نمایشگاهی که «هوش مصنوعی» را گم کرد

آرزو سلخوری

نمایشگاه «کار و هوش مصنوعی» که از ۲۱ تا ۲۳ آبان ۱۴۰۴ در محل دائمی نمایشگاه‌های قزوین برگزار شد، با وعده معرفی آخرین دستاوردهای فناوری و ایجاد فرصت‌های شغلی در حوزه هوش مصنوعی به استقبال بازدیدکنندگان آمد. اما تجربه میدانی نشان داد که واقعیت با شعارهای نمایشگاه فاصله زیادی داشت و بسیاری از بازدیدکنندگان، بیش از فناوری، با مسئله پراکندگی اهداف و ضعف اجرایی مواجه شدند.

تمرکز بر کاریابی، نه فناوری

بخش عمده نمایشگاه به شرکت‌هایی اختصاص داشت که به دنبال جذب نیروی کار بودند؛ از جمله «نیرومحرکه» و شرکت‌های صنعتی بزرگ استان؛ فرم‌های استخدام، جمع‌آوری رزومه و تبلیغات برای فرصت‌های شغلی، بیش از فناوری محور بودن نمایشگاه خودنمایی می‌کرد.

بسیاری از بازدیدکنندگان، بیشتر حس حضور در یک نمایشگاه کاریابی را داشته‌اند تا یک رویداد فناورانه و نوآورانه؛ این تمرکز بر استخدام، باعث شد عمق فناوری و نوآوری هوش مصنوعی به حاشیه برود.

دانش‌بنیان‌ها و مشاوره اداری؛ حضور پراکنده و کم‌اثر

شرکت‌های دانش‌بنیان بیشتر به مشاوره ثبت شرکت و خدمات اداری مشغول بودند تا معرفی محصولات فناورانه؛ حتی غرفه‌هایی مانند فناوری رزین و سایر تکنولوژی‌های نوین، به دلیل ضعف در ارائه و عدم آمادگی غرفه‌داران، نتوانستند ارزش واقعی فناوری خود را نشان دهند.

بازدیدکنندگان بارها اشاره کردند که ارائه‌ها سطحی و پراکنده بود و عملاً فرصتی برای تجربه واقعی فناوری وجود نداشت.

هوش مصنوعی؛ یک یا دو نمونه محدود و نمادین

در حالی که نمایشگاه با عنوان «هوش مصنوعی» برگزار شد، اما تنها دو شرکت محصول هوش مصنوعی واقعی ارائه کردند؛ برجسته‌ترین آن‌ها سامانه ۱۳۷ هوشمند شهرداری قزوین بود که بر پایه هوش بومی «کالیا» ساخته شده است و توان تحلیل تماس‌های مردمی، اولویت‌بندی گزارش‌ها و پاسخ خودکار را دارد.

این سامانه، اگرچه یک دستاورد فناورانه جدی محسوب می‌شود، اما در نمایشگاه به شکل یک نمونه آزمایشی و نه نقطه تمرکز اصلی معرفی شد. سایر غرفه‌ها فاقد نمادهای بصری و جلوه‌های تعاملی قابل توجه بودند؛ هیچ دمو، شبیه‌سازی یا تجربه تعاملی برای بازدیدکنندگان وجود نداشت که حس واقعی حضور در یک فضای هوش مصنوعی را منتقل کند.

بازار دیجیتال و سرگرمی؛ سردرگمی و عدم انسجام

غرفه‌های همراه اول و ایرانسل و همچنین بخش‌های انیمیشن و بازی‌سازی تلاش داشتند حوزه خود را معرفی کنند، اما عدم انسجام میان بخش‌ها باعث شد بازدیدکنندگان تصویر مشخصی از اکوسیستم هوش مصنوعی استان نداشته باشند.

ترکیب بخش‌های کاریابی، مشاوره اداری، سرگرمی دیجیتال و فناوری باعث پراکندگی موضوعی و سردرگمی بازدیدکنندگان شد و نمایشگاه عملاً فاقد محور مشخص بود.

ضعف برگزاری و تجربه بازدیدکنندگان

بازدیدکنندگان اغلب معتقد بودند اثر ملموسی از هوش مصنوعی مشاهده نکرده‌اند. حداقل نماسازی، جلوه بصری یا دموهای تعاملی که تجربه واقعی فناوری را منتقل کند، وجود نداشت. کلاس‌های آموزشی نیز ضعیف، غیرجذاب و بدون محتوای عملی بودند و نتوانستند بار علمی و آموزشی نمایشگاه را تقویت کنند.

نبود راهنمای مسیر، عدم اطلاع‌رسانی درست درباره هر غرفه و فقدان بروشورهای آموزشی و معرفی فناوری، موجب شد بازدیدکنندگان، سردرگم و نارضایتی عمومی از تجربه خود داشته باشند.

پیامدها و نقاط ضعف ساختاری

آنچه در این نمایشگاه به چشم می‌خورد، مجموعه‌ای از ضعف‌های ساختاری بود:

1ـ فقدان تمرکز موضوعی: ترکیب بیش از حد بخش‌های کاریابی، خدمات مشاوره‌ای و سرگرمی، باعث شده بود تمرکز واقعی نمایشگاه روی فناوری و هوش مصنوعی کم‌رنگ شود.

2ـ کمبود نمادهای فناوری و جلوه بصری: نبود دموهای تعاملی، شبیه‌سازی و جلوه‌های بصری، مانع درک مخاطب از ظرفیت واقعی فناوری شد.

3ـ ضعف اجرایی غرفه‌داران: عدم آمادگی غرفه‌داران در ارائه محصولات، کیفیت پایین پرزنت و ضعف تعامل با بازدیدکنندگان، تجربه نمایشگاه را کاهش داد.

4ـ آموزش ضعیف و فاقد اثرگذاری: کلاس‌ها و کارگاه‌ها نتوانستند محتوای علمی و کاربردی ارائه دهند و به سطح انتظارات بازدیدکنندگان نزدیک نبودند.

5ـ انسجام کم در برنامه‌ریزی نمایشگاه: فقدان طراحی منسجم و چشم‌انداز واحد، باعث پراکندگی موضوعی و سردرگمی بازدیدکنندگان شد

راهکارهایی برای «یافتن هوش مصنوعی گمشده»

نمایشگاه «کار و هوش مصنوعی» قزوین اگرچه در شعار جلوه‌ای از فناوری را وعده داده بود، در واقع بیشتر شبیه یک نمایشگاه کاریابی و مشاوره اداری بود. برای دفعات بعد، می‌توان با چند گام خلاقانه، تجربه‌ای واقعی و جذاب از هوش مصنوعی به بازدیدکنندگان ارائه داد.