راههای نرفته توسعه گردشگری در قزوین
- شناسه خبر: 67938
- تاریخ و زمان ارسال: 9 مهر 1404 ساعت 07:30
- بازدید :
آرش صالحی ـ استان قزوین با وجود برخورداری از جاذبههای تاریخی و طبیعی متنوع با چالشهای متعددی در مسیر توسعه صنعت گردشگری روبهرو است. با وجود شعارهایی که در دولتهای مختلف و از سوی استانداران مطرح شده، اما همچنان شاهد ریلگذاری جدی شبیه به آنچه که در استانهای اصفهان و فارس برای توسعه گردشگری اتفاق افتاده، نیستیم و در کل برخی مدیران همچنان به دنبال اعطای تسهیلات به برخی طرحهای گردشگری هستند که با توجه به وابستگیهای سیاسی برخی از صاحبان این طرحها در دولت بعدی اعطای این تسهیلات و یا اجرای طرحها با مشکل مواجه میشود. در نهایت به نظر میرسد هنوز شاهد نگاهی خلاقانه و نوآورانه برای اجرای طرحهای توسعه گردشگری در استان قزوین نیستیم و همچنان نگاه مدیران استانی افزایش زیرساختها بدون توجه به توسعه فرهنگی است و همچنان نخبگان حوزه گردشگری راهی به تصمیمگیری در این بخش ندارند. با توجه به فرارسیدن روز گردشگری این گزارش به بررسی کامل مشکلات توسعه گردشگری در استان میپردازد.
چالشهای زیرساختی و اقامتی
یک کارشناس گردشگری در گفتوگو با خبرنگار ولایت با بیان اینکه ضعف در زیرساختهای اقامتی یکی از اصلیترین موانع توسعه گردشگری در قزوین محسوب میشود، گفت: یکی از این مشکلات مربوط به کمبود هتلهای استاندارد است، چرا که استان قزوین از فقدان هتلهای درجهیک و پنج ستاره رنج میبرد و به «شهر هتلهای بینشان و ستاره» تبدیل شده است.
مژگان محمدخانی اضافه کرد: این کمبود باعث شده تا استان نتواند از پتانسیل خود برای جذب گردشگران خارجی و میزبانی همایشهای بینالمللی استفاده کند. ظرفیت کل واحدهای اقامتی استان کمتر از ۲۵۰۰ نفر در شب برآورد شده که برای استانی پرتردد مانند قزوین کاملا ناکافی است.
وی با اشاره به وجود طرحهای ناتمام در این حوزه ادامه داد: عمر برخی طرحهای سرمایهگذاری در حوزه گردشگری مانند احداث هتل پنج ستاره در شهر قزوین یا مجتمع آبدرمانی در آبگرم به یک تا دو دهه میرسد، اما خبری از بهرهبرداری از آنها نیست. حتی در سالهای گذشته دهها مجوز ساخت هتل به دلیل معطل ماندن و عدم پیشرفت فیزیکی باطل شدهاست.
نبود طرح جامع گردشگری
این فعال گردشگری با ذکر اینکه نبود برنامهریزی کلان و مدون باعث سردرگمی و اتلاف منابع شده است، گفت: یکی از مشکلات فقدان طرح جامع گردشگری است و به همین خاطر عدم تدوین طرح جامع گردشگری برای استان و شهر قزوین باعث شده پروژهها در دورههای مدیریتی مختلف دستخوش تغییرات اساسی شده یا حتی متوقف شوند. نمونه عینی این مشکل محله بلاغی است که در مورد آن تصمیمات متناقضی گرفته شده است.
محمدخانی با اشاره به وجود نشستهای بیثمر و بدون خروجی در استانداری و سایر نهادها افزود: تاکنون صدها جلسه و نشست حداقل از دهه هشتاد به اینسو برگزار شده که بر تقویت زیرساختها تاکید کردهاند، اما متاسفانه این جلسات اغلب تنها در حد حرف باقی ماندهاند.
موانع سرمایهگذاری و اقتصادی
این کارشناس گردشگری در ادامه با بیان اینکه جذب سرمایهگذار در حوزه گردشگری با دشواریهای جدی مواجه است، گفت: یکی از چالشها عدم توجیه اقتصادی از نگاه سرمایهگذاران است، به طوری که برخی سرمایهگذاران بالقوه اعتقاد دارند به دلیل فراهم نبودن زیرساختهای لازم گردشگری، ساخت هتل در قزوین توجیه اقتصادی ندارد.
محمدخانی تصریح کرد: این ضعف سیستم اقامتی باعث شده قزوین به شهری «عبوری» تبدیل شود و گردشگران اغلب به اقامت یکروزه اکتفا کنند، در نتیجه درآمد پایدار ایجاد نمیشود.
وی همچنین با اشاره به پیچیدگیهای اداری و اختلافهای بیندستگاهی ادامه داد: اختلاف بین دستگاههای مختلف مانند اداره کل راه و شهرسازی، میراث فرهنگی و شهرداری بر سر اعطای مجوزها، روند هتلسازی و اجرای پروژههای گردشگری را پیچیده و زمانبر کرده است.
چالشهای زیستمحیطی و توسعه پایدار
اما یک فعال گردشگری در گفتوگو با خبرنگار ولایت با تاکید بر اینکه توجه به ملاحظات زیستمحیطی برای توسعه پایدار گردشگری ضروری است، گفت: همانطور که در برنامهریزی برای پروژههایی مانند شهرک گردشگری قائم بر آن تاکید شده، توسعه بدون برنامه میتواند به تخریب منابع طبیعی و زیستگاههای محلی بینجامد.
حسین رازمیانی افزود: همچنین مدیریت صحیح منابع آبی با توجه به مساله کمآبی در ایران، از دیگر نکات کلیدی در توسعه پروژههای بزرگ گردشگری در این استان است.
نبود نگاه راهبردی
یک فعال گردشگری در گفتوگو با خبرنگار ولایت به عوامل مهم تبدیل شدن قزوین به مقصد گردشگری اشاره کرد و گفت: اول اینکه مدیریت کلان استان بپذیرد که صنعت گردشگری میتواند جای صنایع سنتی را در استان بگیرد و وضعیت اشتغال را ساماندهی کند. این در حالی است که ما هنوز در بخشی از زیرساختهای اولیه جذب گردشگر مشکل داریم.
مجید برخورداری با بیان اینکه برخی ورودیهای شهر، معّرف خوبی برای جاذبههای تاریخی و فرهنگی آن نیستند، اضافه کرد: خیابانبندیهای ما همچنان مشکل دارد و خیابانهای بافت تاریخی ما فاقد نامگذاری ساده است؛ به همین خاطر در بسیاری از مواقع میبینیم که گردشگران نمیتوانند آثار و ابنیه تاریخی ما در شهر را پیدا کنند.
وی تشکیل هر ساله ستاد سفرهای نوروزی را نشاندهنده نبود نگاه راهبردی در این عرصه دانست و ادامه داد: اگر میخواهیم استان قزوین به یک مقصد واقعی گردشگری بدل شود، نباید به این ستاد اکتفا کنیم و در طول سال باید برای سروسامان بخشیدن به وضعیت گردشگری سیاستگذاری و برنامهریزی کنیم.
اپلیکیشنهای کمکاربرد
از سوی دیگر، یک کارشناس گردشگری در گفتوگو با خبرنگار ولایت، طراحی اپلیکیشنهای گردشگری را چندان موثر ندانست و گفت: طبق آماری که در اختیار داریم، تاکنون حداکثر ۵۰۰ نفر این اپلیکیشنها را روی گوشیهای خود نصب کردهاند که قطعا نمیتواند طلیعه خوبی برای بهکارگیری آنها توسط مسافران نوروزی ما باشد.
محمود خمسه با اشاره به کمبود اقامتگاههای بومگردی در مناطق روستایی گردشگرپذیر استان تصریح کرد: با وجود تسهیلات خوبی که دولت به توسعه اشتغال روستاها تخصیص داده، اما نگرش اقتصادی روستاییان ما همچنان معطوف به کشاورزی و دامپروری است و هنوز باور سودآور بودن صنعت گردشگری در نقاط روستانشین ما وجود ندارد.
وی با بیان اینکه ۴ سال پیش ۱۳ روستا به عنوان مقصد گردشگری ویژه استان انتخاب شده، ادامه داد: بخشی از این مساله به دولت برمیگردد که باید آموزش و تسهیلات لازم را ارائه کند و بخش دیگر هم به خود روستاییان ما برمیگردد که باید به این دیدگاه برسند که ساخت اقامتگاههای بومگردی و جذب گردشگر برایشان سودآور است.
با توجه به آنچه که از سوی کارشناسان گفته شد، برای فائق آمدن بر این مشکلات راهکارهای زیر پیشنهاد میشود: تدوین طرح جامع گردشگری: اولویت اول، ایجاد یک برنامه مدون و بلندمدت برای توسعه گردشگری استان است که مورد توافق تمام نهادهای ذیربط باشد تا از تغییر جهت پروژهها با تغییر مدیران جلوگیری کند.
تسهیل فرآیند سرمایهگذاری: ضروری است دستگاههای اجرایی با همکاری بیشتر، زمینه صدور سریعتر مجوزها و ارائه مشوقهای مالیاتی و تسهیلات بانکی را برای سرمایهگذاران علاقهمند فراهم آورند.
توسعه زیرساختها با نگاه پایدار: باید در کنار احداث هتلهای مدرن، به توسعه زیرساختهای حملونقل پایدار، استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و حفظ میراث فرهنگی و طبیعی در قالب پروژههایی مانند شهرک قائم توجه ویژهای شود.
بهرهگیری از ظرفیتهای علمی: ارتباط با مراکز دانشگاهی و استفاده از پایاننامهها و پژوهشهای دانشجویی میتواند در شناسایی مشکلات و ارائه راهکارهای نوین برای توسعه گردشگری بسیار موثر باشد.
جمعبندی
به طور خلاصه، استان قزوین اگرچه از ظرفیتهای بسیار بالایی در حوزه گردشگری برخوردار است، اما مشکلاتی همچون ضعف شدید زیرساختهای اقامتی، نبود برنامهریزی جامع و بلندمدت، موانع اداری برای سرمایهگذاری و عدم مدیریت یکپارچه، مانع از شکوفایی این صنعت شدهاست. حل این مشکلات عزمی جدی و همکاری همهجانبه بین نهادهای دولتی، بخش خصوصی و جامعه محلی را میطلبد.
