قزوین صرافی ندارد!

نفیسه کلهر

چند سال قبل یک میهمان خارجی داشتم که برای تبدیل پولش در به در همه شهر را گشتیم و از هر کسی پرسیدیم گفتند «قزوین صرافی ندارد!»

در نهایت پدر یکی از دوستان لطف کرد و در ازای یوروهای مهمان اروپایی مقداری ریال به او داد تا او بتواند هزینه‌های جاری روزمره‌اش را بدهد و این‌طور او توانست پولش را به اصطلاح «چنج» کند.

این گزارش از زبان کسانی است که به خاطر نبود صرافی در شهر قزوین دچار مشکل شده‌اند.

طلافروشان دلار فروش

سارا و مادرش مدام برای دیدن دختر دیگر خانواده به سفر می‌روند و هربار نیاز به تبدیل کردن ارقام بالایی از ریال به دلار را دارند.

او درباره تبدیل کردن پول‌ها توضیح می‌دهد: ما معمولا پولمان را در فرودگاه کشور مقصد تبدیل می‌کنیم، شنیده بودم که بعضی از همسفران و دوستانمان برای تبدیل پول مجبورند از قزوین به تهران بروند و گاهی یکی دو روز وقتشان گرفته می‌شد، حتی یکی از دوستان برای گرفتن ارز خاصی شب رفته بود تا در صف بماند و صبح اولین نفر پولش را دریافت کند.

اما اگر حتما بخواهیم در قزوین این کار را انجام دهیم گاهی از یک طلافروش آشنا دلار می‌خریدیم که گویا آن کار هم ممنوع اعلام شده و دیگر امکان خرید و فروش را کاملا از دست دادیم.

شیوه‌های سنتی تبادل به کار می‌آیند

محمد که هشت سال پیش از ایران مهاجرت کرده و ساکن فرانسه شده نیز این وضعیت را تایید می‌کند و توضیح می‌دهد: ‌قزوین سال‌هاست که صرافی ندارد، در گذشته و اوایل مهاجرت من، دو صرافی در قزوین بود که یکی در خیابان خیام شمالی و دیگری در خیابان فردوسی روبروی بیمارستان مهرگان قرار داشتند، ولی صاحب صرافی فردوسی که بازنشسته بانک مرکزی بود گفت که دیگر حوصله کار ندارم و صاحب صرافی خیام شمالی هم که البته فعالیتش محدودتر بود گفت که چند نرخی شدن ارز باعث شد که کارش به هم بریزد.

‌در واقع حتی موقعی که صرافی در قزوین وجود داشت هم یا به راحتی مبادله ارز انجام نمی‌شد یا ارز نداشتند یا اینکه نمی‌خریدند، یعنی این مشکل برای مسافران، مشکل جدیدی نیست!

او ادامه می‌دهد: شاید هم علت اصلی نزدیکی قزوین به تهران باشد که خوب در تهران می‌شود کارها را به راحتی انجام داد، ولی امروز که من دارم با شما صحبت می‌کنم این مشکل تنها برای قزوین نیست حتی در تهران هم در خیابان بزرگ فردوسی اگر به دنبال تبدیل پولت بگردی، صراف‌ها ملزم به این هستند که قیمت ارز را بر اساس قیمت سامانه ارز نیمایی اعلام کنند و شما برای اینکه بتوانید ارز بخرید یا ارز بفروشید باید دلالی را پیدا کنید که با صراف‌ها ارتباط داشته باشد، هر چند تعدادشان زیاد است و راحت پیدا می‌شوند، ولی دردسرهای خودش را دارد.

به خاطر اینکه ارز چند نرخی هست قیمت خرید توسط صرافی معمولا پایین‌تر از بازار آزاد است و قیمت فروش در صرافی بالاتر است و این مشکل الان در کل کشور وجود دارد، برای ما که مدام در رفت و آمد هستیم خیلی خوشایند نیست!

‌او یادش هست که در سفرهایش به ایران برای انجام کارهای صرافی در قزوین خیلی مشکل داشت مشکلاتی مثل این که صراف‌ها کارت بانکی برای انتقال ارقام به کشورهای خارجی ندارند، ‌و به گفته خودش ایرانیان خارج از کشور راهکار تازه‌ای ساختند: این مساله برای ما که سال‌ها دانشجو بودیم و از داخل کشور کمک هزینه‌مان تامین می‌شد مشکل بزرگی بود. اما همین باعث نوآوری بین ایرانی‌های خارج از کشور شد؛ اینجا بچه‌های گروه‌های ایرانی که خانواده‌هایشان از ایران حمایتشان می‌کنند باهم یک شبکه تشکیل داده‌اند که ایرانیان شاغل در اینجا می‌توانند به حسابشان پول واریز کنند و خانواده آنها برای خانواده شاغلان در ایران پول واریز می‌کنند.

و این‌طوری بدون مالیات و دادن پول اضافی به صرافی کار همه راه می‌افتد.

محمد برای مسافرانی که به ایران می‌آیند هم راهکاری دارد، او ادامه می‌دهد: من وقتی در ایران بودم مقداری ریال نیاز داشتم و فقط یورو همراهم بود، از طریق دوستانم که وضع اقتصادیشان خوب است پول‌هایم را تبدیل می‌کردم.

آن‌ها هم یورو و دلار را نگه می‌دارند؛ هم ارزش ارزی که نگه می‌دارند، بالا می‌رود و به سودشان است و نوعی سرمایه‌گذاری است و هم کار ما راه می‌افتد.

محمد معتقد است که در نبود امکانات دولتی مناسب، مردم به داد همدیگر می‌رسند که البته این قضیه مستلزم این است که افراد حتما آشنا و قابل اعتماد باشند چون اگر کلاهبرداری پیش بیاید از طریق قانونی نمی‌شود پیگیری کرد چرا که همه چیز توافقی است و این خطر این‌گونه مبادلات است.

*

مشکل دیگری هم اخیرا پیش آمده که برای تبدیل ارز در صرافی در گذشته نیاز به ثبت نبود ولی الان این تبدیل و مبادله ارز و ریال هم محدودیت دارد و از میزان بیشتری نمی‌توانی خرید کنی، حتماً باید کارت ملی همراه داشته باشی و از میزانی بالاتر مالیات هم به آن تعلق می‌گیرد.

فقط دلار!

اما مدیر یکی از تورهای گردشگری استان می‌گوید: اغلب مسافران برای تبدیل ریال به ارز به کانال‌های غیررسمی مراجعه می‌کنند، مثلا بعضی طلافروشی‌ها و برخی شخصیت‌های حقیقی در شهر این کار را انجام می‌دهند که همان‌ها هم محدودیت‌هایی دارند، مثلا فقط ریال را با دلار مبادله می‌کنند و ارزهای دیگر را نمی‌پذیرند.

از طرفی چون دست مسافر زیر ساطور مبادله کننده است اغلب ارقام بالاتری خریداری می‌کنند و همیشه هم به ضرر مسافر است.

جدا از مشکلات و دغدغه‌های سفر حالا مسافر باید نگران این باشد که سرش خیلی کلاه نرود و فقط کمی کلاه برود!

هتل‌ها هم دلار «چنج» می‌کنند!

راضیه یک راهنمای گردشگری در قزوین است که از نبود صرافی شکایت دارد، او می‌گوید: گاهی بعضی مسافران خارجی می‌آیند که اگر راهنما همراهشان باشد، از قبل به آنها خبر داده و می‌دانند که قزوین صرافی ندارد و در شهر قبلی پولشان را تبدیل کرده‌اند، اما اگر راهنما نداشته باشند می‌توانند در هتلی که اقامت می‌کنند پولشان را به ریال تبدیل کنند.

مسلما در چنین شرایطی نرخ با نرخ مصوب صرافی تفاوت دارد ولی خوب است که کار مسافران راه می‌افتد.

راضیه می‌گوید: نرخ ارز هتل‌ها قانون ثابتی ندارد بستگی به انصافشان دارد منتهی توریست‌ها هم زرنگ هستند در سایت‌ها نرخ را می‌بینند و نمی‌گذارند کلاه سرشان برود.

تتر، پول بین‌المللی به جای همه ارزها!

حمید می‌گوید: شرایط بانک مرکزی و چند نرخه شدن ارز مهمترین دلیلی است که باعث می‌شود خیلی‌ها با وجود استطاعت مالی اما تمایلی نداشته باشند که صرافی تاسیس کنند.

او معتقد است بسیاری که سر از رمز ارزها در می‌آورند به جای ارز «تتر» می‌خرند که نقدشوندگی بالایی دارد و همه دنیا هم قبولش دارند.

حمید می‌گوید: این روزها دیگر خرید ارز مختص پیرمردها و پیرزنهاست که از دنیای دیحیتال سر در نمی‌آورند، وگرنه چه کسی می‌رود سراغ صرافی؟

*

با این همه احساس نیاز به حضور صرافی در شهر وجود دارد تا مبادا تبدیل ارز از روش‌های غیر رسمی، افراد را دچار ضرر و زیان‌های مالی کند!

از طرفی دیگر شهری مثل قزوین با وجود بیش از ۳ هزار و پانصد واحد صنعتی که بعضی در زمینه صادرات و واردات هم فعالیت دارند، مسلما نیازمند صرافی است تا تبدیل پول با خیال راحت از مرجع قانونی و رسمی انجام شود.