جایگاه تفریح و سرگرمی در توسعه اقتصادی و اجتماعی

وحید حاج سعیدی

امروزه در دنیا توسعه جوامع رنگ و بوی نوینی پیدا کرده است و از طرح‌ها و برنامه‌هایی که به سبب ایجاد نشاط اجتماعی در جامعه و عدم وابستگی مستقیم به منابع مالی و انسانی دولتی، دارای استقلال و اثرگذاری اجتماعی بیشتری هستند، به شدت استقبال می‌شود.

این طرح‌ها و برنامه‌ها که دارای ابعاد و لایه‌های اجتماعی، فرهنگی، ورزشی، سیاسی و … هستند، به دلیل داشتن پشتوانه مردمی، تزریق نشاط در جامعه و کاهش آسیب‌های اجتماعی از محبویت و مقبولیت قابل توجهی در جامعه برخوردار هستند.

اثرات مثبت این برنامه‌ها به‌ویژه در مقولات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تا حدی چشمگیر است که می‌توان از  آنها به عنوان راهکارهای توسعه‌ای نام برد و در مقولاتی چون ایجاد اشتغال و چرخاندن چرخ اقتصاد هم نیم‌نگاهی جدی به آنها داشت.

یکی از این برنامه‌ها که جذابیت و قابلیت اجرایی آن در همه شهرها و روستاها باید مورد توجه قرار گیرد، برگزاری مسابقات فرهنگی، ورزشی، هنری و جام‌های محلی در سطوح مختلف است.

تا قبل از توسعه ساخت‌وسازهای بلند مرتبه در کشور، در بیشتر شهر به ویژه در حاشیه شهرها زمین‌های خاکی فراوانی به چشم می‌خورد که مامن جوانان در ساعات پایانی روز برای انجام مسابقات و بازی‌های ورزشی بود.

اما نکته مهم‌تر در این خصوص، برگزاری جام‌های محلات در همین زمین‌های خاکی به تولیت جوانان و ورزشکاران محل بود. جام‌ها و مسابقاتی که از دل آنها ورزشکاران بزرگ و حتی ملی‌پوش به ورزش کشور معرفی می‌شدند.

در حال حاضر نیز در برخی مدارس مسابقاتی مثل دارت، پنالتی، مسابقه پدر  و پسر، مادر و دختر، مسابقات آشپزی، مسابقات فرهنگی و هنری و … با محوریت و مشارکت خانواده‌ها برگزار می‌شود که در صورت جدی گرفتن این مقولات می‌توان به اهداف توسعه‌ای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی دست یافت.

مسابقات فرهنگی و ورزشی غیررسمی، رویدادهایی هستند که اغلب به صورت خودجوش و با مشارکت جمعی و یا با محوریت مدارس و کانون‌های مساجد و شوراهای محلات برگزار می‌شوند. این نوع مسابقات، در عین سادگی، می‌توانند آثار مثبت متعددی بر شرکت‌کنندگان و جامعه داشته باشند. تقویت روحیه اجتماعی و کار تیمی، افزایش فعالیت بدنی و سلامت، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، جداسازی چند ساعته افراد از فضای مجازی، ایجاد فضایی شاد و مفرح، تقویت حس رقابت سالم، ایجاد فرصت‌های جدید برای ارتباط، افزایش خلاقیت و نوآوری، تقویت حس تعلق به جامعه و ایجاد همبستگی را می‌توان از مزایای اجتماعی این رقابت‌ها عنوان کرد.

برگزاری این مسابقات به ویژه در حوزه ورزش اگر مستمر و ادامه‌دار باشد، علاوه بر توسعه سلامت جسمی، شاهد به حرکت در آمدن چرخ اقتصاد بومی با خرید البسه ورزشی، کفش، مدال و جام خواهیم بود. رونق و توسعه حمل و نقل درون شهری نیز از دیگر مزایای اقتصادی این مسابقات محسوب می‌شود.

در ضمن برگزاری مسابقات غیررسمی می‌تواند باعث افزایش فروش در کسب‌وکارهای محلی شود. رستوران‌ها، کافه‌ها، فروشگاه‌های مواد غذایی و مغازه‌های ورزشی ممکن است با افزایش تعداد مشتریان در روزهای برگزاری مسابقات مواجه شوند.

حتی مسابقات غیررسمی نیز می‌توانند بازدیدکنندگانی را از مناطق اطراف جذب کنند، به ویژه اگر مسابقات دارای جذابیت خاصی باشند یا در یک مکان دیدنی برگزار شوند. این بازدیدکنندگان می‌توانند با خرید از کسب‌وکارهای محلی، به رونق اقتصادی منطقه کمک کنند.

امید است دلسوزان و فعالان اجتماعی جامعه با رویکرد توسعه محور به برگزاری مسابقات مختلف از جمله مسابقات ورزشی بیندیشند و با جدی گرفتن اثرات مثبت این رویدادها، فارغ از منابع دولتی و ملی، مسیر توسعه فرهنگی و اجتماعی جوامع محلی را فراهم سازند.