نوروزی که مبارک نبود

نفیسه کلهر

سال‌ها در آستانه نوروز شاهد کمپین‌های مختلف بودیم؛ «نه به خرید ماهی قرمز سفره هفت سین»، «نه به خرید پسته و آجیل عید» و… هرکدام با دلایل محکم زیست محیطی و اقتصادی و همدلی با نیازمندان و… اما هرکدام از کمپین‌ها با وجود تلاش فعالان این حوزه‌ها آنقدرها هم موفق نبودند، بسیاری افراد با وجود اطلاع از دلایل هر کمپین اما ترجیح می‌دادند عادات کهنه خودشان را تکرار کنند.

ساعت‌ها توضیح دادن درباره لزوم نخریدن آجیل و پسته‌ی چند صد هزار تومانی، برای اینکه اگر کسی توانایی مالیش را ندارد خجالت‌زده نشود، اما بسیاری افراد را متقاعد نمی‌کرد. همچنان آجیل شب عیدشان پر ملات بود.

با وجود هشدارها درباره ماهی قرمز و نبود ماهی قرمز در سفره هفت سین اصیل ایرانیان و اینکه تنها مزیت وجود این ماهی در سفره هفت سین برای رونق تجارت چین است، اما باز هم هر سال خرید ماهی قرمز در سبد خرید نوروز جای ویژه‌ای داشت.

سمندر، لاکپشت و بسیاری گونه‌های نادر و در معرض انقراض نیز همچنان خرید و فروش می‌شدند.

اما امسال اتفاق متفاوتی رخ داد.

بدون هیچ کمپین و تبلیغ و قرار جمعی، خیل عظیمی از مردم نه سفره هفت سین داشتند و نه شیرینی و آجیل عید، خودجوش و بدون هماهنگی.

به خانه هرکدام از نزدیکانم که رفتم، نوع پذیرایی با پذیرایی همیشگی عید متفاوت بود.

می‌گفتند دست و دلمان نرفت خرید عید کنیم.

لباس‌ها معمولی و ساده بودند و سفره‌های هفت سین پهن نشده بود.

مردم بدون هماهنگی قبلی، تنها با نگاه به دلشان رفتار کرده بودند.

می‌گفتند به حرمت جان‌های از دست رفته، به خاطر جنگی که بر وطن تحمیل شده امسال عید نداریم.

نمایش نبود، پرفورمنس نبود، حرکت نمادین هم نبود. واقعی‌ترین سوگ ایرانی بود، وقتی لبخند بر چهره بود ولی دلی شاد نبود.

تنها به حرمت زنده‌ها که به اندازه رفته‌ها عزیزند و محترم، بخش‌هایی از این سنت حفظ شد، دید و بازدیدها برقرار بود و لبخندهایی به حرمت میهمان‌نوازی و مردم‌داری روی صورت‌ها نقش داشت.

اما دل‌های پر از سوگ و ماتم مردمان ایران زمین نوروز ۱۴۰۵ را در عزایی پنهان گذراند.