وقتی خبرنگاران از حمایت نشدن شکایت میکنند
- شناسه خبر: 64604
- تاریخ و زمان ارسال: 21 مرداد 1404 ساعت 07:30
- بازدید :
نفیسه کلهر
«مطهره کشاورز» خبرنگار نام آشنای حوزه میراث فرهنگی کشور است، از آنهایی که پایتخت نشینی، او را مرکز محور نکرده، دغدغهاش میراث فرهنگی همه ایران است.
در چند سال اخیر کشاورز توجه و تمرکز بیشتری روی مسائل چند شهر از جمله قزوین داشته است.
او گزارشهای مفصلی درباره مشکلات و کاستیهای حوزه میراث فرهنگی قزوین منتشر کرده و یا در انتشار گزارشاتی درباره قزوین همکاری داشته است که بسیاری از آنان توانسته رسانههای استان را وادار به واکنش کند.
کشاورز امسال در روز خبرنگار خاطرهای را در صفحه شخصی خود منتشر کرده؛ درباره تجربه کار خبرنگاری و مطلبی که درباره قزوین نوشته بود.
در ادامه این متن، آن مطلب را میخوانیم.
*
مطهره کشاورز که دههها است کار خبر میکند، نوشت: هر سال روز خبرنگار اصحاب رسانه از تجربیات خود صحبت میکنند، برای من هم امسال پر از تجربههای تلخ و شیرین بود، اما یکی از همه متفاوتتر.
این فعال رسانه ادامه داد: ماجرا از انتشار خبری شروع شد که گرچه به دقت و با مستندات کامل تهیه شده بود، اما با واکنشهای غیرمنتظره و حتی تهدید مواجه شد.
این رخداد موجب شد تا بار دیگر درباره اهمیت حمایتهای قانونی از خبرنگاران تأمل کنم. حمایتهایی که باید فراتر از صرف یک روز در تقویم باشد.
او درباره این خبر پرچالش اینطور توضیح داد: روز 19 فروردین خبر سیاه شدن دیوارهای مسجد جامع قزوین را پوشش دادم، گزارش من مستند، دقیق و بر اساس مشاهدات میدانی بود حتی در نشستهای رسمی، وزارت میراث فرهنگی چندین بار تایید کرد که خبر درست است.
اما سه اتفاق قابل تأمل پس از انتشار این خبر رخ داد.
کشاورز تصریح کرد: اولین واکنش از طرف اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین بود که به جای شفافسازی، با انتشار بیانیهای واقعیت را وارونه جلوه داد. محتوایی که خلاف حقیقت بود و آشکارا در جهت دفاع از گروه سازنده سریال «بامداد خمار» نوشته شده بود.
او ادامه داد: دومین اتفاق حمله رسانهای تیم تولید سریال بود که به جای پاسخگویی اما با حرفهایی با ادبیات تند و غیرحرفهای به من تاختند؛ اتهامزنی کردند و حتی در بیانیهای تهدید به شکایت!
او تاکید کرد: این نوع برخورد نه تنها بیاحترامی به خبرنگار است بلکه شأن گفت وگوی مدنی را زیر سوال میبرد.
این خبرنگار و گزارشگر با سابقه حوزه میراث فرهنگی، سومین اتفاق را سکوت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نامید و توضیح داد: با وجود تایید صحت خبر در جلسات، اما این وزارتخانه هیچ اقدامی برای افشای حقیقت و تنویر افکار عمومی انجام نداد! این سکوت، خبرنگار را در برابر هجمهها تنها گذاشت و پیام خطرناکی به جامعه مخابره کرد. اینکه حتی یک خبر درست هم ممکن است قربانی مصلحتسنجی شود.
کشاورز با تاکید بر این موضوع که این اتفاق یک نمونه عینی از خلا حمایتی قانونی از خبرنگاران است، ادامه داد: وقتی هیچ مرجع مستقلی وجود ندارد که در برابر فشارها تهدیدها و بیانیههای خلاف واقع از خبرنگار حمایت کند؛ نتیجه آن، بیاعتمادی عمومی و کاهش انگیزه برای پیگیری حقیقت است.
وی تصریح کرد: اگر قرار است «روز خبرنگار» صرفا یک نام در تقویم نباشد، باید اقداماتی انجام بگیرد و در این باره تصریح کرد: اول از همه تصویب قوانین حمایتی شفاف، یعنی قوانینی که از خبرنگاران در برابر تهدید بیانیههای خلاف واقع و فشارهای غیرحرفهای دفاع کند.
دوم ایجاد هیات مستقل حمایت از رسانه، نهادی بیطرف که در اختلافات میان خبرنگاران و نهادها به سرعت وارد عمل شود.
و سوم آموزش آداب برخورد با رسانه برای مدیران دولتی، تولیدکنندگان آثار فرهنگی و حتی روابط عمومیها است تا تعامل محترمانه جایگزین تقابل شود.
چهارمین مورد شفافسازی فوری و الزام نهادهای دولتی به ارائه پاسخ واقعی و مستند به اخبار به جای انتشار بیانیههای غیر مستند یا تخریب خبرنگار است.
کشاورز خاطرنشان کرد: یادمان باشد حقیقت، بدون خبرنگار میمیرد و خبرنگار بدون حمایت تنهاست.
*
بارها دیدهام که زحمتکشان و روشنگران حقیقی این عرصه گاه در برابر قدرت صاحب منصبان دچار تنگنا میشوند.
اما وقتی خبرنگاران کشوری که اغلب از حمایت بیشتر و رسانه تاثیرگذارتر برخوردارند، این چنین اعتراضهایی از عدم رعایت حقوق ساده خبرنگاری سر میدهند، تکلیف خبرنگاران استانی مشخص است.
در این سالها دیدهام که بعضی مدیران به راحتی به خودشان اجازه میدهند به خبرنگاران توهین و بیاحترامی کنند، حضور خبرنگارانی خاص در بعضی جلسات را ممنوع کنند، در برابر سخنان به حقشان انگ توطئه و خصومت شخصی و خرابکاری بزنند، فضا را علیه یک خبرنگار متشنج کنند و … که مغایر با آزادی بیان رسانهها است.
و ای کاش مطالبه جدی ما در «روز خبرنگار» چنین مسائلی بود. به محدودیتهایی اشاره میکردیم که نوشتن را دشوار کرده و عواقبی که تا مدتها بعد از انتشار هر خبر یا گزارش گریبان خبرنگار را میگیرد و عرصه را بر آنان تنگ میکند.
