدات شاخص، ممتاز و همسو با فرهنگ و سلیقه و نیاز جامعه، هنرآفرینی کرده‌اند و دوم، کسانی که بدترین عملکرد تخریبی را در جهت فرهنگ‌سوزی داشته‌اند. به همین دلیل، در صف گروه اول، از هنرمندان، صرفنظر از آنکه آنها را درجه یک و دو و سه بنامیم، به نیکی یاد می‌شود.

غلامحسین لطفی، بازیگر و کارگردان سینما و تئاتر و تلویزیون کشور از جمله هنرمندان محجوبی است که در عرصه‌های گوناگون هنرهای نمایشی و تصویری، از خود آثاری قابل تأمل به جای گذاشته است. گرچه او در حیطه بازیگری، پرتوان است و بیشتر به عنوان بازیگر شناخته شده است، لیکن دارای استعداد و قابلیت‌های خوبی در حوزه کارگردانی است که چنانچه شرایط مناسب بود و او مورد حمایت قرار می‌گرفت، می‌توانست در مقام کارگردان هم در جایگاهی رفیع بایستد. لطفی از بین هنرمندان تئاتر و سینمای شهر هنرمندپرور قزوین، به دنیای حرفه‌ای سینما و تلویزیون راه یافت و در همان گام‌های آغازین، استعدادهای خود را به رخ کشید. این هنرمند اهل هنر و معرفت را از سال‌های بسیار دور که در مرکز تئاتر و سینمای آزاد قزوین فعالیت می‌کردم می‌شناختم. زمانی هم که برای ادامه تحصیل و فعالیت هنری به تهران رفت، او و فعالیت‌هایش را مانند دیگر هنرمندان قزوینی دنبال می‌کردم. غلامحسین لطفی در سال پنجاه و شش با فیلم صبح خاکستر به کارگردانی تقی مختار که از سینمایی‌نویسی به سینمای حرفه‌ای کشور پیوسته بود، وارد سینما شد. او به علت شناخت، تجربه و زندگی برای آشنایی بیشتر و عمیق‌تر با کار و زندگی سیاهی لشکرها که سیاهه سینمای بدون در پیکر دوران پهلوی را تشکیل می‌دادند، در اولین حرکت سینمایی‌اش در قالب کارگردان سینما فیلم غیرمتعارف و قابل توجه سینمای ایران را با محوریت زندگی و فعالیت‌های هنروران به نام «محله سرخپوست‌ها» ساخت. به رغم مورد توجه قرار گرفتن این فیلم از سوی سینماگران و منقدان و سینماروها، ولی لطفی تا سال‌ها دیگر در سینما فیلمی نساخت. اما در تلویزیون، سریال خوب و پراستقبال آیینه را با همکاری و حضور هنرمندان مطرح کشور، کارگردانی کرد. از آن پس، او عمدتا به بازیگری در سینما و تلویزیون پرداخت تا چند سال بعد که فیلم کمدی اجتماعی پاکباخته را کارگردانی کرد. لطفی به سبب زندگی خانواده‌اش در قزوین و عرق به این شهر و کار در تهران، یک پا در تهران داشت و پای دیگر در قزوین. او در پی تغییرات مدیریتی در سیما و سینما و برخی کم‌لطفی‌های همکاران، بر زمان اقامت خود در قزوین افزود و در سیمای این استان به همکاری پرداخت و اکنون چند سال است که در قزوین زندگی و فعالیت می‌کند و با آنکه، مانند سابق حضور پررنگ در سینما و تلویزیون ندارد، ولی همچنان به امور هنری می‌پردازد و جزو هنرمندان خوشنام کشور و قزوین تلقی می‌شود.

لطفی دارای ذوق طنز است. در سال هفتاد، او در چند   شماره نشریه تازه متولد شده سینما توسط غلامرضا  موسوی تهیه‌کننده سینما، فریدون جیرانی، نویسنده و کارگردان سینما و تلویزیون و من، طنزهای سینمایی می‌نوشت. برای این هنرمند مستعد و دوست‌داشتنی، تداوم مانایی و درخشندگی را آرزو داریم.