نسل میانبر و فرار از هشت صبح!
- شناسه خبر: 84591
- تاریخ و زمان ارسال: 20 خرداد 1405 ساعت 07:30
- بازدید :
نگار موحد
ساعت از ۱۱ شب گذشته است. امیرحسین پشت لپتاپ نشسته و ویدئوهای آموزش تولید محتوا را تماشا میکند. چند ساعت دیگر باید برای کلاس دانشگاه بیدار شود اما ذهنش درگیر درس نیست. او بیشتر به این فکر میکند که چگونه میتواند درآمدی به دست آورد که به گفته خودش «ارزش وقتی را که میگذاری داشته باشد.»
امیرحسین ۲۱ ساله است و مانند بسیاری از همنسلانش، تصویر متفاوتی از آینده شغلی دارد. او برخلاف پدرش که بیش از سی سال در یک اداره کار کرده؛ علاقهای به استخدام رسمی و ساعت کاری مشخص ندارد و به دانشگاه رفته تا از سربازی فرار کند.
میگوید: «چند ماه در یک شرکت خصوصی کار کردم، هر روز صبح زود بیدار میشدم، مسیر طولانی میرفتم و عصر خسته برمیگشتم. آخر ماه که حقوق گرفتم احساس کردم تمام وقتم را فروختهام. همان موقع فهمیدم این مدل زندگی برای من نیست.»
امیرحسین تنها نیست. گفتوگو با چند دختر و پسر جوان نشان میدهد نگاه بخشی از نسل جدید به کار و درآمد در حال تغییر است. آنها برخلاف نسلهای قبل، شغل ثابت را لزوماً نشانه موفقیت نمیدانند و بیش از هر چیز به درآمد، استقلال و آزادی عمل اهمیت میدهند.
«دوست ندارم تمام عمرم منتظر حقوق باشم»
نازنین ۲۱ ساله، دانشجوی گرافیک، یکی از همین جوانان است. او ساعتهای زیادی از روز را صرف طراحی و فعالیت در فضای مجازی میکند اما علاقهای به استخدام در یک اداره یا شرکت ندارد.
میگوید: «وقتی بچه بودم همه میگفتند درس بخوان تا کارمند شوی. الان دیگر این حرف برای خیلی از ما جذاب نیست. دوست ندارم تمام عمرم منتظر حقوق آخر ماه باشم.»
او معتقد است شبکههای اجتماعی نگاه نسل جدید به موفقیت را تغییر دادهاند.
«الان آدمهای زیادی را میبینیم که از خانه کار میکنند، کسبوکار شخصی دارند یا از طریق اینترنت درآمد به دست میآورند. طبیعی است که جوانها بخواهند شبیه آنها باشند.»
نازنین تأکید میکند که از کار کردن فراری نیست اما نمیخواهد در قالبهای سنتی کار کند.
«اگر قرار باشد روزی دوازده ساعت برای خودم کار کنم، مشکلی ندارم. اما اینکه برای درآمد محدود، تمام زندگیام را صرف یک شغل ثابت کنم برایم قابل قبول نیست.»
موفقیت از پشت صفحه موبایل
در سالهای اخیر، شبکههای اجتماعی به یکی از مهمترین منابع الهام برای نسل جوان تبدیل شدهاند. ویدئوهای کوتاه، سبک زندگی لوکس، سفرها، خودروهای گرانقیمت و روایتهایی از موفقیت مالی، تصویری تازه از آینده پیش روی نوجوانان و جوانان قرار دادهاند.
شایان، ۱۹ ساله، یکی از افرادی است که بخش زیادی از وقت خود را در فضای مجازی میگذراند.
او میگوید: «قبلاً وقتی از موفقیت حرف میزدند همه یاد پزشک و مهندس میافتادند. الان خیلیها دوست دارند تولیدکننده محتوا باشند یا کسبوکار آنلاین داشته باشند.»
شایان اعتقاد دارد نسل او کمتر از گذشته به مشاغل سنتی علاقه دارد.
«وقتی میبینی یک نفر از طریق اینترنت درآمدی به دست آورده که چند برابر حقوق یک کارمند است، ناخودآگاه به این فکر میکنی که چرا باید همان مسیر قدیمی را بروی.»
او البته میگوید هنوز برای آینده تصمیم قطعی نگرفته اما مطمئن است که نمیخواهد سالها منتظر ارتقای شغلی بماند.
«خیلی از جوانها دنبال رشد سریعتر هستند. شاید اشتباه کنند، شاید هم نه، اما واقعیت این است که نگاه ما فرق کرده است.»
تغییر معیارهای موفقیت
آنچه در میان صحبتهای این جوانان مشترک است، تغییر معیارهای موفقیت است. برای نسلهای قبل، داشتن شغل ثابت، بیمه و حقوق ماهانه نوعی امنیت محسوب میشد. اما برای بخشی از نسل جدید، آزادی عمل و امکان افزایش درآمد اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
شقایق ۲۴ ساله که در حوزه فروش آنلاین فعالیت میکند، میگوید: «به نظرم امروز کمتر کسی به عنوان شغلی اهمیت میدهد. بیشتر افراد میپرسند درآمدت چقدر است، نه اینکه دقیقاً چه کاری انجام میدهی.»
او پس از فارغالتحصیلی تصمیم گرفته به جای جستوجوی شغل اداری، فعالیت شخصی خود را راهاندازی کند.
«خیلیها به من گفتند دنبال استخدام باشم اما من ترجیح دادم ریسک کنم. درآمدم همیشه ثابت نیست اما احساس میکنم اختیار زندگیام دست خودم است.»
شقایق معتقد است افزایش هزینههای زندگی نیز بر نگرش جوانان اثر گذاشته است.
«وقتی میبینی با حقوقهای معمولی رسیدن به بعضی از اهداف مالی خیلی دشوار شده، طبیعی است که دنبال راههای دیگری بگردی.»
فاصله با الگوی نسل قبل
برای بسیاری از والدین، این نگرش قابل درک نیست. آنها در دورانی رشد کردهاند که استخدام در یک سازمان معتبر، نشانه ثبات و موفقیت بود. اما فرزندانشان در جهانی بزرگ شدهاند که هر روز نمونههای جدیدی از کسب درآمد و کارآفرینی را پیش روی خود میبینند.
علی ۲۷ ساله میگوید بارها درباره این موضوع با خانوادهاش بحث کرده است.
«پدرم هنوز معتقد است بهترین شغل، کارمندی است. میگوید حقوق ثابت و بازنشستگی مهمترین چیزها هستند. اما من ترجیح میدهم چند سال ریسک کنم تا اینکه چهل سال یک مسیر تکراری را ادامه دهم.»
او چند بار فعالیتهای مختلف را تجربه کرده و برخی از آنها نیز موفق نبودهاند.
«راستش همیشه هم موفق نبودهام. ضرر هم کردهام. اما ترجیح میدهم شکست بخورم تا اینکه احساس کنم هیچ انتخابی نداشتهام.»
پول یا شغل؟
در میان گفتوگوها، یک نکته بارها تکرار میشود؛ بسیاری از جوانان امروز میان شغل و درآمد تفاوت قائل هستند.
فرزاد، ۲۲ ساله، دانشجوی رشته حسابداری، میگوید: «برای نسل ما پول اهمیت بیشتری پیدا کرده است. شاید این حرف را بعضیها دوست نداشته باشند اما واقعیت همین است. وقتی هزینههای زندگی را میبینیم، بیشتر به درآمد فکر میکنیم تا عنوان شغلی.»
او میگوید بسیاری از دوستانش علاقهای به کار در رشته تحصیلی خود ندارند.
«خیلیها فقط میخواهند راهی پیدا کنند که درآمد خوبی داشته باشند. مهم نیست آن راه دقیقاً چه باشد.»
فرزاد معتقد است بخش زیادی از این نگاه ناشی از شرایط اقتصادی است.
«وقتی جوانها احساس کنند حتی با سالها کار و تلاش هم رسیدن به بعضی اهداف دشوار است، طبیعی است که به دنبال مسیرهای متفاوت بروند.»
نسل میانبر یا نسل متفاوت؟
شاید برخی این جوانان را «نسل میانبر» بنامند؛ نسلی که حوصله طی کردن مسیرهای طولانی را ندارد و میخواهد زودتر به نتیجه برسد. اما گفتوگو با آنها نشان میدهد موضوع تنها به عجله برای پولدار شدن محدود نیست.
بسیاری از آنها از تکرار، محدودیت و ساختارهای سنتی کار گریزاناند. آنها دوست دارند اختیار بیشتری بر زمان، شیوه کار و آینده خود داشته باشند. برای همین، مشاغل آزاد، فعالیتهای آنلاین و کسبوکارهای شخصی برایشان جذابتر از میزهای اداری است.
این تغییر نگرش الزاماً به معنای پایان کارمندی یا مشاغل سنتی نیست، اما نشانهای از تغییر ارزشها و اولویتها در میان بخشی از نسل جوان است؛ نسلی که موفقیت را نه در کارتزنی اول صبح و انتظار برای حقوق پایان ماه، بلکه در امکان انتخاب، استقلال و دستیابی سریعتر به اهداف مالی جستوجو میکند.
اینکه این مسیر در نهایت به موفقیت منتهی شود یا سرخوردگی، پرسشی است که زمان به آن پاسخ خواهد داد. اما آنچه امروز بهوضوح دیده میشود، فاصله گرفتن بخشی از جوانان از تصویری است که نسلهای قبل از کار و موفقیت در ذهن داشتند؛ فاصلهای که هر روز بیشتر از گذشته خود را نشان میدهد.
