اسرار طول عمر!
- شناسه خبر: 74945
- تاریخ و زمان ارسال: 10 دی 1404 ساعت 07:30
- بازدید :
ا. امیردیوانی
از چه رو عمر برخی افراد بیش از دیگران است؟ این پرسش، ذهن پارهای از هوشمندترین مغزهای نسلهای گوناگون را به خود سرگرم کرده است. به نظر میآید که پاسخ، آشکار میباشد. غذای بهتر، دستیابی به درمان و بهداشت و کاهش خطر ابتلا به امراض گوناگون ولی در بعضی موارد دیگر، پاسخ به این عیانی نیز نیست. به طور مثال به چه علت، مردان ژاپنی چهار سال فزونتر از مردان بریتانیایی عمر میکنند؟ از چه سبب زنان منچستر به طور متوسط سه سال زودتر از زنان لندنی فوت مینمایند و چرا طول عمر مردمانی که در غرب لندن زندگی میکنند، شش سال بیش از مردان ساکن شرق لندن است؟
دانشمندان طی سالها علل مختلفی برای این تفاوتها پیشنهاد کردهاند که دامنهی گستردهای را شامل میشود، از شیوههای زندگی متفاوت گرفته تا استعمال دخانیات و دلایل ساختزادی (توراثی). لیکن در کتابی که «سر مایکل مارمات»، استاد همهگیرشناسی و بهداشت عمومی در یونیورسیتی کالج لندن نگاشته، دلایل کاملا متفاوتی مطرح ساخته است.
استاد یاد شده به مدت سی سال، اختلافها در متوسط عمر را مورد مطالعه قرار داده است. وی در دههی 1960 پیرامون تندرستی کارکنان دولت در لندن به بررسی طرحی تحت عنوان «روایت هال» پرداخته است. طی این پژوهش مشخص شد که سلامت کارکنان دولت به رتبه آنان در سلسله مراتب مشاغل دولتی بستگی دارد. به راستی کسانی که از حیث مقام و مرتبه، وضع بهتری داشتند، سالمتر هم بودند. به موجب مطالعات دیگر در میان سایر گروههای اجتماعی چون دانشگاهیان و برندگان جایزهی اسکار هم انگارهها (الگوها)ی مشابهی مشاهده شده است. اشخاصی که دکتری دارند، نسبت به آنهایی که مدرک کارشناسی ارشد دارند، بیشتر عمر میکنند؛ آنانی که مدرک کارشناسی را دارا میباشند، در قیاس با دانشآموختگان کارشناسی، از عمر بیشتری برخوردارند و کسانی که به هر حال مدرکی دارند، از اشخاصی که تحصیلشان را ناتمام گذاشته و مدرکی ندارند، عمر بیشتری دارند. برندگان جایزه اسکار به طور متوسط، فزونتر از بازیگرانی زندگی میکنند که نامزد جایزه شده، اما آن را نگرفتهاند.
«سِر مایکل» اعتقاد دارد که این روند در مورد تمام گروههای اجتماعی صدق میکند، از سیاستمداران گرفته تا تهیدستان، بنا به ادعای او، تندرستی و طول عمر تا حد زیادی متاثر از منزلت اجتماعی ماست.
وی این موضوع را «نشانگان (سندرم) منزلت نام نهاده است. ضمنا عنوان کتابش نیز همین است. افرادی که در راس سلسله مراتب قرار دارند، عمر بیشتری میکنند.
منزلت اجتماعی از مراقبتهای پزشکی، غذا و اعتیاد به سیگار نیز پر اهمیتتر است. مردم را عقیده بر این است که مراقبتهای پزشکی یا اعتیاد به سیگار و یا عادتهای تغذیهای، تعیین کننده طول عمراند. بیشک این عوامل مهماند، لیکن شواهد حاکی است که تمام داستانها به اینها منحصر نمیگردد. در سلسله مراتب اجتماعی، مقام ما تحت تاثیر دو چیز است: تا چه اندازه عنان اختیار زندگیمان را در دست داریم و در جامعه، چه نقشی بر عهده داریم. وی میپرسد: «آیا حس میکنیم که زندگانی را به زیر فرمان داریم و فرصتهای بسنده در اختیارمان هست که در اجتماع دست به کاری زنیم؟» مسالهی حیرتآور این است که ظاهرا درآمد، تاثیر بسیار اندکی در طول عمر دارد. پول بیشتر، تندرستی فزونتر نمیآورد بلکه به شکل نشانه منزلت اجتماعی ارزنده است. عایدی به خودی خود اهمیت ندارد.
امکان دارد دیدگاه «سر مایکل» بتواند بیان کنندهی این معما باشد که از چه روی در ممالک تقریبا فقیرتر همانند یونان، مالت، متوسط عمر از بریتانیا و ایالات متحده بیشتر است. به نظر وی چنانچه مردم را واداریم به زندگیشان فزونتر نظارت کرده و تضمین کنیم که در جامعه نقش فعال داشته باشند، میزان تندرستیشان افزوده خواهد شد و همینطور طول عمرشان افزایش مییابد. به همین منظور پیشنهاد میکند که دولتها بکوشند کودکان از تحصیلات کافی برخوردار گردند. کارگران نظارت بیشتری روی زندگی خود داشته باشند و با سالمندان همچون «آشغال قراضه» رفتار نشود.
ضمنا بهبود وابستگیهای محلی و احساس نقش سودمندتر در اجتماعات محلی باید لحاظ گردد. به باور وی دولتها میتوانند از ژاپن درس بگیرند. این کشور بالاترین میانگین عمر را در جهان داراست. متوسط عمر مرد ژاپنی 5/81 سال است، و حال آن که میانگین عمر مردان در بریتانیا 1/78 سال و در ایالات متحده 77 سال است. او میگوید همبستگی اجتماعی در ژاپن، عامل اصلی این تفاوتهاست. میزان جرم و جنایت و شمار زندانیان هم در ژاپن بسی اندک است. به گفتهی وی: «از هر ژاپنی بپرسید، میگوید که میزان کمتر و جنایت در ژاپن، پیامد مستقیم همبستگی بیشتر در جامعه آنهاست. به نظر میانیگن عمر ژاپنیها به همبستگی اجتماعی آنان مربوط است.»
منبع: BBC News
