روند فرسایشی نوسازی بافت فرسوده در قزوین

شناسایی 1004 هکتار بافت ناکارآمد در شهر قزوین

رئیس اداره بازآفرینی شهری شهرداری قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت با اشاره‌ به سیر تاریخی مداخلات شهری و طرح‌های نوسازی در ایران گفت: اگر سه دهه مداخله در بافت‌های فرسوده را آسیب‌شناسی کنیم، به چالش‌های مهمی از جمله نبود نگاه پیشگیرانه، فقدان مشارکت اجتماعی، تمرکز صرف بر کالبد، عدم هماهنگی نهادی و نبود مشوق‌های مؤثر برمی‌خوریم که دلایل اصلی ناکامی برنامه‌های احیای بافت فرسوده هستند.

آرش رشوندآوه با تاکید بر ضرورت اتخاذ رویکردی جامع، یکپارچه، زمینه‌گرا و مشارکتی در بازآفرینی اضافه کرد: با برنامه‌ریزی صورت‌گرفته در شهرداری قزوین ۱۰۰۴ هکتار بافت ناکارآمد شهری مطابق با شاخص‌های شورای عالی شهرسازی و معماری ایران شناسایی شد.

وی با اشاره تجربه‌ بازآفرینی و نوسازی محله هادی‌آباد گفت: این محله نخستین محدوده دارای ضوابط اختصاصی تشویقی نوسازی در کشور شناخته می‌شود و ضوابطی با هدف افزایش رغبت ساکنان و جذب سرمایه‌گذاران در حوزه نوسازی بافت فرسوده و ناکارآمد هادی‌آباد تدوین شد.

اعتماد عمومی؛ شاه‌کلید نوسازی بافت فرسوده

رئیس اداره بازآفرینی شهری شهرداری قزوین افزایش تراکم ساختمانی و تعداد طبقات مجاز و امکان تجمیع پلاک‌های ریزدانه و استفاده از ظرفیت قطعات باقیمانده از جمله ضوابط تشویقی یاد شده دانست و افزود: تخفیف ۱۰۰ درصدی در صدور پروانه و پایان‌کار ساختمانی، کاهش الزامات مربوط به طراحی مشاعات و تامین پارکینگ، تخصیص مشوق‌های ویژه برای کاربری‌های فرهنگی، خدماتی و درمانی و معافیت از عوارض پسماند، نظارت، خاک‌برداری و پروانه ساخت از دیگر مشوق‌های نوسازی هاد‌ی‌آباد هستند.

رشوندآوه شاه‌کلید پیشبرد پروژه نوسازی هادی‌آباد را شکل‌گیری اعتماد عمومی دانست و گفت: البته برپایی جلسات با اهالی و بازدیدهای میدانی و راه‌اندازی دفتر تسهیلگری محله در ایجاد این اعتماد عمومی اثرگذار بوده است. به طوری که از اسفند ۱۴۰۲ تا اردیبهشت ۱۴۰۴ تعداد ۷۴ پروانه ساختمانی صادر، ۳۱۱ پلاک نوسازی شده و ۶۷۲ واحد مسکونی در حال احداث بوده که نشان از موفقیت‌آمیز بودن الگوی بومی‌شده قزوین در اجرای بازآفرینی دارد.

وی با تاکید بر ضرورت گسترش این تجربه در سایر محلات ناکارآمد ادامه داد: تامین منابع مالی، استمرار همکاری بین‌بخشی و مشارکت نهادهای علمی، حرفه‌ای و مدنی در پیشبرد اهداف بازآفرینی شهری اهمیت غیرقابل انکاری دارند.

واگذاری تراکم 3 تا 6 طبقه در بافت فرسوده

مدیرکل راه و شهرستان قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت از رشد ۸۰ درصدی وسعت بافت فرسوده در شهر قزوین طی یک دهه اخیر خبر داد و گفت: در حالی که ۱۰ سال پیش حدود ۵۶۰ هکتار بافت فرسوده در شهر قزوین داشتیم، این وسعت در حال حاضر به ۱۰۰4 هکتار رسیده است.

مجتبی دایی‌دایی افزود: علت اصلی افزایش مساحت بافت فرسوده شهری در قزوین شاخص‌های شورای عالی شهرسازی و معماری است که نواحی شهری منفصل را هم به‌عنوان سکونتگاه غیررسمی جزو بافت فرسوده محسوب می‌کند و به همین خاطر جمع مساحت بافت فرسوده در شهر قزوین از ۱۰۰۰ هکتار عبور کرده است.

وی با اشاره به خروج محله آب‌گیلک (شهرک مهدیه) از بافت فرسوده قزوین خاطرنشان کرد: حدود ۲۰۰ هزار متر مربع معادل ۲۰ هکتار از مساحت شهر قزوین از محدوده بافت فرسوده خارج شد، چراکه میزان نوسازی در این محله بیش از ۵۰ درصد بوده است.

مدیرکل راه و شهرسازی استان قزوین درباره بازسازی و نوسازی محله تاریخی و قدیمی دباغان قزوین در چارچوب طرح توسعه و ساماندهی امامزاده حسین عنوان کرد: با مصوبه ستاد بازآفرینی استان قزوین قرار است سازمان ملی زمین و مسکن اعتباراتی برای خرید پلاک‌های تملک‌نشده اختصاص دهد.

دایی‌دایی اولویت ستاد بازآفرینی استان قزوین را بهسازی و نوسازی محله هادی‌آباد به‌عنوان مهمترین بخش از بافت فرسوده و ناکارآمد شهر قزوین دانست و ادامه داد: بر مبنای مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری برای نوسازی در بافت فرسوده شهری بر اساس مساحت پلاک تراکم ساختمانی سه تا شش طبقه داده می‌شود.

وی گفت: برای زمین‌های ریزدانه تراکم ساخت سه طبقه، برای زمین‌های با مساحت متوسط تراکم ساخت چهار طبقه و برای زمین‌های با مساحت بالا هم تراکم پنج و شش طبقه اعطا می‌شود.

بسته‌های تشویقی مدیریت شهری

از سوی دیگر، رئیس شورای اسلامی شهر قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت از ارائه بسته‌های تشویقی نوسازی بافت فرسوده در این شهر خبر داد و گفت: با هدف رونق ساخت‌وساز، نوسازی ساختمان‌ها و تجمیع پلاک‌های ریزدانه بسته‌های تشویقی متنوع از جمله تراکم تشویقی به مالکان ساختمان‌ها در محدوده بافت فرسوده قزوین ارائه می‌شود.

علی فرمانی اضافه کرد: یکی از سیاست‌های شورای ششم نوسازی بافت‌های فرسوده و ارائه تسهیلات ویژه و مشوق‌ها برای مالکان ساختمان‌ها در محلات فرسوده شهر قزوین بوده است، چرا که نوسازی این بافت باعث کاهش بناهای ناپایدار و به دنبال آن ارتقای حفظ جان شهروندان در بلایای طبیعی مانند زلزله در این محدوده‌ها می‌شود.

رئیس شورای شهر قزوین با اشاره به اهمیت نوسازی بافت فرسوده و ایجاد انگیزه برای مالکان ساختمان‌های فرسوده گفت: ایجاد بسترهای لازم برای ترغیب مالکان ساختمان‌ها در بافت فرسوده سبب خواهد شد تا شاهد بهبود فضای شهری و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان باشیم.

فرمانی با اشاره به اینکه این مصوبه نسبت به وضع موجود تلاش کرده تا مشوق‌های بیشتری اعم از پیش‌بینی تراکم تشویقی و امکان کاهش ضریب تأمین پارکینگ را مدنظر قرار بدهد، افزود: کلیات مصوبه شورای اسلامی شهر قزوین در این زمینه قدم مثبتی است و موجب خواهد شد تا سرمایه‌گذاران، مالکان و سازندگان با جذب سرمایه و یا با مشارکت نسبت به ساخت‌وساز در حوزه مسکن ورود کرده و شاهد رونق دوباره ساخت و ساز در بافت فرسوده شهر قزوین باشیم.

وی ادامه داد: سیاست‌های تشویقی کالبدی متضمن نوسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری، با هدف افزایش کیفیت زندگی شهروندان ساکن در این بافت‌ها و همچنین پیشبرد اهداف قانون جهش تولید مسکن و افزایش نفوذپذیری (قابلیت دسترسی) محله در این مصوبه اجرایی می‌شود.

رئیس شورای اسلامی شهر قزوین با اشاره به جزئیات این مصوبه گفت: اجرای بسته تشویقی بازآفرینی شهر قزوین در برخی نقاط منجر به افزایش تراکم یا سطح اشغال بیشتر و امتیازات تا سقف تخفیفات مالی ۷۵ درصد، اعمال معافیات و بخشودگی خواهد شد.

زمانبر شدن طرح‌های نوسازی

رئیس کمیسیون بانوان و خانواده شورای شهر قزوین نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ولایت با بیان اینکه تسهیلات خوبی برای صدور پروانه ساخت در بافت فرسوده به ویژه هادی‌آباد در نظر گرفته شده است، گفت: با این حال بسیاری از ساکنان در این منطقه توان مالی ساخت‌وساز و نوسازی ساختمان خود را ندارند و از سوی دیگر شهرداری نیز توان و اجازه پرداخت تسهیلات مالی به آنها را ندارد.

فاطمه اشدری اضافه کرد: پیشنهاد می‌شود تا از طریق هماهنگی با بانک‌ها شرایطی فراهم شود تا تسهیلات خوبی به ساکنان بافت فرسوده هادی‌آباد اعطا گردد تا بتوانند بدون دغدغه نسبت به ساخت و ساز اقدام کنند و از سوی دیگر شاهد تسریع در نوسازی این بافت ناکارآمد باشیم.

عضو شورای شهر قزوین با انتقاد از عدم اجرای برخی طرح‌های شهرداری مانند ساماندهی امامزاده حسین (ع) گفت: شهرداری بعد از ۲۰ سال بعضی از طرح‌ها را نتوانسته اجرا کند، مثل طرح شهید انصاری شرقی، ساماندهی ورودی‌های شهر و طرح امامزاده حسین (ع) که ضرورت دارد تا تقویم زمان‌بندی‌شده برای طرح‌هایی همچون نوسازی بافت فرسوده داشته باشیم.

اشدری همچنین درباره لایحه بسته‌های تشویقی برای نوسازی بافت فرسوده گفت: باید در کنار ارائه بسته‌های تشویقی عوامل بازدارنده برای تخلفات ساختمانی هم در نظر گرفته شود همچنین توجه به سرانه‌های فضای سبز، خدماتی و پارکینگ نیز در نوسازی بافت مد نظر قرار گیرد.

وی همچنین خواستار توجه به بافت تاریخی شهر و ایجاد حلقه سبز و فضای باز فرهنگی و اجتماعی اطراف بناهای تاریخی و ایجاد کاربری‌های عمومی و رفاهی و تجاری چند منظوره در محدوده آنها شد و گفت: در اولویت اول باید به مردم و ساکنان محله خدمات ارائه شده و همسو با آن خدمات ویژه و مناسب خاص بافت تاریخی برای گردشگران در نظر گرفته شود.

نوسازی بافت فرسوده عزم استانی می‌خواهد

در نهایت به نظر می‌رسد احیا، بهسازی و نوسازی بافت فرسوده در شهر قزوین نیاز به یک عزم استانی جدی دارد و در این حوزه باید معاونت عمرانی استانداری قزوین به صورت جدی ورود کرده و یک کارویژه زمان‌بندی‌شده برای انجام این مهم تعریف کند.