ورود خانمها ممنوع!!!
- شناسه خبر: 84504
- تاریخ و زمان ارسال: 19 خرداد 1405 ساعت 07:30
- بازدید :
(یادداشتی انتقادی درباره ساخت پارک اختصاصی آقایان)
سارا افشار
«به منظور صیانت از امنیت، کرامت و ارزشهای والای انسانی و همچنین برای رفاه حال شهروندان، بانوان گرامی میتوانند از مجموعه «بوستان نرگس» به صورت اختصاصی که دارای امکانات لازم ورزشی میباشد، استفاده نمایند در ضمن «مجموعه ورزشی شقایق» برای استفاده آقایان با امکانات ورزشی آماده خدماترسانی میباشد.»
متنی که در بالا خواندید، یک اطلاعیه ظاهرا معمولی یک بنر که دور زمین شقایق و دور میدان حسن نصرا… در شهر قزوین نصب شده است، به نظر میرسد. اما واقعیت ماجرا چیزی فراتر از یک بنز معمولی است و شاید یک شوخی تلخ!
به عنوان یک روزنامهنگار که اکثرا گزارش اجتماعی مینویسد و سعی میکند صدای واقعی مردم را بشنود، اعتراف میکنم که گاهی فکر میکنم شاید در یک دنیای موازی زندگی میکنم و یا شاید یک ماشین زمان مخفی در گوشهای از این شهر است که ما را به دهههای دور میبرد.
اما نه! حقیقت تلختر از این حرفهاست.
چند روز پیش، در حالی که از یکی از نقاط شهر که در بالا ذکر شد رد میشدم و به تماشای حال و هوای شهر نشسته بودم؛ با نوشتهای عجیب روی یک بنر بزرگ روبهرو شدم که تمام دنیای منطق من را برای لحظهای متوقف کرد: «پارک مختص آقایان!» راستش اول فکر کردم شاید اشتباه میبینم. حتی برای چند لحظه به ذهنم رسید که این یک دوربین مخفی است و هر آن منتظر بودم دوربینها از پشت درخت بیرون بیایند و بخندند.
اما وقتی دیدم این یک تصمیم رسمی است و با مهر و تابلوی اداری نصب شده، خندهام گرفت. خندهای تلخ و عمیق!
تلخ برای آن که پیش خودم فکر کردم که یک مجموعه چقدر باید از واقعیتهای شهری دور باشد که به این نتیجه برسد که در سال 1405، ما به «جزیرههای جداگانه» برای تفریح نیاز داریم.
من به عنوان یک گزارشنویس، همیشه به دنبال پیدا کردن تناقضها هستم، اما این یکی از آن تناقضهایی بود که حتی در عجیبترین گزارشهایم هم به آن برخورد نکرده بودم.
بیایید یک لحظه با هم صادق باشیم و دور تا دور شهر قزوین را نگاه کنیم. بیایید یک گشت کوتاه بزنیم؛ از بازار و کافهها گرفته تا سینما، رستوران، پیادهروها و حتی گوشه و کنار خیابانها.
آقایان شهر ما، در کدام یک از این مکانها نمیتوانند بروند؟
آقایان در تمام سطح شهر حضور دارند؛ میگردند، کار میکنند، تفریح میکنند و در واقع کل شهر، برای آنها یک فضای باز، وسیع و بدون محدودیت است. کل شهر قزوین، از کوچههای قدیمی گرفته تا بلوارهای جدید، عملا یک «پارک بزرگ» برای آقایان است.
حالا با این پیش فرض، دوباره به آن بنر و نوشتههای رویش نگاه میکنم.
«پارک مخصوص آقایان»
من واقعا درگیر این فکر شدم که چه نیازی به این کار بود؟ چه محدودیتی در سطح شهر وجود داشت که آقایان برای ورزش کردن یا کمی استراحت، نیاز به یک پناهگاه یا قلمرو جداگانه پیدا کنند؟
آیا آنها برای نفس کشیدن در طبیعت نیاز به برگهی عبور و یا سند مردانه دارند؛ که فقط در این حصار اجازهی ورود داشته باشند؟
و اما بخش جذابتر این ماجرا؛ من به شدت کنجکاو شدم که بدانم در این پارک قرار است چه اتفاقات عجیب و غریبی بیفتد که در بقیه مکانهای عمومی قزوین نمیشود؟
آیا در آنجا اکسیژن خاصی وجود دارد؟ که فقط آقایان باید آن را نفس بکشند؟ واقعا چه اتفاقی در آن چهار دیواری یا فضای سبز قرار است بیفتد که باید برایش تابلوی «ورود ممنوع»، برای بقیه گذاشت؟
اینجاست که بحث تفکیکی جنسیتی در فضای شهر پیش میآید.
بله، ما پارک بانوان را دیده بودیم و شاید در زمان خودش، برای پاسخ به نیازهای خاص بانوان، منطقی به نظر میرسید. اما وقتی نوبت به آقایانی میرسد که عملا کل شهر در اختیارشان است؛ این ایده که برای آنها هم پارک جداگانه بسازیم؛ بیشتر شبیه یک کمدی سیاه است تا یک برنامهریزی شهری!
انگار مسئولان ما، تفریح را یک «سهمیه» میبینند؛ اینکه چون برای خانمها پارک ساختیم؛ پس باید برای آقایان هم بسازیم تا عدالت برقرار شود.
اما عدالت در تفریح، یعنی فضای مشترک، محترمانه و امن. نه اینکه شهر را مانند تکههای پیتزا تقسیمبندی کنیم و به هر کس یک تکه بدهیم تا در حباب خودش حس شود!
این تصمیم، حفظ یک مسئلهی شهری ساده نیست بلکه یک عقبگرد فرهنگی است.
وقتی تصمیم میگیرند برای تفریح و ورزش، آدمها را بر اساس تقسیمبندیهای قدیمی جدا کنند، در واقع دارند میگویند که ما هنوز نتوانستهایم در محیطهای عمومی با هم زندگی کنیم. این تابلوی «مختص آقایان»، در واقع تابلویی است که فریاد میزند: ما هنوز به تمدن همزیستی نرسیدهایم!
***
آقایان و خانمهای مدیر در شهرداری و مدیریت فضای شهری، حالا نوبت شماست که پاسخگو باشید. این پارک قرار است چه مشکلی را حل کند؟
آیا واقعا فکر کردید با این کار به «حریم» یا «آسایش» آقایان کمک میکنید یا فقط میخواستید در گزارشهای عملکرد سالانهتان بنویسید که ما در شهرمان برای آقایان هم پارک ساختیم تا تیک اداریتان زده شود و بودجهای جابهجا؟!!
باید به این مسئولین یادآوری کنیم که شهر، یک مجموعهی اداری برای پر کردن پروندهها و تیک زدن لیستها نیست.
شهر، زندگی است!
ساختن حصارهای جدید، نه تنها راهکار نیست، بلکه یک عقبگرد خندهدار است که فقط باعث میشود شهر ما شبیه به یک موزهی آثار باستانی شود تا یک کلان شهر پویا و مدرن.
تفریح و ورزش، نیازهای انسانی هستند، نه نیازهای دستهبندی شده! هیچ انسانی، چه مرد و چه زن، برای نفس کشیدن در طبیعت یا دویدن در یک مسیر ورزشی، نیاز به «سند جنسیت» ندارد!
ما منتظر یک جواب قانع کننده هستیم؛ جوابی که بوی کاغذ و قهر اداری ندهد و بر اساس منطق شهری باشد.
چرا در سال 1405، به جای ساختن شهری برای همه، به دنبال ساختن مکانهایی تکهتکه هستید؟ واقعا چه چیزی در این پارک هست که در کل شهر نیست؟
شهر قزوین، شهر اصالت و فرهنگ است. نه شهری که بخواهد با تابلوی «مخصوص این» و «مخصوص آن»، طبیعت را محدود و دستهبندی کند!
