قزوین در قرق متکدیان و کودکان کار

ولی‌ا… حسین‌زاده

پدیده «تکدی‌گری» یک امر امروز و دیروز و یا مربوط به یک منطقه و جغرافیای خاصی نیست بلکه این پدیده از گذشته‌های دور وجود داشته است و همچنان نیز این پدیده زشت در مناطق مختلف بویژه شهرها بیشتر خودنمایی می‌کند که البته دلائل مختلفی را از جمله فقر مادی، فقر فرهنگی، ناکامی اقتصادی، نابسامانی اجتماعی، طلاق، معلولیت و … را می‌توان برای شکل‌گیری این پدیده برشمرد.

هر چند در آموزه‌های دینی و توصیه بزرگان دینی کمک به سائل و محروم و در نظر گرفتن حقی برای آنها مورد توجه و تاکید قرار گرفته است اما در آموزه‌های دینی و در ادیان مختلف پدیده تکدگری که این روزها در معابر و کوچه‌ها  شاهد آن هستیم و متکدیان تقاضای کمک مالی از دیگران را همراه با اصرار و سماجت و پافشاری و بعضا با بی‌اخلاقی درخواست می‌کنند نه تنها مورد تایید شرع نیست و حتی مورد نکوهش و سرزنش قرار گرفته است؛ البته بخشی از متکدیان با سوءاستفاده ابزاری از دین، اعتقادات و احساسات مردم سعی می‌کنند که اولا فعالیت خود را موجه جلو دهند و در ثانی درآمد بیشتری از طریق تکدگری که به نوعی تن‌پروری و چشم طمع داشتن به مال دیگران است کسب کنند.

امروز متکدیان با توجه به تغییرات در جامعه، شیوه و سبک فعالیت خود را تغییر داده‌اند هرچند که بخشی از متکدیان همچنان با استفاده از روش‌های سنتی گذشته به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

شهر قزوین نیز به عنوان یکی از شهرهای مهاجرپذیر و محل تردد و اسکان روزانه ده‌ها هزار مسافر، یکی از شهرهای  مناسب برای فعالیت متکدیان غیربومی است هرچند بخشی از متکدیان فعال در قزوین را افراد بومی شهر و استان  تشکیل می‌دهند؛ مضاعف بر اینکه در سال‌های اخیر متکدیان خارجی و همچنین شکل‌گیری باندهای تکدی‌گری این پدیده را به یک موضوع پرچالش و پرحاشیه تبدیل کرده است.

باوجود اینکه در سال‌های گذشته به دلیل فعالیت مناسب دستگاه‌های مرتبط در حوزه متکدیان تا حدودی این پدیده زشت در شهر قزوین مهار و رو به کاهش بود اما از ابتدای سال 1401 بویژه در ماه‌های پایان سال گذشته و ابتدای سال جاری شاهد افزایش چشمگیر تعداد متکدیان آقا، خانم، کودک، جوان و … در نقاط مختلف شهر بویژه در معابر اصلی  و چهارراه‌ها هستیم .

به نظر می‌رسد که به هر دلیل موضوع برخورد و جمع‌آوری متکدیان در شهر قزوین از دستور کار و اولویت دستگاه‌های متولی این امر از جمله شهرداری و اداره بهزیستی خارج و رها شده است و متکدیان بدون هیچ‌گونه مزاحمت و برخورد آزادانه به فعالیت خود ادامه می‌دهند و به نوعی فعالیت آنها رسمیت پیدا کرده است و جالب این است که مدیران و مسئولین مرتبط با حوزه برخورد با پدیده تکدی‌گری هر روز در شهر از نزدیک و حتی کنار ساختمان ادارات خود با این متکدیان و افراد اسفند به دست برخورد دارند اما بی‌تفاوت و  به سادگی و بدون احساس مسئولیت از کنار آنها عبور می‌کنند.

در سال‌های گذشته خبرهای متعددی از درآمدهای بعضا نجومی متکدیان در قزوین رسانه‌ای شده که حیرت و شگفتی همگان را به همراه داشت، لذا به نظر می‌رسد که بخشی از متکدیان حرفه‌ای این فعالیت را به عنوان یک شغل پر درآمد پذیرفته‌اند و حتی برخی از افراد جامعه با اطلاع از درآمدهای میلیونی متکدیان جذب این پدیده شوم شده‌اند که بعضا مشاهده افراد جدید بویژه جوانان، موید این ادعا است .

در کنار افزایش و گسترش فعالیت متکدیان در قزوین، شاهد فعالیت کودکان کار هم هستیم. این روزها کمتر چهارراه و خیابانی از شهر قزوین وجود دارد که با توقف خودرو چند کودک قد و نیم قد با ظاهری ژولیده آویزان خودروها نشوند  و ملتمسانه درخواست پول و یا خرید اجناس بی‌کیفیت نکنند، جالب اینکه همین کودکان در ایام نوروز از رانندگان و مسافران طلب عیدی هم می‌کردند!

سخن در زمینه بحران‌ها و سوءاستفاده‌های مختلف باندهای هدایت‌کننده متدکیان و کودکان کار، هرچند که اتباع بیگانه باشند؛ بسیار است. در بسیاری از مواقع تکدی‌گری و فعالیت کودکان کار به نوعی پوشش برای انواع انحرافات و فعالیت‌های مجرمانه است که قطعا بخشی از این بحران‌ها و سوءاستفاده‌ها در بولتن و آمارهای محرمانه دستگاه‌های انتظامی و امنیتی وجود دارد؛ لذا ضرورت دارد که موضوع برخورد و جمع‌آوری فوری متکدیان و همچنین کودکان کار در قزوین که داعیه دارالمومنین را دارد و به دنبال جذب گردشگر داخلی و خارجی است در اولویت برنامه دستگاه‌های مرتبط از جمله سازمان بهزیستی و شهرداری قرار بگیرد.

قانون به طور دقیق مسئولیت و ماموریت دستگاه‌های مرتبط در زمینه برخورد و جمع‌آوری متکدیان و کودکان کار را مشخص کرده است لذا ضرورت دارد که دستگاه‌های نظارتی نیز در زمینه کم‌کاری و یا هر نوع اهمال‌کاری مدیران و دستگاه‌های مرتبط ورود پیدا کنند و نسبت به انجام وظایف و ماموریت این دستگاه‌ها تذکرات جدی و لازم را ارایه دهند تا چهره شهر قزوین از پدیده متکدیان و کودکان کار پاک شود، البته ناگفته پیداست که در بلند مدت با بهبود شرایط معیشت و اقتصاد بخش زیادی از بستر و زمینه‌های فعالیت کودکان کار و تکدی‌گری از میان برداشته خواهد شد.

بی‌شک عدم برخورد با متکدیان داخلی و خارجی و کودکان کار که فعالیت آنها به صورت سازماندهی شده هر روز رو به گسترش است می‌تواند میزان معضلات، مشکلات و ناهنجاری اجتماعی را در قزوین افزایش دهد و برخورد قاطع با آنها مهار و کاهش بخشی از مشکلات و معضلات اجتماعی شهر را به همراه خواهد داشت.