شبهای امتحان و منجی کاذبی به نام «ریتالین»
- شناسه خبر: 60146
- تاریخ و زمان ارسال: 13 خرداد 1404 ساعت 07:30
- بازدید :
رمز محبوبیت ریتالین
«متیل فنیدیت» با نام تجاری ریتالین در سال ۱۹۵۴ در دنیا عرضه شد و در ابتدا قرار بود برای درمان افسردگی، خوابآلودگی در طول روز و سندرم خستگی مزمن استفاده شود، اما به تدریج مشخص شد که میتوان از آن برای درمان کودکان دچار اختلال بیشفعالی استفاده کرد.
داروی ریتالین همچنین در درمان علائم نارکولپسی، درمان اختلالات افسردگی در بیمارانی که بیماریهای جسمی آنان اجازه مصرف ضد افسردگیهای متداول را نمیدهد، استفاده میشود.
این دارو با افزایش سطح دوپامین و نوراپی نفرین در مغز، تمرکز را بهبود میبخشد و هوشیاری را تقویت میکند و همین ویژگیها باعث شده که ریتالین در میان دانشآموزان و دانشجویان بهویژه در فصل امتحانات به «قرص جادویی» شهرت پیدا کند.
ریتالین قدرت تحلیل و تصمیمگیری را تضعیف میکند
یک دکتر داروساز در گفتوگو با خبرنگار ولایت درباره عوارض ریتالین گفت: ریتالین عمدتا به عنوان یک قرص بدون اعتیاد شناخته میشود، اما واقعیت این است که اغلب اینگونه داروها، اعتیادآور هستند.
فرنوش مرادی با بیان اینکه ریتالین ماده محرک و اعتیادآور است، اضافه کرد: مصرف ریتالین با ترشح دوپامین در مغز برای مدت کوتاهی حالت سرخوش و پرانرژی را در فرد ایجاد میکند. و این تاثیر مثبت در نگاه اول القا خواهد کرد که میتوانیم به راحتی از این دارو استفاده کنیم اما نوعی وابستگی روانی یا عادت رفتاری میتواند فرد را دچار مصرف مداوم این دارو کند.
وی مهمترین عوارض جسمی ریتالین را افزایش ضربان قلب، فشار خون بالا، سکته و حملات قلبی دانست و ادامه داد: مصرف این دارو بدون تجویز پزشک میتواند اختلالاتی مانند بیخوابی، کاهش اشتها، ضعف عمومی بدن، تهوع، سرگیجه و تاری دید در افراد مختلف ایجاد کند.
این دکتر داروسازی اضطراب، تحریکپذیری، توهم، وابستگی روانی، افسردگی و کاهش خلاقیت را از عوارض روانی مصرف خودسرانه این دارو برشمرد و تصریح کرد: متاسفانه مصرف ریتالین نه تنها به موفقیت تحصیلی کمک نمیکند، بلکه میتواند تمرکز واقعی، قدرت تحلیل و تصمیمگیری منطقی را نیز تضعیف کند.
راهکارهای تقویت تمرکز بدون مصرف ریتالین
یک کارشناس مشاوره تحصیلی هم در گفتوگو با خبرنگار ولایت درباره راهکارهای کاهش یا قطع مصرف ریتالین و جایگزینی آن با روشهای سالمتر (اگر بدون تجویز پزشک استفاده میشود) گفت: یکی از راهکارها، بهبود روشهای مطالعه و مدیریت زمان است که در این زمینه تکنیکهایی مانند پومودورو وجود دارد که در این تکنیک مطالعه در بازههای ۲۵ دقیقهای با استراحت ۵ دقیقهای برای افزایش تمرکز بدون خستگی صورت میگیرد.
نجمه ایراندوست با اشاره به ضرورت یادگیری فعال افزود: خلاصهنویسی، طرح سؤال و تستزنی به جای حفظ کردن طوطیوار از روشهای مهم در یادگیری فعال است. همچنین دانشآموزان و دانشجویان باید برنامهریزی واقعبینانه داشته باشند و با تقسیم مطالب به بخشهای کوچک و پرهیز از شببیداری قبل از امتحان به موفقیت برسند.
وی همچنین درباره روشهای تقویت تمرکز به روش طبیعی به جای مصرف ریتالین ادامه داد: یکی از این روشها ورزش منظم است و حتی پیادهروی کوتاه باعث افزایش جریان خون به مغز و بهبود تمرکز میشود. همچنین تغدیه مناسب اهمیت والایی دارد و مصرف امگا-۳ از طریق غذاهایی مانند ماهی و گردو و آنتیاکسیدانها در میوههای رنگی بسیاراثرگذار است.
این مشاور تحصیلی با بیان اینکه کاهش قند و کافئین زیاد باعث افت انرژی میشود، گفت: همچنین باید به نقش خواب کافی توجه داشته باشیم و بدانیم حداقل ۶-۷ ساعت خواب باکیفیت اثرگذاری بسیار بالایی دارد و کمبود خواب کاهشدهنده حافظه است.
ایراندوست همچنین درباره شیوههای کاهش استرس و اضطراب امتحان اضافه کرد: تمرینات تنفسی و مدیتیشن از جمله تنفس عمیق برای آرامش موثر هستند. با این حال دانشآموزان و دانشجویان باید از کمالگرایی اجتناب کرده و قبول کنند که نیاز به نمره کامل نیست. هر چند اگر دانشآموز یا دانشجو اضطراب شدید دارد، باید با مشاور صحبت کرده و کمک تخصصی بگیرد.
جایگزینهای طبیعی ریتالین
همچنین یک متخصص تغذیه در گفتوگو با خبرنگار ولایت با بیان اینکه ریتالین جایگزینهای طبیعی دارد که البته باید با مشورت پزشک مصرف شوند، گفت: مکملهای گیاهی مانند جینسینگ یا باکوپا مونیری برای تقویت حافظه از جمله این جایگزینهای طبیعی هستند و البته چای سبز با ترکیب ال-تیانین موجود در آن به آرامش و تمرکز کمک میکند.
منصوره دزفولی افزود: ریتالین برای افراد غیر مبتلا به ADHD ممکن است در بلندمدت تمرکز را بدتر کند، چون مغز به تحریک مصنوعی عادت میکند. بنابراین اگر احساس میکنید بدون ریتالین نمیتوانید درس بخوانید، احتمالاً مشکل اصلی مدیریت زمان یا اضطراب است، نه کمبود محرک!
راه فرار از کابوس شب امتحان چیست؟
از سوی دیگر، یکی از کارشناسان مشاوره در استان قزوین در گفتوگو با خبرنگار ولایت با بیان اینکه هیچ راه معجزهآسا یا یکشبه، برای موفقیت در شب امتحان وجود ندارد، گفت: دانشآموزان و دانشجویان باید از فکر بیدار ماندن تا صبح برای درس خواندن بیرون بیایند، زیرا که هیچ بازخورد مثبتی ندارد.
علی محمودزاده افزود: برخی تصور میکنند شبهایی که امتحان دارند میتوانند با مصرف داروهایی، کل کتاب را بخوانند و یاد بگیرند اما این ذهنیت اشتباه است و سبب میشود سر جلسه امتحان دچار عدم تمرکز، گیج شدن و مشکل، در به یادآوردن مباحث شوند.
وی ادامه داد: دانشجو و دانشآموزی که تا شب امتحان درس نخوانده مسلم است که در شب امتحان دچار مشکل میشود و یک ترس و استرس برای امتحان خواهد داشت. در ضمن ساعت و کیفیت خواب بر کاهش و افزایش استرس تأثیر زیادی دارد و در کل باید بدانیم که شبهای امتحان زمان یادگیری دروس نیست و در این شبها فقط باید به مرور درسها پرداخته شود.
این مشاور آموزشی با بیان اینکه دانشآموزان و دانشجویان باید در شب امتحان بین هفت تا هشت ساعت خواب کامل داشته باشند، گفت: دانشآموزان باید مدتی پیش از امتحان، کتاب درسی را به چند قسمت تقسیم کنند و هر روز قسمتی از آن را بیاموزند و آموختههای خود را در جایی یادداشت کرده تا در فرصتهای مختلف بتوانند آنها را مرور کنند.
محمودزاده اضافه کرد: برخی دانشآموزان و دانشجویان تصور میکنند با مصرف داروهایی همچون ریتالین میتوان از کابوس شب امتحان و کمبود وقت رهایی یافت؛ غافل از این که تداوم در مصرف خودسرانه این دارو پناه بردن به دامن روانگردانها و یادآور جمله از «چاله به چاه افتادن» است. به همین خاطر توصیه ما به محصلان و دانشجویان این است که هیچوقت برای بهبود عملکرد خود در امتحان سلامت خود را فدا نکنند و به سراغ روشهای مصنوعی مانند قرص ریتالین نروند.
ترک ریتالین با نظر روانپزشک باشد
در نهایت به نظر میرسد دانشآموزان و دانشآموزان با اصلاح سبک زندگی و روشهای مطالعه میتوانند بدون نیاز به ریتالین عملکرد بهتری در امتحانات آخر سال یا آخر ترم داشته باشند. البته اگر افراد برای ترک این قرص به کمک نیاز دارند، باید از متخصصان روانپزشکی یا روانشناسی کمک بگیرند. چرا که ترک ناگهانی ریتالین به ویژه پس از مصرف طولانی ممکن است عوارضی مانند خستگی یا افسردگی داشته باشد و یک روانپزشک میتواند به شما در کاهش دوز به صورت کنترل شده، کمک کند.
