طوفان در کوهستان

(قسمت اول)

انسیه بخارایی

کوهستان می‌تواند در چند دقیقه چهره‌ای کاملاً متفاوت پیدا کند. تغییر سریع دما، وزش باد، تشکیل ابرهای باران‌زا، رعدوبرق، مه و بارش شدید، شرایطی هستند که در ارتفاعات گاه بسیار سریع رخ می‌دهند. بنابراین آگاهی از نشانه‌های خطر و تصمیم‌گیری به‌موقع، بخشی جدایی‌ناپذیر از کوهنوردی ایمن است.

پیش از حرکت، بحران را پیش‌بینی کنید. وضعیت هواشناسی ارتفاعات و هشدارهای جوی را بررسی کنید، مسیر و نقاط احتمالی پناه گرفتن را بشناسید و زمان بازگشت را جدی بگیرید. لباس گرم و ضدآب، آب و غذای کافی، چراغ پیشانی، کمک‌های اولیه، سوت، پتوی نجات و ابزار مسیریابی از تجهیزات ضروری هستند. برنامه مسیر و زمان تقریبی بازگشت را نیز به فردی خارج از گروه اطلاع دهید.

وقتی طوفان آغاز می‌شود …

با مشاهده ابرهای تیره، وزش باد ناگهانی، کاهش دید یا شنیدن رعد، ادامه مسیر به سمت قله تصمیم مناسبی نیست. از قله، خط‌الرأس، مناطق باز، تک‌درختان، دکل‌ها و سازه‌های فلزی فاصله بگیرید. اگر پناهگاه ایمن در دسترس نیست، به منطقه‌ای کم‌ارتفاع‌تر و دور از نقاط در معرض صاعقه منتقل شوید و از دراز کشیدن روی زمین خودداری کنید.

در صورت مشاهده آذرخش، فاصله زمانی میان برق و صدای رعد می‌تواند شدت نزدیکی طوفان را نشان دهد؛ هرچه این فاصله کمتر باشد، خطر بیشتر است. هنگام رعدوبرق، اعضای گروه بهتر است فاصله مناسبی از یکدیگر داشته باشند تا در صورت حادثه، امکان کمک‌رسانی حفظ شود.

مه، باران و سیلاب را دست‌کم نگیرید

مه غلیظ می‌تواند مسیر را محو و جهت‌یابی را مختل کند. اگر مسیر مشخص نیست، در نقطه‌ای امن توقف کنید و از حرکت حدسی خودداری کنید. همچنین در زمان بارش شدید، دره‌های تنگ، بستر رودخانه‌ها و آبراهه‌ها محل امنی برای پناه گرفتن نیستند؛ زیرا احتمال سیلاب ناگهانی وجود دارد.

باران و باد همچنین می‌توانند دمای بدن را به سرعت کاهش دهند. لباس خیس را در اولین فرصت با لباس خشک جایگزین کنید و بدن را از باد و رطوبت محافظت کنید.

بازگشت، بخشی از موفقیت است

اگر هوا رو به وخامت است، دید کاهش یافته یا مسیر لغزنده و خطرناک شده، اصرار برای ادامه مسیر می‌تواند حادثه‌ساز شود. در شرایط اضطراری، از جست‌وجوی پراکنده برای فرد گمشده خودداری و اطلاعات دقیق موقعیت، آخرین محل مشاهده و وضعیت هوا را در اختیار نیروهای امدادی قرار دهید.

در کوهستان، مهارت واقعی فقط رسیدن به مقصد نیست؛ تشخیص زمان مناسب برای بازگشت، مهم‌ترین مهارت بقاست.