مروری بر جشنواره نوزدهم سینما حقیقت
- شناسه خبر: 74054
- تاریخ و زمان ارسال: 29 آذر 1404 ساعت 07:30
- بازدید :
نفیسه کلهر
جشنوارهها همیشه اتفاق خوبی هستند، جایی که حرفهایها در کنار آماتورها و علاقمندان قرار میگیرند و میتوانند کنار هم آثارشان را تماشا کنند و درباره آثارشان به سوالات پاسخ دهند، حرفهایها راهنما باشند و مسیر را روشن کنند، علاقمندان انگیزه پیدا کنند و برای کارهای آینده اشتیاقشان را به کار ببرند.
معتبرترین جشنواره فیلم مستند ایران نیز در پردیس سینمایی ملت تهران در حالی برگزار شد که فیلمسازان و عوامل بزرگ سینما در کنار علاقمندان به گپوگفت نشستند.
در جشنواره نوزدهم سینما حقیقت ۷۸۰ فیلم مراجعه داشتند که از بین آنها ۲۵ فیلم در بخش مسابقه ملی، ۲۳ فیلم در بخش بلند و ۲۰ فیلم در بخش نیمهبلند به مسابقه راه پیدا کردند. همینطور ۲۴ فیلم در بخش شهید آوینی و ۱۷ فیلم در بخش دانشجویی در این جشنواره شرکت داشتند و در طی این یک هفته تعداد ۱۵ جلسه کارگاه آموزشی نیز برگزار شد.
بخش عکس و بخش دانشجویی مخصوص افراد زیر ۳۰ سال نیز دو بخشی بود که در جشنواره نوزدهم سینما حقیقت به سایر بخشهای مسابقه اضافه شد.
هرچند مشکلاتی هم در برگزاری این جشنواره وجود داشت مثل اینکه حتی پیش از شروع فروش بلیت برای عموم، صندلیها پر بوده و حتی خبرنگاران هم نتوانستند فیلمی را رزرو کنند، یا مشکل دیگر پارکینگ بود که از خود سالن دور بود و باید مسیری پیاده طی میشد.
مشکل دیگر کیفیت پایین غذا بود که با هر میزان بودجهای اما غذای خوبی در پردیس ملت ارائه نمیشد و به دلیل دوری و نبود رستوران و کافهها در اطراف این پردیس، اغلب افراد ناراضی بودند.
اما فراهم بودن موقعیت مناسب برای تماشای فیلمهای محبوب در سالنهای متنوع، بزرگ و روی پردههای باکیفیت، امکان خوبی بود که در این جشنواره فراهم شد.
اطلاعرسانی در طبقات درباره فیلمها ضعیف بود و به دلیل اینکه موقعیت دسترسی سینما ملت مناسب نبود، باعث شد که بسیاری از خبرنگاران نتوانند در جشنواره حضور داشته باشند.
به هرحال این جشنواره از ۱۹ تا ۲۵ آذرماه برگزار شد و علاقمندان آثار برتر سینمای مستند ایران را در آن به تماشا نشستند.
مروری بر موضوعات برخی فیلمهای جشنواره:
لاماسو
این فیلم روایتی از زندگی «امین علیاکبری» قهرمان کشتی جهان است که به گفته فیلمساز با ناعدالتی از زمین کشتی حذف شد.
علیاکبری نیز مانند بسیاری افراد مشهور دیگر زندگی پر فراز و فرودی را تجربه کرده است.
این فیلم با نمایش تصاویری از مسابقات و تمرینهای این ورزشکار لحظات پر هیجان و گاه پرخشونتی را به نمایش درآورده است.
ارس، رود خروشان
به کارگردانی، نویسندگی و تهیهکنندگی هادی آفریده پژوهش مفصلی بود بر جریانها و رویدادهای رخ داده در تاریخ بر بستر رود ارس، مرزبندی بین دوکشور و رشادتهای سرداران ایرانی.
این مستند تصاویر فوقالعادهای دارد که رضا تیموری فیلمبرداری آن را بر عهده داشته است.
محاکمه آزادی
این فیلم به خدمات مهدی بازرگان، زندگی شغلی، محاکمه و زندانی شدنش پرداخته است و گرایشات سیاسی او را مورد بررسی قرار داده است. بازرگان با بازی سعید چنگیزیان و صداگذاری جلسات دادگاه و محاکمه بازرگان را بازسازی کرده است.
مشتزنی در رینگ ترجمه
روایتی شنیدنی و بررسی تاثیر آثار ذبیحا… منصوری مترجم ایرانی بر جامعه ایرانی.
هرچند مستند نقدهایی را نیز بر او و بعضی آثارش وارد کرده، اما به راست و دروغها درباره بزرگنمایی در ترجمههای او نیز پرداخته است.
بازگشت گور ایرانی
اما یکی از شاهکارهای این جشنواره مستند بازگشت گور ایرانی به کارگردانی فتحا… امیری است، مستندی درباره احیای گونه منقرض شده گور ایرانی در کویر مرکزی ایران.
فیلم با خواندن یادداشتهای یک محیطبان در هشتاد سال پیش آغاز میشود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد درمییابد که در گذشته گور ایرانی در کویر مرکزی وجود داشته و در صدد احیای این گونه منقرض شده برمیآید اما مسیر آنقدرها هم هموار نیست.
ساخت این مستند ۹ سال به طول انجامیده و تصاویر فوقالعادهای از روند این تلاش به ثبت رسیده است.
کابوک
دیگر مستند محیط زیستی جشنواره نوزدهم، شرح ماجرای پرندگانی است که تنها درختان یک باغ مشخص را برای لانهسازی و زادآوری انتخاب کردهاند.
این کار باعث آسیب رسیدن به درختان میشود و صاحبان باغ را با چالشهای زیادی روبرو میکند و گاه مجبور به گرفتن تصمیمی میشوند که برای همه خوشایند نیست.
اگیرا
یکی از پرمخاطبترین فیلمهای جشنواره نوزدهم فیلم مستند اگیرا بود. این فیلم به کارگردانی صادق اسماعیلی ماجرای پسری بیشناسنامه است که به نظر میرسد در کودکی از بیمارستان ربوده شده است.
فیلم ماجرای پر تنشِ یافتن مادر و پدرش را روایت میکند.
اسماعیلی درباره چگونگی یافتن این سوژه به ولایت میگوید: من قبلا فیلم مستند کوتاهتری با همین موضوع ساخته بودم و پسری که در این فیلم ماجرایش روایت شده، خودش به سراغ من آمد تا درباره او هم چنین فیلمی بسازم.
برای دخترم
این فیلم، روایت خانوادهای ساکن یکی از مناطق مرزی کشور است، خانوادهای که در آن دختران اجازه ادامه تحصیل ندارند اما نقش اصلی این فیلم با وجود موانع زیاد تصمیم میگیرد تا درسش را ادامه بدهد و معلم شود.
شنا خلاف جهت
جواد رزاقیزاده در این فیلم درباره افراد مبتلا به اوتیسم صحبت کرده است، روحیات، زندگی، حساسیتها و ارتباطات این سه شخصیت اوتیستیک در فیلم بررسی میشود و داستانشان روایت میشود، افرادی که در نهایت خودشان به داد همدیگر میرسند.
روباه و ماه صورتی
این فیلم ساخته مهرداد اسکویی است که اگرچه در گذشته جوایز زیادی را از آن خود مرده بود، بار دیگر در این جشنواره به نمایش درآمد تا ساخت کمهزینه فیلم مستند را به رخ بکشد.
این فیلم تنها با دو گوشی تلفن همراه فیلمبرداری شده است و کارگردانی این فیلم از راه دور صورت گرفته.
بازیگر نقش اصلی، دختر نوجوان مهاجر افغانی است که بارها تلاش میکند از مرز ترکیه و یونان خود را به مادرش در بلژیک برساند.
هربار خطرات زیادی به جان میخرد تا از این مسیر عبور کند و هربار قویتر میشود.
این مستند دقیقا روایت این تلاشها است که گاه شامل دستگیری، تیراندازی، فرار و ناکامی است.
مسخ کراسی
کاری از امیرکرامتی الموتی و حمیدرضا افتخاری به درباره ناکارامدی سیستم اداری در ایران است که در بخشهای مختلف با کارشناسان و کارکنان مختلف ادارات و ارباب رجوعان، متخصصان و صاحبنظران به گفتوگو نشسته است و به نوعی یک گزارش تصویری ساخته شده است.
آرش در قلمرو ما
اثر فرهاد ورهرام در بخش جنگ ۱۲ روزه شرکت داشت، در این کار سعی شده بین تفکرات مختلف درباره وطنپرستی پیوند برقرار کند.
جندیشاپور
کاری از پژمان مظاهریپور است که اشارهای به کاوش باستانشناسی این منطقه دارد.
کاوشهایی که مدرک موثقی برای وجود چنین شهری در این منطقه ارائه نمیدهد.
پژمان مظاهریپور کارگردان این مستند که تحصیلات سینما دارد اما اغلب کارهایش در حوزه میراث فرهنگی است، میگوید: بعضی کاوشها درامی دارند که قابلیت تبدیل شدن به فیلم را دارد.
این فیلم در بخش ایران (تمدن کهن) در این جشنواره شرکت کرده است.
چهارراه حوادث
مستندی ساخته فرشاد اکتسابی است؛ فیلمی که با ارائه آمارها و نظرات متخصصان بررسی میکند که چرا ایران جزو ۳۰ کشور اول از میان ۱۹۰ کشور در حوزه تصادف است.
این فیلم حاوی تصاویر زیادی از حوادث رانندگی است.
رویای ناتمام
فیلم سارا طالبیان درباره تیم ملی فوتسال زنان است در بازیهای مقدماتی جام جهانی و از فشار رسانهها، خانوادهها، حواشی و تیم رقیب سخن گفته است.
نامش زن
داستان دختر جوان مجردی است که در شیرخوارگاه کار میکند و در دوران جنگ ۱۲ روزه، نوزادی را برای مراقبت به خانه میبرد.
ماریا ماوتی کارگردان تهیه کننده و پژوهشگر این اثر است.
میناو
اهالی روستایی سیل زده مجبور به ترک روستا میشوند و در یک قطار باری در نزدیکی روستا زندگی میکنند. کارگردان این اثر عارف حاتمی است.
بر افتو
فیلم داستان زنانی است که در معدن نمک کار میکنند.
این فیلم ساخته سپیده جمشیدینژاد روایت و ساختار خوبی دارد.
مک
مرضیه شخصیت اصلی این فیلم سعی میکند شوهرش را از اعدام نجات دهد و در این مسیر به دنبال جمع کردن استشهاد از روستاییان است. کارگردان این اثر نازنین زهرا رفیعی است.
کوروش
کاری از سپیده سپهی است که ماجرای پسری ۱۳ ساله و اهل لرستان را روایت میکند که درگیر مشکلات قلب و بیماری است.
بالهای آوازخوان
به کارگردانی هیمن خالدی، روایت زندگی زنی در شهر مریوان است که از یک لک لک زخمی مراقبت میکند درحالی که دخترش هم کارهای مهاجرتش را پیش میبرد.
روایت و ساختار فیلم تا آخر خوب پیش میرود و مخاطب را جذب میکند.
موسیلی
این فیلم که ساخته الهه اذکاری است، درباره زندگی بلاگری است که با سکونت در منطقه محرومی در جنوب ایران و با جذب کمکهای مالی از مردم، سعی در بهبود شرایط زندگی اهالی منطقه دارد.
آبراه کوچکی در میان هور
مرتضی پایهشناس با استفاده از فیلمهای موجود از یکی از عملیاتهای جنگ تحمیلی و گفتگوهایی با افراد حاضر در این عملیات این جریان را دوباره بازخوانی کرده است.
***
در مدت یک هفته نمایش فیلمها در این جشنواره ۱۴ هزار و ۴۲۹ تماشاگر به تماشای فیلمها پرداختند و پرمخاطبترین فیلمهای نوزدهمین جشنواره سینما حقیقت به شرح زیر اعلام شدند:
رتبه اول فیلم «آگیرا» به کارگردانی محمد صادق اسماعیلی
رتبه دوم «زیر درخت لور» به کارگردانی معین کریمالدینی
رتبه سوم فیلم «سهیل» به کارگردانی وحید فرجی
رتبه چهارم «رویای ناتمام» به کارگردانی سارا طالبیان
رتبه پنجم «مثل یک بهمن» به کارگردانی و تهیه کنندگی محمود رحمانی
رتبه ششم «مشتزنی در رینگ ترجمه» به کارگردانی حنیف شهپرراد
رتبه هفتم «شنا خلاف جهت» به کارگردانی جواد رزاقیزاده
رتبه هشتم
«بازگشت گور ایرانی» به کارگردانی فتح الله امیری و نیما عسگرینصب
رتبه نهم فیلم «روباه و ماه صورتی» به کارگردانی مهرداد اسکویی
و رتبه دهم «نامش زن» به کارگردانی ماریا ماوتی
*
در نهایت در روز اختتامیه به تاریخ ۲۵ آذرماه، برگزیدگان جشنواره سینماحقیقت معرفی شدند.
برگزیدگان این دوره در بخش بینالملل عبارتند از:
برنده جایزه بهترین فیلم مستند از نگاه شبکه مستند: «برای ابراهیم مردی با دوربین فیلمبرداری» بهکارگردانی علیمحمد صادقی
برنده جایزه بهترین فیلم مستند از نگاه معاونت راهبردی ریاست جمهوری: «چهارراه حوادث» بهکارگردانی فرشاد اکتسابی
بهترین فیلم کوتاه بین الملل: فیلم «آتشبس» بهکارگردانی جاکوب کرزه
جایزه ویژه هیئت داوران: «اصواتی از پرتگاه» بهکارگردانی اروین سرانو و ویکتور رخون
بهترین مستند نیمهبلند: کوروش بهکارگردانی سپیده سپهی
جایزه بهترین فیلم بلند: «بز۵۰۱» بهکارگردانی اوریم چرواتولو
جوایز بخش غزه عبارتند از:
جایزه ویژه: «یادداشتهایی بر تبعید» بهکارگردانی گوستاو کاسترو
جایزه بهترین فیلم: «بازی ادامه دارد» بهکارگردانی محمد مصباح و «غزه؛ کودکی به یغما رَفته» بهکارگردانی مومن غنیم
در بخش ایران:
لوح افتخار بخش ایران ( جنگ ۱۲روزه): علی همراز برای کارگردانی فیلم «نجوای چیزها» (جنگ ۱۲روزه)
نیما مهدیان برای کارگردانی فیلم «راش» (جنگ ۱۲روزه)
لوح افتخار بخش ایران (میراث کهن ): هادی آفریده کارگردان فیلم «ارس رود خروشان» (میراث کهن)
جایزه ویژه هیئتداوران برای بهترین مستند: محسن اسلامزاده و محمدمهدی حبیبی برای فیلم «شاخهای روی آب» (جنگ ۱۲روزه)
جایزه سرباز وطن: امیر دریادار ناصر سرنوشت، شخصیت اصلی مستند «عمق میدان»
در بخش دانشجویی:
لوح تقدیر مستند: «مسخکراسی» بهکارگردانی امیر کمالی الموتی
بهترین مستند: «میسوفونیا» بهکارگردانی سوگند رضایی
در بخش عکس:
لوح تقدیر عکس: اصغر بشارتی برای مجموعهعکس «صید هندسه»؛ امیرحسین یوسفی برای مجموعهعکس «فوچل»؛ پژمان مولایی برای مجموعه عکس «معدن مرگ سیاه»
در بخش شهید آوینی:
تندیس طلایی: مرتضی پایهشناس برای فیلم «آبراه کوچکی در میان هور»
*
هرچند بسیاری به این داوری اعتراض داشتند و حتی به آن معترض شدند، اما همچنان معتقدیم که برگزاری جشنوارهها اتفاق خوبی است که باید بیشتر رخ دهد.
