کشیدن قلیان، تفریح یا شوخی با مرگ!
- شناسه خبر: 59416
- تاریخ و زمان ارسال: 4 خرداد 1404 ساعت 07:30
- بازدید :
سارا افشار
تفاوت در تفریحات جوانان در گذشته و جوانان این نسل را نمیدانیم، تقصیر مدرنیته و آمدنش به جامعه ایران بیاندازیم؛ یا بیکفایتی مسئولین، که نتوانستهاند سرگرمی و تفریحات متنوع و قابل ستایشی برای آنها فراهم کنند. زمانی نه چندان دور و در گذشتهای فارغ از هرگونه تکنولوژی، اگر اسمی از تفریح و رفتن به طبیعت به میان میآمد، یک سبد پر از مواد غذایی و میوه و چیزهای دیگر بود، و وسایلی مانند توپ و طناب و از این دست وسایلی برای بازی و تفریح. خانوادهها کنار هم مینشستند و میگفتند و میخندیدند و بازی میکردند. بدون داشتن گوشی در دست و خیلی چیزهایی از این قبیل که در این زمانه وجود دارد و باعث دوری آدمها از هم شده و در آن زمان اثری ازشان وجود نداشت.
بحث موبایل و اپلیکیشنهای مختلف و فصای مجازی، خودش یک شاهنامه است. اگر بخواهیم در موردش مطلبی بنویسیم!
سرگرمیهای دیگر هم که مسببش همین مدرنیته شدن جامعه و بحث فضای مجازی است هم، موضوع بحث این گزارش نیست!
جوانان دیروز، سرگرمیهای خاص خود را داشتند. سرگرمیهایی مطابق با زمان خودشان. سرگرمیهایی عاری از هرگونه ابزار مدرنیسم! که رفته رفته، هرچه زمان جلوتر آمد، انگار تفریح معنای واقعی خود را گم کرد! امروزه برخلاف گذشته، اگر اسمی از تفریح و بیرون رفتن به میان آید، اولین وسیلهای که جلوتر از همه وسایل برداشته میشود، قلیان است!
قلیان، که به آن نارجیل یا هوکا هم میگویند، وسیلهای است که برای دود کردن تنباکو استفاده میشود. قلیان، نشأت گرفته از کشور هند است و قرنهاست که استفاده میشود. بعضیها برای استراحت و آرامش استفاده میکنند و برخی برای معاشرت با دوستان!
قسمت جالب و شاید دردناک قضیه این است که در زمانهای قدیم، معمولا در چایخانهها قلیان بود و طرفدارانش گروه خاصی بودند. معمولا پیرمردهایی که برای گذران عمر و گپ و گفت در قهوهخانهها مینشستند، چای میخوردند و قلیانی میکشیدند. اصولا هم قشر مونث جامعه در این مکانها دیده نمیشد!
و اما امروزه؛
قلیان، نه سن و سال میشناسد و نه زن و مرد! و متاسفانه تبدیل به یکی از جذابترین سرگرمیهای مردمان با هر فرهنگ و هر جنسیت و هر سن و سالی شده!
البته ناگفته نماند که خیلی از جوانان و نوجوانان وقتی کنار هم مینشینند و به اصطلاح دورهمی میگیرند؛ کوچکترین خلافشان قلیان است و بس!
اینکه چه مواد دیگری استعمال میکنند، باز هم شاهنامهای است که پرداختن به آن، خودش دنیایی از حقارت و نادانی و فراوانی هرگونه مواد و دخانیات در دست آنهاست. که نمیدانیم خانوادهها را مقصر بدانیم یا جامعه را و یا مسئولین مربوطه را. هرچه هست امیدواریم که چارهای برایش اندیشیده شود. چراکه جامعه ما در این زمینه به شدت رو به زوال رفته و خیلی از جوانان را درگیر!
موضوع این گزارش صرفا قلیان است! خیلی از خانوادهها تصورشان این است که اگر جوانشان، چه دختر و چه پسر، قلیان بکشد، ایرادی ندارد؛ و اگر سیگار بکشد، خدای نکرده معتاد میشود و غیره و غیره … . یکی از مهمترین دلایل فراوانی قلیان، همین دیدگاه روشنفکرانهی جماعت ماست! متاسفانه در حال حاضر، قلیان کشیدن تبدیل به یک معضل اجتماعی خاموش در جامعه ایرانی شده و به همین خاطر، مانند دیگر مواد دخانی، چهرهای زشت و منفوری به خودش نگرفته است!
اگر قبلترها فقط در قهوهخانهها و سفرهخانهها قلیان به مشتریان عرضه میشد، امروزه در اکثر رستورانها و کافهها هم ارائه میشود. اگر از قیمتش بگذریم، یک آپشن (معیار) مثبت برای آن رستوران حساب میشود. در خانهها و محافل خصوصی هم که پایه ثابت تفریح و وقتگذرانی است.
مطمئنا شما بارها و بارها وقتی به رستوران و کافهای برای خوردن غذا یا وقت گذراندن کنار خانواده و دوستان خارج از فضای خانه رفتهاید، با این صحنه روبرو شدهاید! میزهایی که یک سری آدم کنار هم نشستهاند و روی هر میز حداقل یک قلیان در حال استعمال است؛ و اینکه خانوادهاند یا دوست فرقی ندارد. ولی اینکه غذا هم میخورند یا فقط برای قلیان آمدهاند موضوعی قابل تأمل و تلخ است. با خیلیهایشان که صحبت کنید متوجه میشوید که هدف، کشیدن قلیان است و خوردن غذا و قهوه و اینجور چیزها بهانه است. اینکه خیلی از این مکانها را با موسیقی زنده و عرضه قلیان میچرخانند و اجاره مکانشان را از این راه در میآورند هم متاسفانه مسالهای خیلی عادی و البته اجتنابناپذیر است چرا که اگر اینها نباشند شاید خیلیها حتی برای غذا خوردن هم به آن رستوران نروند!
البته داخل پرانتز باید بگوییم که این مشکل و معضل شامل حال همه مردم نمیشود و هنوز هم کسانی هستند که حرمت رستوران رفتن را رعایت میکنند و بدون شرط، غذا میل میکنند. بدون بهانه بدون قلیان!
طبق شواهد علمی، زیان یک قلیان 20 برابر یک بسته سیگار است و میزان مونوکسید کربن و سرطانزایی دود قلیان بیشتر از دود سیگار!
در واقع، مصرف قلیان تاثیرات مضری بر ریه و قلب دارد و در خیلی مواقع خطراتی که در کشیدن سیگار نیست در کشیدن قلیان هست؛ مانند بیماری هپاتیت (ب) که بر اثر استفاده از شیلنگ مشترک قلیان ممکن است پیش آید. البته این قضیه، ضرر سیگار کشیدن را توجیه نمیکند. در این گیر و دار هم اکثر جوانان تا بیکار میشوند تنها کاری که به فکرشان میرسد که بیدردسر باشد و پرسود، مکانی احداث کنند با چند عدد تخت سنتی و پشتی و کلی قلیان، اسمش را هم میگذارند «قهوهخانه سنتی» که البته در این مکانها بیشتر جوانان و نوجوانان دیده میشوند. یک شغل راحت و پرسود!
یک جامعهشناس مسائل اجتماعی دلیل بیتفاوتی خانوادهها نسبت به قلیان کشیدن فرزندانشان را، سنتی بودن آن میداند؛ اینکه از گذشته رواج داشته و هیچ وقت هم با سرزنش مواجه نبوده است. قلیان است؛ مواد مخدر که نیست! جملهای که برای توجیه خودشان استفاده میکنند و مطمئنا به گوش شما هم خورده است.
برخی از همین جوانان معتقدند که چون تفریح خاصی برای پر کردن اوقات فراغتشان ندارند، بعد از خواندن درس یا فعالیتهای روزمرهشان قلیانی هم میکشند.
البته این که واقعا تفریحی برای این نسل که سبک فکرشان، با نسل گذشته، زمین تا آسمان فرق میکند، وجود ندارد؛ واقعیتی است که باید بپذیریم. اگر خیلی جزئیتر به این قضیه نگاه کنیم در شهر قزوین این مساله به شدت نمایانگر است و واقعا فکری به حال تفریح و سرگرمی مردم این شهر نشده است!!
اینکه بگوییم چون مکانهای تفریحی خاص و مطابق فرهنگ مردم ما، کم است یا کلا نیست؛ وجود قلیان در هر مکان و هر رستوران و کافه و محافل خصوصی را توجیه نمیکند ولی بیتاثیر هم نبوده و نیست!
اینکه هر از گاهی مسئولین مربوطه یادشان میافتد که طرح جمعآوری قلیان را اجرا کنند و بعد یاشان میرود، آیا واقعا راه حل مناسبی است؟
شاید اگر مکانهای فرهنگی، ورزشی و تفریحی مناسب در شهرها، و جزئیتر در شهر قزوین وجود داشته باشد، مردم علیالخصوص جوانان، چه دختر و چه پسر، شاید وقتشان و روزهای طلایی عمرشان را صرف کارهای مهمتر و باارزشتر و درخور فرهنگ و هنر ایران بکنند. به امید آن روز.
