توازن میان دستاوردها و چالشهای انباشته
- شناسه خبر: 82661
- تاریخ و زمان ارسال: 23 اردیبهشت 1405 ساعت 07:30
- بازدید :
آرزو سلخوری
برگزاری نشست خبری فرجا… فصیحیرامندی، رئیس شورای اسلامی شهر قزوین، پس از وقفهای چندماهه، فرصتی برای تبیین بخشی از رویکردها، برنامهها و اقدامات مدیریت شهری قزوین فراهم کرد. این نشست در شرایطی برگزار شد که فضای عمومی کشور در ماههای گذشته تحتتأثیر برخی تحولات و رویدادهای ملی و منطقهای قرار داشت و بخشی از ظرفیت مدیریتی نهادهای مختلف نیز معطوف به مدیریت این شرایط بوده است.
در این چارچوب، برگزاری این نشست رسانهای را میتوان تلاشی در جهت ارائه گزارشی از روند فعالیتهای شورای شهر و پروژههای در دست اجرا دانست. حضور جمعی از خبرنگاران و رسانههای برخط نیز زمینه طرح پرسشها و طرح دیدگاههای مختلف پیرامون موضوعات شهری را فراهم کرد و بستری برای گفتوگو درباره مسائل و اولویتهای مدیریت شهری قزوین ایجاد شد.
نشست خبری رئیس شورای اسلامی شهر قزوین، پس از ماهها سکوت رسانهای، بیش از آنکه روایتگر دستاوردهای مدیریت شهری باشد، تصویری از شکاف میان پروژههای عمرانی، بحرانهای ساختاری و چالشهای فزاینده حکمرانی شهری ارائه داد؛ نشستی که در آن از یکسو بر تکمیل پروژهها و عملکرد شورا تأکید شد و از سوی دیگر، اعتراف به ناکامی در جذب سرمایهگذار، اختلافات داخلی و ابهام در برخی پروندههای مدیریتی. پرسشهای جدی درباره اولویتهای توسعهای و آینده مدیریت شهری قزوین ایجاد کرد. در ادامه با نگاهی همه جانبه به بررسی این نشست میپردازیم.
1ـ بسترشناسی و اهمیت راهبردی نشست
برگزاری نشست خبری فرجا… فصیحی رامندی، رئیس شورای اسلامی شهر قزوین، پس از وقفهای طولانی، تنها یک رویداد رسانهای ساده نبود؛ بلکه تلاشی برای بازخوانی وضعیت مدیریت شهری در میانه بحرانهای مرکب تلقی میشد. این نشست در اتمسفری برگزار شد که سایه حوادث ملی و امنیتی، از جمله «جنگ ۱۲ روزه»، «جنگ رمضان» و «ناآرامیهای داخلی»، بر تصمیمگیری در پارلمان محلی سنگینی میکرد.
از منظر استراتژیک، این رویدادها نه تنها به عنوان متغیرهای زمانی، بلکه به مثابه عواملی اثرگذار بر تمرکز مدیریت شهری بر برنامهریزی بلندمدت عمل کرده و بخشی از ظرفیت اجرایی را درگیر مدیریت بحران ساخته است.
ضرورت این نشست زمانی دوچندان میشود که نهاد شورا با ابهاماتی درباره آینده ساختاری و جایگاه قانونی خود، در میانه گزینههایی چون انحلال یا تمدید ۸ ساله، روبهروست. با این حال، برگزاری نشست بدون حضور سایر اعضای شورا همچنان محل پرسش است.
2ـ «عملکرد قابل قبول» در برابر «بنبستهای ساختاری»
رئیس شورا در این نشست با اتخاذ رویکردی پارادوکسیکال، میان «ادعای موفقیت کلان» و «اعتراف به برخی ناکامیهای بنیادین» در نوسان بود؛ وضعیتی که شکاف میان روایت رسمی مدیریت شهری و بخشی از واقعیتهای اجرایی را آشکار میکند.
اعترافات کلیدی و هزینههای فرصت
شکست در جذب سرمایهگذار:
اذعان به اینکه در این دوره سرمایهگذاری شاخصی جذب نشده؛ نشانهای از چالش در مدلهای درآمد پایدار شهری و تداوم وابستگی به منابع کالبدی است.
بیثباتی ناشی از اختلافات داخلی:
پذیرش «اختلاف سلیقه زیاد» در شورا، میتواند پیام منفی به پیمانکاران و ذینفعان شهری منتقل کند، تداوم این وضعیت، هزینه فرصت توسعه شهری را افزایش میدهد.
3ـ رسانهها در بطن یا حاشیه؟
اشاره رئیس شورا به برخی کاستیها در تعامل با رسانهها، در کنار برگزاری این نشست خبری، میتواند نشانهای از توجه به ضرورت تقویت ارتباط با رسانهها و افکار عمومی تلقی شود. چنین رویکردی در صورت تداوم و برنامهریزی منسجم، میتواند زمینهساز شکلگیری تعامل سازندهتر میان مدیریت شهری، رسانهها و سرمایههای اجتماعی شهر باشد.
این وضعیت نشان میدهد پذیرش ضعفها، در صورتی که به تغییر در مدل حکمرانی و اصلاح سازوکارهای تصمیمگیری منجر نشود، ممکن است صرفاً به عنوان تلاشی برای مدیریت فشار افکار عمومی تعبیر شود و نشانههایی از تداوم بیثباتی در ساختار تصمیمگیری شهری را نمایان کند.
کارنامه پروژههای عمرانی و زیرساختی:
آناتومی توسعه نامتوازن
بررسی پروژههای اعلامی نشاندهنده تمرکز همزمان بر برخی نیازهای زیرساختی و نیز پروژههای ویترینی است. در حالی که شهر همچنان با مشکلاتی مانند نابسامانی ورودیها و ترافیک مواجه است، بخشی از منابع و توجه مدیریت شهری صرف پروژههای رفاهی و تفریحی شده است.
نام پروژه / اقدام وضعیت اجرایی/ تحلیل راهبردی و تأثیر شهری
ـ بوستان امیرکبیر/ راهاندازی پس از توقف طولانی/ پاسخ به مطالبات انباشته فضای سبز
ـ سالنهای ورزشی و خانه فرهنگ (ناصرآباد/چوبیندر)/ تکمیل و بهرهبرداری تمرکز بر توزیع عادلانه خدمات در مناطق کمبرخوردار
ـ بلوار ۶۵ متری و جاده نجفآباد در حال اجرا / تکمیل تلاش برای بهبود شریانهای ارتباطی کلان
ـ انتقال میدان میوه و ترهبار به جاده بوئینزهرا / در حال تکمیل/ خروج ترافیک سنگین از هسته مرکزی شهر
ـ هوشمندسازی و پرداخت الکترونیک اتوبوس / عملیاتی شده / گامی در جهت شفافیت مالی و نوسازی نرمافزاری
پروژههای رفاهی و تفریحی (هتل قهرمانی، رستوران خورشید، گذر خوراک) / افتتاح شده/ توسعه خدمات
رفاهی و گردشگری شهری
ـ مخازن آب فدک و اصلاح هندسی چهارراهها/ تکمیل شده/ اقدامات خرد برای پایداری خدمات شهری
ـ مجتمع رفاهی شمال (۱۰۰ میلیارد تومان) / خریداری شده/ تأمین رفاه کارکنان با رویکرد حفظ ارزش داراییها
با این حال، تضاد میان افتتاح پروژههای تفریحی و وضعیت نامطلوب ورودیهای شهر، همچنان پرسشهایی درباره اولویتبندی توسعهای ایجاد میکند. مسئله اصلی نه اصل پروژههای رفاهی، بلکه نسبت آنها با فوریتهای زیرساختی شهر است؛ بهویژه زمانی که ورودیهای شهر به عنوان پیشانی قزوین، همچنان با مشکلات کالبدی و بصری مواجهاند.
4ـ کالبدشکافی وضعیت مالی و منابع انسانی:
سندرم آیندهفروشی
ساختار مالی شهرداری قزوین نشاندهنده نوعی شکنندگی در الگوی تأمین منابع است که میتواند پایداری مالی شهر را در سالهای آینده با چالش مواجه کند.
آیندهفروشی کالبدی
اتکای ۴۰ درصدی بودجه ۱۰ همتی به فروش زمین، عملاً به معنای استفاده از داراییهای بلندمدت شهری برای تأمین هزینههای جاری و عمرانی امروز است حتی اگر این روند از گذشته وجود داشته باشد.
شکاف تحقق بودجه:
تحقق ۸۳ درصدی بودجه سال ۱۴۰۳، از وجود فاصله قابل توجه میان پیشبینی درآمدها و تحقق واقعی آنها حکایت دارد و ضرورت بازنگری در برآوردهای مالی را یادآور میشود.
منابع درآمدی و وضعیت بودجه
کل بودجه مصوب: ۱۰ هزار میلیارد تومان.
سهم مالیات بر ارزش افزوده: ۲۵۰۰ میلیارد تومان.
سهم فروش املاک و اراضی: ۴۰ درصد (وابستگی ساختاری به فروش داراییهای شهری)
این وابستگی ۴۰ درصدی به فروش زمین، زنگ خطری برای آینده توسعه پایدار قزوین است؛ چرا که با اتمام ذخایر اراضی، شهرداری در دورههای آتی با بحران جدی تأمین نقدینگی روبرو خواهد شد، بهویژه آنکه رئیس شورا صراحتاً به شکست در «جذب سرمایهگذار» در این دوره اعتراف کرده است.
نیروی انسانی؛ فشار از بالا و تداوم استخدامهای سفارشی
در حالی که ۲۵۰ نفر بازنشسته شدهاند، جذب ۵ نفر با «نامه مکتوب وزرا و نمایندگان»، همچنان نشانهای از استمرار مداخلات بیرونی در ساختار اداری شهرداری است. مقایسه این عدد با جذب ۳۷۰ نفری دوره قبل، اگرچه تفاوت در مقیاس را نشان میدهد، اما اصل مسئله یعنی تداوم سنت استخدامهای غیررقابتی را منتفی نمیکند.
5ـ چالشهای نظارتی:
کاهش نقش اثرگذار شورا در تصمیمات کلیدی
وضعیت حقوقی شهردار و نحوه تعامل شورا با پروندههای قضایی، نشانههایی از تضعیف جایگاه نظارتی پارلمان محلی را آشکار میکند.
تعلیق نظارت در برابر نهادهای فرادستی
واگذاری تصمیمگیری درباره پایان مأموریت شهردار به نهاد مبدأ پرداخت حقوق، این پرسش را ایجاد میکند که شورا تا چه میزان در تصمیمات کلیدی مربوط به مدیریت شهری اختیار و استقلال عملی دارد.
ابهام در شفافیت قضایی
پاسخ رئیس شورا درباره پروندههای قضایی «مهدیه» و «مؤسسه یاوران مهدی» با عبارت «اطلاعی ندارم»، بیش از آنکه به شفافسازی کمک کند، نوعی پرهیز از ورود مستقیم به جزئیات پروندهها تلقی شد؛ رویکردی که میتواند بر شاخص اعتماد عمومی اثرگذار باشد.
چشمانداز و توصیههای استراتژیک
مدیریت شهری قزوین در تقاطعی میان «تداوم بحرانهای انباشته» و «امکان اصلاح ساختاری» قرار گرفته است. پذیرش ضعفها توسط رئیس شورا، تنها زمانی میتواند واجد اهمیت باشد که به بازنگری در مدل درآمدی، تقویت شفافیت و احیای جایگاه نظارتی شورا منجر شود.
توصیههای راهبردی برای برونرفت از بنبست:
1ـ تأسیس پنجره واحد سرمایهگذاری
خروج از بنبست جذب سرمایه نیازمند عبور از بوروکراسی فعلی و ایجاد ساختاری متمرکز برای تعریف بستههای جذاب سرمایهگذاری و کاهش وابستگی به فروش داراییهای شهری است.
2ـ تعیین تکلیف حقوقی و تقویت استقلال مدیریتی
شورا باید با ایفای نقش فعالتر، وضعیت حقوقی شهردار را از حالت تعلیق خارج کرده و پاسخگویی مستقیم درباره پروندهها و حواشی مدیریتی را به بخشی از الزامات حکمرانی شهری تبدیل کند.
3ـ بازسازی ویترین شهری
اصلاح ورودیهای شهر و ساماندهی ترافیک هسته مرکزی، میتواند به مهمترین آزمون کارآمدی مدیریت شهری در ماههای آینده تبدیل شود؛ چرا که افکار عمومی میان «رستورانداری شهرداری» و «آشفتگی ورودیهای شهر»، دومی را معیار اصلی قضاوت درباره تداوم این جریان مدیریتی قرار خواهد داد.
***
در پایان؛ مدیریت شهری قزوین امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازتعریف نسبت خود با «افکار عمومی»، «شفافیت» و «توسعه پایدار» است. شهر را نمیتوان تنها با افتتاح پروژهها اداره کرد؛ آنچه آینده مدیریت شهری را تعیین میکند، توانایی بازسازی اعتماد عمومی و تبدیل شورا از نهادی واکنشی به نهادی تصمیمساز است.
قزوین امروز نه با کمبود پروژه، بلکه با بحران اولویتبندی مواجه است؛ بحرانی که اگر حل نشود، حتی پرهزینهترین افتتاحها نیز نمیتوانند شکاف میان مدیریت شهری و افکار عمومی را ترمیم کنند.
